Thanh Hóa: Chuẩn hóa sản phẩm, nâng tầm giá trị OCOP

Sản phẩm • 16/11/2026 14:29

Được công nhận OCOP mới là bước khởi đầu trong hành trình phát triển sản phẩm. Tại Thanh Hóa, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất đang tiếp tục đầu tư máy móc, chuẩn hóa chất lượng, đổi mới bao bì, mở rộng thị trường, từng bước nâng cao giá trị và sức cạnh tranh.

Từ đạt chuẩn đến nâng cao chất lượng

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã góp phần khai thác tiềm năng, lợi thế của các địa phương, thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh và nâng cao giá trị nông sản. Thông qua chương trình, nhiều sản phẩm đặc trưng của Thanh Hóa từng bước được hoàn thiện về chất lượng, mẫu mã, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng, yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và nguồn gốc sản phẩm ngày càng cao, việc được công nhận OCOP không đồng nghĩa với quá trình phát triển đã hoàn tất.

Thực tế cho thấy, để duy trì sức cạnh tranh, các chủ thể cần liên tục đổi mới phương thức sản xuất, nâng cấp thiết bị, kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào, hoàn thiện quy trình chế biến và bảo quản. Cùng với đó, bao bì, nhãn mác, nhận diện thương hiệu và khả năng truy xuất nguồn gốc cũng trở thành những yếu tố quan trọng quyết định khả năng tiếp cận người tiêu dùng. Chuẩn hóa vì thế không chỉ là yêu cầu trong quá trình tham gia đánh giá, phân hạng mà còn là nhiệm vụ thường xuyên sau khi sản phẩm được công nhận.

Tại phường Hạc Thành, cơ sở sản xuất nem chua Hương Rừng là một trong những mô hình chủ động đổi mới để đáp ứng yêu cầu đó. Nem chua vốn là đặc sản nổi tiếng của xứ Thanh, được sản xuất tại nhiều cơ sở với quy mô lớn nhỏ khác nhau. Trước sự cạnh tranh ngày càng lớn, việc bảo đảm chất lượng đồng đều, an toàn thực phẩm và nâng cao năng lực cung ứng trở thành yêu cầu quan trọng đối với các cơ sở sản xuất.

z8492284938343_1b9f97cc63be5d7073ce978a22716127_1794752425.jpg
Sản phẩm nem chua Hương Rừng đạt Ocop 3 sao

Thay vì duy trì hoàn toàn phương thức thủ công, cơ sở nem chua Hương Rừng đã đầu tư máy định lượng, máy hút chân không và các thiết bị hỗ trợ trong quá trình chế biến, đóng gói. Việc ứng dụng máy móc góp phần kiểm soát tốt hơn các công đoạn sản xuất, nâng cao năng suất, ổn định chất lượng và đáp ứng yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Năm 2024, sản phẩm nem chua Hương Rừng được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Điều đáng chú ý là sau khi được công nhận, cơ sở không dừng lại ở kết quả đạt chuẩn mà tiếp tục đầu tư hai gian hàng giới thiệu, quảng bá sản phẩm tại phường Hạc Thành và Sầm Sơn. Đồng thời, cơ sở kết nối với các tour du lịch để du khách có cơ hội tìm hiểu, trải nghiệm quy trình sản xuất nem chua. Cách làm này không chỉ mở rộng kênh tiêu thụ mà còn góp phần quảng bá đặc sản địa phương, kết hợp phát triển sản phẩm OCOP với hoạt động du lịch trải nghiệm.

Chị Nguyễn Thị Hồng, chủ cơ sở sản xuất nem chua Hương Rừng, cho biết: “Chúng tôi luôn quan tâm tìm hiểu nhu cầu thị trường để có thể điều chỉnh, nâng cấp sản phẩm của mình lên theo nhu cầu khách hàng. Nhờ vậy, sản phẩm OCOP nem chua Hương Rừng đã đi được đến nhiều thị trường cả nước, đặc biệt các điểm du lịch, sản lượng tiêu thụ tăng gấp 3-4 lần”.

Cùng với nem chua, sản phẩm nước mắm của gia đình ông Nguyễn Thái Sơn, phường Tĩnh Gia cũng cho thấy nỗ lực đổi mới sau khi được công nhận OCOP 3 sao vào năm 2024. Trước nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng, cơ sở đã mở rộng diện tích nhà xưởng lên gấp đôi, xây thêm hơn 10 bể chứa mắm dung tích lớn, tạo điều kiện nâng cao năng lực sản xuất và đáp ứng đơn hàng.

Không chỉ mở rộng quy mô, cơ sở còn đầu tư dây chuyền sản xuất bán tự động ở các khâu chiết xuất, đóng chai, giúp năng suất tăng gấp 4 lần so với phương thức làm thủ công. Bao bì, mẫu mã cũng được đổi mới với nhiều chủng loại, kích cỡ, phù hợp hơn với thị hiếu và nhu cầu sử dụng của người tiêu dùng. Đặc biệt, trước xu hướng phát triển của thương mại điện tử, gia đình ông Nguyễn Thái Sơn đã chủ động kết nối, đưa sản phẩm lên các sàn giao dịch trực tuyến và nền tảng mạng xã hội để mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng.

