Nghệ An đẩy mạnh phát triển vùng dứa, chanh dây phục vụ chế biến và xuất khẩu
Nghệ An đang từng bước mở rộng diện tích trồng dứa, chanh dây theo hướng tập trung, gắn với đầu tư chế biến và liên kết tiêu thụ. Trong đó, tỉnh đặt mục tiêu nâng diện tích dứa lên hơn 11.000 ha vào năm 2030, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho doanh nghiệp và đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu.
Vừa qua, tại Nghệ An, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Hội Làm vườn Việt Nam và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An tổ chức Diễn đàn “Phát triển nguyên liệu dứa và chanh dây đáp ứng nhu cầu chế biến và xuất khẩu tại vùng Bắc Trung Bộ”. Diễn đàn có sự tham gia của các cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất nhằm trao đổi giải pháp phát triển vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng nông sản và tăng cường liên kết giữa sản xuất với chế biến, tiêu thụ.
Với lợi thế về diện tích tự nhiên và điều kiện sinh thái đa dạng, Nghệ An có nhiều tiềm năng phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa. Những năm gần đây, tỉnh đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp, từng bước hình thành các vùng trồng tập trung, gắn sản xuất với nhu cầu của doanh nghiệp chế biến.
Trong định hướng này, dứa được xác định là một trong những cây trồng có lợi thế của địa phương. Diện tích dứa nguyên liệu tại Nghệ An đã tăng từ khoảng 2.000 ha lên gần 3.000 ha. Để tiếp tục khai thác tiềm năng, tỉnh đã ban hành chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp giai đoạn 2026-2030, đồng thời xây dựng kế hoạch mở rộng vùng trồng gắn với hợp tác cùng Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao đầu tư nhà máy chế biến hoa quả.
Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, diện tích dứa toàn tỉnh sẽ đạt trên 11.000 ha. Bên cạnh đó, chanh dây cũng được định hướng phát triển nhằm đa dạng hóa nguồn nguyên liệu, tạo thêm giá trị kinh tế cho sản xuất nông nghiệp và phục vụ nhu cầu chế biến, xuất khẩu.
Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích cần đi đôi với quy hoạch và khả năng tiêu thụ thực tế. Các vùng trồng phải được tổ chức phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, lựa chọn giống có chất lượng, áp dụng quy trình canh tác thống nhất và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc.
Phát biểu tại diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ nhấn mạnh việc đánh giá đúng tiềm năng, lợi thế của từng địa phương là cơ sở quan trọng để phát triển vùng nguyên liệu dứa và chanh dây tại Bắc Trung Bộ. Theo đó, quy hoạch sản xuất cần sát với điều kiện thực tế, tránh tình trạng phát triển tự phát, mở rộng diện tích nhưng không bảo đảm đầu ra.
Cùng với quy hoạch vùng trồng, Nghệ An định hướng tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, hoàn thiện quy trình sản xuất, xây dựng mã số vùng trồng và kiểm soát chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn xuất khẩu. Tỉnh cũng chú trọng thu hút doanh nghiệp đầu tư chế biến, thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân để hình thành chuỗi sản xuất ổn định. Lãnh đạo tỉnh khẳng định sẽ tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân tham gia phát triển vùng nguyên liệu, đầu tư chế biến và nâng cao giá trị nông sản.
Tại diễn đàn, vấn đề liên kết giữa doanh nghiệp chế biến với người sản xuất được xác định là một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả phát triển vùng nguyên liệu. Bởi nếu chỉ mở rộng diện tích mà thiếu đơn vị thu mua, chế biến và thị trường tiêu thụ, người trồng sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro khi nguồn cung tăng.
Chia sẻ về triển vọng ngành rau quả, ông Đinh Cao Khuê, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO), cho biết kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam tăng từ 3,2 tỷ USD năm 2020 lên 8,56 tỷ USD năm 2025. Năm 2026, con số này dự kiến đạt 10 tỷ USD. Nếu tổ chức sản xuất và phát triển thị trường hiệu quả, ngành rau quả có thể hướng tới mục tiêu xuất khẩu 20 tỷ USD trong những năm tới.
Tại phiên thảo luận, đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất cũng trao đổi về những khó khăn trong tổ chức vùng trồng, ứng dụng kỹ thuật và tìm kiếm đầu ra. Các ý kiến tập trung đề xuất giải pháp hỗ trợ sản xuất, tháo gỡ vướng mắc trong liên kết tiêu thụ và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến.
Có thể thấy, mục tiêu mở rộng diện tích dứa và phát triển cây chanh dây tại Nghệ An không chỉ nằm ở quy mô vùng trồng mà còn phụ thuộc vào khả năng tổ chức sản xuất và kết nối thị trường. Việc quy hoạch bài bản, kiểm soát chất lượng và xây dựng mối liên kết lâu dài giữa doanh nghiệp với người nông dân sẽ là những yếu tố quan trọng để hạn chế rủi ro trong quá trình phát triển.
Khi vùng nguyên liệu được hình thành đồng bộ với hệ thống chế biến và tiêu thụ, dứa và chanh dây có thêm điều kiện trở thành những sản phẩm nông nghiệp hàng hóa có giá trị, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và mở rộng thị trường xuất khẩu của Nghệ An cũng như khu vực Bắc Trung Bộ.





