“Nhân chứng sống” cho những giá trị lịch sử và văn hóa của đất nước

Sinh năm 1960 tại An Giang, Tạ Minh Tâm có tuổi thơ gắn với hình ảnh một học sinh chăm ngoan, học giỏi và từng nuôi ước mơ trở thành phi công. Bước ngoặt đến khi ông lựa chọn con đường âm nhạc, mở ra hành trình nghệ thuật kéo dài hơn 40 năm.

Năm 1977, ông giành Huy chương Vàng đơn ca tại Hội diễn văn nghệ quần chúng TP. HCM với ca khúc “Đất nước trọn niềm vui” - tác phẩm tiêu biểu, gắn liền tên tuổi ông trong các chương trình nghệ thuật dịp kỷ niệm ngày 30/4 sau này.

Theo chia sẻ của nghệ sĩ, đây là ca khúc có yêu cầu kỹ thuật cao. Ông bắt đầu tập luyện từ khi 16-17 tuổi và đến nay vẫn coi đây là một thử thách. Mỗi lần biểu diễn, ông tái hiện cảm xúc về thời khắc đất nước thống nhất, đồng thời ý thức rõ trách nhiệm của người nghệ sĩ khi truyền tải tinh thần lịch sử qua âm nhạc. 

Ra đời vào tháng 4/1975, ca khúc mang giai điệu tươi sáng, rộn ràng, phản ánh niềm vui chiến thắng và khát vọng hòa bình của dân tộc. Qua nhiều năm, phần thể hiện của Tạ Minh Tâm góp phần đưa tác phẩm trở thành một trong những ca khúc cách mạng quen thuộc, thường xuyên được phát sóng trong các dịp lễ lớn. Tạ Minh Tâm khẳng định “Đất nước trọn niềm vui” là “một phần máu thịt” trong sự nghiệp của mình.

Sở hữu chất giọng tenor (nam cao) với kỹ thuật chuẩn mực, âm sắc sáng và giàu nội lực, Tạ Minh Tâm gắn bó với dòng nhạc cổ điển và nhạc cách mạng. Ông ghi dấu ấn qua nhiều ca khúc như “Lửa thiêng dân tộc”, “Vang mãi bản tình ca”, “Nổi lửa lên em”, “Lá đỏ”. 

Bên cạnh âm nhạc, Tạ Minh Tâm hoạt động ở nhiều lĩnh vực. Trong phim truyền hình, ông tham gia các tác phẩm “Ngoại tình”, “Những ngôi sao biển”, “Nghề báo”, “Bên kia sông”, “Chủ tịch giao hàng”. Vai bác sĩ Hùng trong “Blouse trắng” nhận được sự quan tâm rộng rãi.

Ở lĩnh vực truyền hình, ông đảm nhiệm vai trò MC cho các chương trình “Ai thông minh hơn học sinh lớp 5”, “Tìm người bí ẩn”, “Thử thách”, “Chung sức”. Dù xuất phát điểm là ca sĩ, ông tạo được dấu ấn nhờ phong cách dẫn dắt mạch lạc, điềm đạm.

Song song với hoạt động biểu diễn, Tạ Minh Tâm có nhiều năm tham gia công tác quản lý và đào tạo. Ông từng giữ chức Phó Giám đốc Nhạc viện TP. HCM, trực tiếp giảng dạy và đào tạo nhiều ca sĩ như Võ Hạ Trâm, Hoàng Bách, Lương Bích Hữu. Bên cạnh kỹ thuật thanh nhạc, ông chú trọng rèn luyện ý thức nghề nghiệp và chuẩn mực ứng xử cho học trò.

Trong quá trình làm nghề, Tạ Minh Tâm nhiều lần bày tỏ trăn trở về việc lan tỏa dòng nhạc chính thống. Theo ông, âm nhạc cổ điển là thước đo trình độ nghệ thuật của một quốc gia, cần được đầu tư và phổ biến sâu rộng hơn trong đời sống công chúng.

Danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân được trao năm 2019 ghi nhận những đóng góp của ông trong lĩnh vực nghệ thuật. Hành trình nghề nghiệp của Tạ Minh Tâm còn gắn với câu chuyện về tinh thần trách nhiệm. Năm 2021, trước chương trình nghệ thuật chào mừng Đại hội XIII của Đảng tại Hà Nội, ông phải phẫu thuật ruột thừa cấp với ca mổ kéo dài hơn 3 giờ. Dù bác sĩ yêu cầu ở lại theo dõi sau mổ, ông vẫn quyết định ra Hà Nội biểu diễn theo kế hoạch. Sau khi hoàn thành phần trình diễn, nghệ sĩ quay lại bệnh viện để tiếp tục điều trị.

Hơn 4 thập kỷ hoạt động, NSND Tạ Minh Tâm duy trì vị trí của một giọng tenor tiêu biểu của dòng nhạc cách mạng và thính phòng.

Hôn nhân viên mãn bên vợ diễn viên kịch 

Bên cạnh sự nghiệp nghệ thuật kéo dài hơn 4 thập kỷ, Tạ Minh Tâm có cuộc hôn nhân viên mãn bên người bạn đời là Bạch Vân - diễn viên kịch xinh đẹp. Hai người quen nhau từ thời sinh viên, khi cùng sống tại ký túc xá và theo đuổi đam mê nghệ thuật ở 2 lĩnh vực khác nhau. Theo chia sẻ trong chương trình “Lời tự sự”, chặng đường gắn bó của họ đã kéo dài gần 40 năm, song hành với sự nghiệp ca hát của nam nghệ sĩ.

