Thách thức gia tăng giá trị và bản sắc cho cà phê

Tại Khai mạc đại tiệc cà phê 2026 – “Vietnam Coffee Challenge 2026” với chủ đề "Coffee Fest" diễn ra ở Công viên APEC, câu chuyện nâng tầm giá trị hạt cà phê Việt đã được đặt ra như một đòi hỏi cấp thiết.

Dù là một quốc gia có thế mạnh về sản xuất và xuất khẩu cà phê, nhưng sản phẩm đồ uống của nước ta phần lớn vẫn dừng lại ở hương vị quen thuộc, chưa có nhiều sự bứt phá mạnh mẽ để gia tăng giá trị thặng dư. Khi xã hội phát triển, nhu cầu và thị hiếu của công chúng ngày càng nâng cao, đòi hỏi một ly cà phê không chỉ giúp tỉnh táo mà còn phải mang trong mình cả câu chuyện văn hóa và bản sắc vùng miền.

Đối với phường Hải Châu, nơi cơ cấu kinh tế thương mại và dịch vụ chiếm đến hơn 92%, lượng du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, lưu trú mỗi ngày là cực kỳ lớn. Thực tế này đặt ra bài toán làm thế nào để biến thức uống thông dụng trở thành một sản phẩm dịch vụ tiêu biểu. Việc làm mới hạt cà phê không chỉ đáp ứng nhu cầu ẩm thực mà còn là chìa khóa để hiện thực hóa chủ trương phát triển kinh tế tư nhân, thúc đẩy các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội của địa phương.

Chia sẻ về trăn trở trong việc tìm kiếm lối đi riêng cho sản phẩm đồ uống quen thuộc, ông Nguyễn Văn Duy, Chủ tịch UBND phường Hải Châu cho biết: “Chúng tôi mong muốn mang đến cho người dân và du khách những trải nghiệm hương vị mới từ cà phê, đồng thời góp phần nâng tầm các sản phẩm địa phương, thúc đẩy liên kết vùng và tạo thêm giá trị cho ngành du lịch”.

Theo ông Nguyễn Văn Duy, điều gợi mở nên hướng đi mới chính là việc nhận diện rõ tiềm năng sẵn có của khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Một sản phẩm cà phê chất lượng cao nếu chỉ đứng độc lập sẽ khó tạo ra bước nhảy vọt về thương hiệu. Do đó, bài toán đặt ra là phải kết nối các địa phương có sản vật phong phú với chuyên gia đồ uống, nghệ nhân pha chế và chuỗi thương hiệu giải khát để chung tay sáng tạo nên công thức độc đáo.

Chính sự khắt khe của thị trường đã biến thách thức này thành động lực đổi mới. Việc tìm kiếm sự hòa quyện giữa cà phê và đặc sản bản địa là bước đi chiến lược, mở ra tiền đề để chuyển hóa một thức uống thông thường thành sản phẩm văn hóa, thương mại chất lượng cao.

Kết nối đặc sản vùng miền tạo đột phá cho thương hiệu

Lời giải xuất sắc cho bài toán nâng tầm giá trị chính là chiến lược tích hợp sâu rộng các sản vật địa phương và sản phẩm OCOP vào hệ sinh thái cà phê. Thay vì pha chế theo công thức lối mòn, việc mạnh dạn kết hợp hạt cà phê với những nguyên liệu đặc hữu của miền Trung và Tây Nguyên đã tạo nên các dòng sản phẩm mang tính đột phá cao. Sự giao thoa giữa nông sản truyền thống và kỹ thuật pha chế hiện đại trực tiếp mở ra đầu ra giá trị cao cho những vùng nguyên liệu quý.

Những sự kết hợp táo bạo đã minh chứng cho tư duy sáng tạo không giới hạn của ngành F&B. Nổi bật là dòng cà phê sâm Ngọc Linh, một sự phá cách khai thác chiều sâu của loại dược liệu quý giá bậc nhất miền Trung – Tây Nguyên, giúp nâng tầm ly cà phê đơn thuần thành sản phẩm chăm sóc sức khỏe cao cấp. Bên cạnh đó, sự hòa quyện giữa cà phê với quế Trà My hay quế Nam Trà My mang đến hương vị ấm nóng tự nhiên, kể câu chuyện đầy mê hoặc về núi rừng. Thú vị nhất chính là sự xuất hiện của cà phê mắm làng Nam Ô cùng cà phê bơ Đà Nẵng, những đột phá mang trọn tinh hoa làng nghề và ẩm thực ven biển vào từng ngụm đồ uống.

Để giải pháp này không dừng lại ở tính thời điểm, Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Hải Châu đã chủ động ký kết thỏa thuận hợp tác với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cà phê. Mục tiêu trọng tâm là nghiên cứu và phát triển bài bản các dòng sản phẩm mới. Mô hình liên kết này được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng quy mô với nhiều loại đặc sản khác, tạo thêm giá trị bền vững cho doanh nghiệp và địa phương.

Đánh giá về hướng mở rộng tư duy sáng tạo nhằm nâng tầm trải nghiệm sản phẩm, đại diện Ban tổ chức chia sẻ: “Thông qua hoạt động này, chúng tôi mở rộng phạm vi (có cả lĩnh vực đồ ăn, chứ không chỉ thức uống) để thu hút giới Chuyên gia về bánh (Pastry), nhà sáng tạo đồ uống (Beverage creator), nghệ nhân F&B và nhóm nhà sáng tạo nội dung về phong cách sống (Lifestyle creators), đông đủ hơn, nhiều hơn, cùng quy tụ về Vietnam Coffee Challenge”.

Bằng cách đưa tinh hoa bản địa vào hạt cà phê, hướng đi mới này đã thành công trong việc chuyển hóa nông sản thô thành thương phẩm chất lượng cao. Khách hàng giờ đây không chỉ đơn thuần thưởng thức đồ uống mà còn được cảm nhận rõ nét câu chuyện văn hóa, bản sắc địa phương trong từng trải nghiệm. Đây chính là bước chuyển mình toàn diện, vừa gia tăng năng lực cạnh tranh cho nông sản Việt, vừa khẳng định tầm nhìn chiến lược trong việc xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế.