Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, công tác điều hành giá trong 6 tháng cuối năm 2026 được dự báo sẽ đối mặt với nhiều thách thức từ biến động của thị trường quốc tế cũng như lộ trình điều chỉnh giá một số mặt hàng trong nước.

Với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá, Bộ Tài chính xác định sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế trong và ngoài nước, thường xuyên cập nhật các yếu tố tác động đến mặt bằng giá để chủ động xây dựng các phương án điều hành phù hợp với từng kịch bản.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, áp lực lạm phát trong nửa cuối năm sẽ đến từ cả yếu tố bên ngoài và trong nước. Tuy nhiên, nhiều yếu tố hỗ trợ đang góp phần giảm bớt sức ép, trong đó có việc tiếp tục thực hiện các chính sách giảm thuế, phí và lệ phí; chính sách tiền tệ được điều hành linh hoạt; nguồn cung lương thực, thực phẩm duy trì ổn định, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng.

Bên cạnh đó, việc Chính phủ kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế được kỳ vọng sẽ củng cố niềm tin thị trường, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác điều hành giá trong những tháng cuối năm.

Bộ Tài chính hiện xây dựng ba kịch bản lạm phát năm 2026, với mức tăng dự kiến khoảng 4,5%, 5% và 5,5%, làm cơ sở để chủ động triển khai các giải pháp điều hành phù hợp theo từng diễn biến thực tế. Để kiểm soát lạm phát, Bộ Tài chính sẽ tăng cường theo dõi cung - cầu và giá cả các mặt hàng thiết yếu; yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghiêm quy định về kê khai và niêm yết giá, đồng thời xử lý các trường hợp lợi dụng biến động chi phí để tăng giá không hợp lý.

Cơ quan này cũng sẽ phối hợp với các bộ, ngành nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điện, lương thực, thực phẩm, vật liệu đầu vào cho sản xuất; điều hòa cung - cầu giữa các vùng, địa phương và thúc đẩy tiêu dùng hàng Việt.

Song song với đó, các chính sách giảm thuế, phí và lệ phí sẽ tiếp tục được triển khai nhằm giảm chi phí sản xuất, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Bộ Tài chính cũng phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước trong điều hành chính sách tài khóa và tiền tệ để kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, lãi suất và thị trường tiền tệ.

Ở địa phương, các chương trình bình ổn thị trường sẽ được chủ động triển khai, trong khi lực lượng chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý giá và minh bạch thông tin thị trường cũng sẽ được đẩy mạnh.

Đối với từng nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu, việc điều hành sẽ được thực hiện linh hoạt theo diễn biến của thị trường. Các cơ quan quản lý tập trung bảo đảm nguồn cung đối với xăng dầu, lương thực, thực phẩm, vật liệu xây dựng, thuốc, vật tư y tế và các nguyên liệu đầu vào, đồng thời tăng cường giám sát việc kê khai, niêm yết giá trong các lĩnh vực có tác động lớn đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) như vận tải và du lịch. Riêng đối với các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, việc điều chỉnh sẽ được tính toán kỹ về thời điểm, mức độ và tác động đến mặt bằng giá chung nhằm hạn chế nguy cơ tạo áp lực lạm phát.

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 vẫn có thể đạt được, song dư địa chính sách đang thu hẹp khi nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng tốc. Vì vậy, công tác điều hành giá cần được đặt trong tổng thể điều hành kinh tế vĩ mô, bảo đảm cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Các chuyên gia cho rằng áp lực lạm phát trong thời gian tới chủ yếu đến từ diễn biến giá năng lượng thế giới, chi phí logistics, tỷ giá và lộ trình điều chỉnh giá một số dịch vụ do Nhà nước quản lý. Tuy nhiên, nếu chính sách tài khóa và tiền tệ tiếp tục được phối hợp đồng bộ, cùng với việc chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó, những rủi ro này hoàn toàn có thể được kiểm soát.

TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính, nhận định lạm phát nửa cuối năm vẫn phụ thuộc nhiều vào biến động của thị trường năng lượng toàn cầu. Theo ông, nếu giá dầu duy trì xu hướng ổn định hoặc giảm, tỷ giá được kiểm soát, các chính sách hỗ trợ thuế tiếp tục phát huy hiệu quả và việc điều chỉnh giá điện, y tế, giáo dục được thực hiện theo lộ trình hợp lý thì mục tiêu kiểm soát lạm phát sẽ có nhiều khả năng hoàn thành.

Ở chiều ngược lại, nếu giá dầu thế giới tăng mạnh hoặc xuất hiện các cú sốc mới từ bên ngoài, áp lực điều hành sẽ gia tăng đáng kể do đây là những yếu tố Việt Nam khó chủ động kiểm soát. TS. Nguyễn Đức Độ dự báo lạm phát năm 2026 có thể dao động trong khoảng 4,5-5%, với kịch bản trung tâm khoảng 4,7%. Theo ông, ưu tiên trong thời gian tới là tiếp tục ổn định tỷ giá, điều hành linh hoạt giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý, duy trì các chính sách hỗ trợ phù hợp để giảm chi phí cho doanh nghiệp và hạn chế tác động lan tỏa từ biến động giá năng lượng đến nền kinh tế.

Các chuyên gia cũng cho rằng mục tiêu của công tác điều hành giá không chỉ dừng ở việc kiểm soát CPI mà còn hướng tới tạo dựng môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, giúp doanh nghiệp yên tâm mở rộng đầu tư, sản xuất và duy trì sức mua của thị trường.

Với việc chủ động xây dựng các kịch bản điều hành cùng sự phối hợp đồng bộ giữa Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành, mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định mặt bằng giá và tạo dư địa cho tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng cuối năm 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục đạt kết quả tích cực.