“Tôi và vợ quen nhau từ lúc còn là sinh viên, đi xe đạp, cùng nhau ăn chè, ăn kem. Cô ấy học sân khấu, tôi học âm nhạc, ở cùng ký túc xá. Chặng đường đó đã gần 40 năm rồi và dài gần bằng con đường ca hát của tôi. Đó là một phần không thể thiếu đối với cuộc đời tôi", NSND Tạ Minh Tâm nói.

Tại chương trình “Khách sạn 5 sao” mới đây, NSND Tạ Minh Tâm cũng tiết lộ thêm, khi còn trẻ, 2 người thuê ký túc xá đối diện nhau, ngày nào NSND Tạ Minh Tâm cũng mang một khúc cây ra mài và tập hát để thu hút sự chú ý của Bạch Vân. Khúc cây gồ ghề giờ đã nhẵn thín và được 2 vợ chồng nghệ sĩ giữ gìn đến nay. 

Những năm đầu hôn nhân, gia đình đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế. Để chồng yên tâm theo đuổi con đường nghệ thuật, nghệ sĩ Bạch Vân lựa chọn lui về hậu phương, giảm bớt hoạt động nghề nghiệp. Tạ Minh Tâm từng nhìn nhận đây là sự hy sinh lớn, tạo điều kiện để ông tập trung phát triển chuyên môn và đạt được những dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp.

Sau nhiều năm chung sống, vợ chồng ông có 2 con gái, hiện đều đã trưởng thành và lập gia đình. Trong đó, con gái Minh Anh theo đuổi âm nhạc. Sau khi tốt nghiệp piano tại Nhạc viện TP. HCM, cô mở trung tâm giảng dạy, tiếp nối định hướng nghệ thuật của gia đình. Theo chia sẻ của Minh Anh, ước mơ ban đầu của cha là trở thành nghệ sĩ piano nhưng điều kiện không cho phép, vì vậy ông định hướng con gái theo con đường này.

Tuổi 66 sống an yên, có nhà vườn 3.000m²

Sau nhiều năm hoạt động nghệ thuật và giảng dạy, Tạ Minh Tâm xây dựng được cơ ngơi ổn định. Bên cạnh căn nhà tại trung tâm TP. HCM, ông sở hữu một khu nhà vườn rộng khoảng 3.000m² tại Bình Chánh, cách chợ Bến Thành khoảng 20km.

Khu đất này được ông mua từ khoảng 10 năm trước, ban đầu sử dụng như một nông trại để trồng các giống cây. Đến cuối năm 2024, nam nghệ sĩ bắt đầu cải tạo, xây dựng lại thành không gian nghỉ dưỡng cho gia đình. Quá trình quy hoạch, thi công và hoàn thiện kéo dài khoảng 1 năm và hiện vẫn còn một số hạng mục tiếp tục được bổ sung.

Toàn bộ ý tưởng thiết kế do chính Tạ Minh Tâm lên kế hoạch và trực tiếp chỉ đạo thực hiện. Từ trải nghiệm đi biểu diễn nhiều nơi, ông quan sát kiến trúc các vùng miền, sau đó chắt lọc để đưa vào không gian sống. Khu nhà vườn được định hướng theo phong cách gần gũi, với các loại cây quen thuộc như phượng, dừa, cam, ổi, gợi lại ký ức tuổi thơ tại quê nhà.

Điểm nhấn của khuôn viên là ao cá rộng hơn 1.000m². Giữa ao, ông dựng một nhà chòi làm nơi nghỉ ngơi, đồng thời là không gian tiếp khách. Nhiều đồng nghiệp như Mỹ Uyên, Tuyết Thu, Nguyễn Phi Hùng từng đến thăm và sinh hoạt tại đây.

Khu nghỉ dưỡng được thiết kế với không gian mở, có thể tổ chức các buổi gặp mặt khoảng 20 người. Các hoạt động thường diễn ra tại sân sau hoặc bãi cỏ, kết hợp tiệc nướng ngoài trời. Ban đêm, khách nghỉ lại trong căn nhà mái dốc với nhiều phòng ngủ, mỗi phòng đều có cửa kính hướng ra khu vườn.

Hiện nay, Tạ Minh Tâm sinh sống chủ yếu tại trung tâm TP. HCM và thuê người chăm sóc khu nhà vườn. Theo lịch trình, ông trở về đây theo chu kỳ vài tuần hoặc 1 đến 2 tháng, vừa nghỉ ngơi vừa bổ sung cây xanh và các chi tiết trang trí để hoàn thiện không gian.

Dù sở hữu tài sản đáng chú ý, nam nghệ sĩ duy trì lối sống giản dị. Ông nhiều lần khẳng định lựa chọn theo đuổi nghệ thuật xuất phát từ đam mê, không đặt nặng yếu tố vật chất. 

Ở tuổi ngoài 60, dù đã nghỉ hưu, Tạ Minh Tâm vẫn miệt mài ca hát. Ông luôn góp mặt trong các chương trình nghệ thuật chính thống, phục vụ cộng đồng. Trong đời sống thường nhật, Tạ Minh Tâm dành thời gian cho gia đình mỗi khi không vướng lịch biểu diễn hay công tác. Trên trang cá nhân, ông thường xuyên chia sẻ hình ảnh sum họp bên vợ, con và cháu, cũng như các hoạt động gặp gỡ bạn bè, du lịch.