Ông Nguyễn Thái Sơn chia sẻ: “Nhờ hoàn thiện cả về chất lượng lẫn mẫu mã, sản phẩm nước mắm OCOP của gia đình ngày càng được nhiều người tiêu dùng biết đến, lựa chọn sử dụng. Chúng tôi sẽ tiếp tục nâng tầm sản phẩm để đưa vào hệ thống siêu thị trong và ngoài tỉnh”.

Từ hai mô hình trên có thể thấy, việc đầu tư công nghệ, hoàn thiện quy trình sản xuất và đổi mới phương thức kinh doanh đang trở thành hướng đi cần thiết đối với các chủ thể OCOP. Mỗi sản phẩm có đặc điểm và lợi thế riêng, song đều cần được phát triển trên nền tảng chất lượng ổn định, bảo đảm các yêu cầu về an toàn thực phẩm, nguồn gốc xuất xứ và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường.

z8492344003970_dd2d871110df1ce3e89d440e2f132cbb_1794752628.jpg
Cơ sở sản xuất nước mắm Nguyễn Thái Sơn, phường Tĩnh Gia đầu tư mở rộng quy mô sản xuất, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Mở rộng thị trường, nâng cao sức cạnh tranh

Trên cơ sở tìm hiểu, nghiên cứu thị trường, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất tại Thanh Hóa đã chủ động đầu tư máy móc, tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất, từng bước nâng cao năng lực chế biến và bảo quản. Cùng với đó, các chủ thể quan tâm xây dựng chỉ dẫn địa lý, đăng ký nhãn hiệu hàng hóa, thiết kế bao bì phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại. Việc hoàn thiện sản phẩm được thực hiện đồng bộ hơn, từ chất lượng bên trong đến hình thức bên ngoài, giúp nâng cao uy tín và khả năng nhận diện thương hiệu.

Trong đó, truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin sản phẩm và duy trì chất lượng ổn định là những yếu tố ngày càng được chú trọng. Đây không chỉ là yêu cầu để đáp ứng các tiêu chí đánh giá, phân hạng OCOP mà còn là điều kiện để sản phẩm tham gia vào những kênh phân phối có yêu cầu cao, tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng. Khi chất lượng được bảo đảm, thương hiệu được nhận diện và thông tin sản phẩm minh bạch, hàng hóa địa phương sẽ có thêm cơ hội cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại trên thị trường.

Bên cạnh đổi mới sản xuất, các chủ thể OCOP Thanh Hóa cũng đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá và phát triển các kênh tiêu thụ. Nếu trước đây, nhiều sản phẩm chủ yếu được bán tại địa phương hoặc thông qua các mối quan hệ quen thuộc thì nay, việc tham gia hội chợ, triển lãm, chương trình kết nối cung cầu và các nền tảng thương mại điện tử đã mở ra không gian thị trường rộng lớn hơn.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có gần 400 doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh nông sản và sản phẩm OCOP quảng bá, bán hàng trên các sàn thương mại điện tử như Tiki, Lazada, Postmart.vn, Voso.vn. Các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook, TikTok cũng được khai thác để giới thiệu sản phẩm, tương tác với khách hàng và hỗ trợ hoạt động kinh doanh. Theo Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh, sản lượng tiêu thụ các sản phẩm OCOP đã tăng bình quân 40-50% so với trước đây.

Việc phát triển thương mại điện tử không chỉ giúp các chủ thể giảm sự phụ thuộc vào phương thức phân phối truyền thống mà còn tạo điều kiện tiếp cận nhóm khách hàng ở nhiều địa phương, mở rộng khả năng giới thiệu những sản phẩm đặc trưng của tỉnh. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả kênh bán hàng này, các chủ thể cần tiếp tục chuẩn hóa thông tin, hình ảnh, bao bì, quy cách đóng gói, đồng thời bảo đảm chất lượng và khả năng cung ứng ổn định. Đây là những yếu tố quan trọng để duy trì niềm tin của người tiêu dùng và xây dựng thương hiệu lâu dài trên môi trường số.

Từ những sản phẩm chủ yếu tiêu thụ trong phạm vi làng, xã, tỉnh, OCOP Thanh Hóa đang từng bước vươn tới thị trường các tỉnh, thành phố trong cả nước và quốc tế. Đến nay, toàn tỉnh đã có gần 30 sản phẩm OCOP xuất khẩu sang các thị trường như châu Âu, Mỹ, Hàn Quốc... Kết quả này cho thấy nỗ lực của các chủ thể trong việc đầu tư nâng cao chất lượng, hoàn thiện mẫu mã, xây dựng thương hiệu và đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Dù vậy, mở rộng thị trường, đặc biệt là xuất khẩu, đòi hỏi các chủ thể phải duy trì chất lượng ổn định, tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc của từng thị trường. Vì vậy, chuẩn hóa sản phẩm cần được xác định là quá trình lâu dài, gắn với chiến lược phát triển sản xuất, kinh doanh chứ không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu của một đợt đánh giá, phân hạng.

Nâng cao chất lượng đánh giá, định hướng phát triển bền vững

Cùng với nỗ lực đổi mới của các chủ thể, công tác đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP tiếp tục được tỉnh Thanh Hóa quan tâm triển khai. Đây không chỉ là căn cứ ghi nhận kết quả phát triển sản phẩm mà còn góp phần định hướng các chủ thể hoàn thiện những tiêu chí còn hạn chế, nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh.

Sáng 8/10, đồng chí Cao Văn Cường, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP tỉnh chủ trì Hội nghị đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP đợt 3 năm 2026.

z8492217102030_3b78e0d7754105a1210ea17056dbbf99_1794752680.jpg
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Văn Cường chủ trì Hội nghị đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP đợt 3 năm 2026.

Theo Văn phòng Điều phối Chương trình Xây dựng nông thôn mới tỉnh, đợt 3 năm 2026 có 21 sản phẩm của 17 chủ thể thuộc 15 xã, phường đủ điều kiện tham gia đánh giá, phân hạng. Trong đó, 3 sản phẩm được Hội đồng để lại từ đợt 2 để hoàn thiện hồ sơ, 3 sản phẩm đánh giá lại và 1 sản phẩm đề nghị nâng hạng.

Tại hội nghị, các thành viên Hội đồng tiến hành đánh giá, chấm điểm từng sản phẩm theo các nhóm tiêu chí. Qua đánh giá, các sản phẩm cơ bản đáp ứng yêu cầu về chất lượng, năng lực sản xuất và hồ sơ pháp lý. Nhiều chủ thể đã chú trọng cải tiến sản phẩm, hoàn thiện bao bì, tem nhãn, hồ sơ về an toàn thực phẩm, chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Kết quả, có 2 sản phẩm đủ điều kiện công nhận OCOP 4 sao và 17 sản phẩm đủ điều kiện công nhận OCOP 3 sao. Hai sản phẩm gồm Dầu xoa bóp Bà Quynh và Thảo mộc ngâm chân Bà Quynh của xã Thường Xuân chưa đủ hồ sơ, được Hội đồng thống nhất để lại, tiếp tục hoàn thiện và đánh giá trong đợt tiếp theo.

Kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Văn Cường khẳng định, kết quả đánh giá, phân hạng là cơ sở để các chủ thể tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường. Đồng chí giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan hoàn thiện hồ sơ, tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh công nhận kết quả đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP đợt 3 năm 2026 theo quy định; đồng thời rà soát, hướng dẫn các chủ thể hoàn thiện sản phẩm, hồ sơ, quan tâm công nhận lại các sản phẩm đến thời hạn và hỗ trợ những sản phẩm có tiềm năng nâng hạng.

Các sở, ngành, địa phương tiếp tục hỗ trợ chủ thể duy trì, nâng cao chất lượng sản phẩm; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá, kết nối tiêu thụ và mở rộng thị trường. Các chủ thể được đề nghị chú trọng ứng dụng khoa học, công nghệ, hoàn thiện quy trình sản xuất, bảo quản; thực hiện đầy đủ quy định về an toàn thực phẩm, ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc và sử dụng biểu trưng OCOP đúng quy định.

Đối với các sản phẩm có tiềm năng nâng hạng, cần chủ động đầu tư, khắc phục những tiêu chí còn hạn chế, nâng cao chất lượng, mẫu mã, thương hiệu và năng lực sản xuất; từng bước đưa sản phẩm vào các kênh phân phối lớn, sàn thương mại điện tử, mở rộng thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu. UBND các xã, phường cũng cần chủ động rà soát, hướng dẫn các chủ thể hoàn thiện sản phẩm, hồ sơ tham gia đánh giá, phân hạng theo Bộ tiêu chí OCOP; nâng cao ý thức về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và duy trì chất lượng sau công nhận.

Có thể thấy, hành trình phát triển OCOP không kết thúc khi sản phẩm được gắn sao mà đòi hỏi sự đầu tư, đổi mới và hoàn thiện liên tục. Từ chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng đến xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường, mỗi bước đi đều góp phần tạo dựng giá trị bền vững cho sản phẩm địa phương. Với sự chủ động của các chủ thể cùng sự đồng hành, hỗ trợ của chính quyền, OCOP Thanh Hóa có thêm nền tảng để nâng cao sức cạnh tranh, khẳng định thương hiệu và từng bước chinh phục những thị trường rộng lớn hơn.

Bích Hà