Thanh Hoá: Cựu chiến binh và hành trình nâng tầm thương hiệu mật ong rừng Am Các Ocop

Sản phẩm • 13/11/2026 11:45

Từ niềm đam mê nghiên cứu, sáng tạo cơ khí đến khát vọng phát triển sản phẩm nông nghiệp địa phương, ông Nguyễn Mạnh Hùng, cựu chiến binh ở TDP 5, phường Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa, đã nghiên cứu, sáng chế thành công máy tinh lọc mật ong với nhiều tính năng ưu việt. Không chỉ giải quyết bài toán chất lượng, bảo quản mật ong sau thu hoạch, sáng chế ấy còn góp phần nâng cao giá trị sản phẩm Mật ong Hùng Kỳ – Mật ong rừng Am Các, mở ra hướng đi mới cho nghề nuôi ong và phát triển đặc sản địa phương.

Từ người lính chiến trường đến nhà sáng chế trên quê hương

Trong căn nhà cũng là nơi đặt xưởng cơ khí nhỏ ở TDP 5, phường Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa, ông Nguyễn Mạnh Hùng (sinh năm 1957) vẫn miệt mài với những bản mạch điện tử, mô tơ, tụ điện và các chi tiết máy. Với ông, mỗi thiết bị không đơn thuần là một sản phẩm cơ khí mà còn là kết quả của quá trình tìm tòi, thử nghiệm và chinh phục những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn sản xuất.

inbound7793942335618966538_1794198123.jpg
Máy tinh lọc mật ong NH -1070 xuất phát từ chính những bất cập trong quá trình thu hoạch, sơ chế và bảo quản mật ong tự nhiên. 

Ít ai nghĩ rằng, người nông dân với dáng vẻ bình dị ấy từng trải qua những năm tháng chiến đấu ác liệt trên các chiến trường. Năm 1977, sau khi tốt nghiệp THPT, ông tình nguyện nhập ngũ, được biên chế vào Quân đoàn 2 đóng quân tại Thừa Thiên - Huế. Trong những năm tháng bảo vệ Tổ quốc, ông lần lượt tham gia chiến đấu tại chiến trường Tây Nam và chiến tranh biên giới phía Bắc. Hai lần bị thương nặng, trong đó có một lần gãy chân và một lần chấn thương sọ não, đã để lại những di chứng ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.

Sau thời gian điều trị, ông được đưa đi học tại Trường Sĩ quan Kỹ thuật tên lửa ở thị xã Sơn Tây. Tốt nghiệp, ông công tác tại một đơn vị phòng không thuộc thành phố Đà Nẵng ngày nay. Tuy nhiên, do vết thương sọ não liên tục tái phát, năm 1988, người thương binh có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động 81% phải rời quân ngũ, trở về quê hương.

Rời môi trường quân đội, ông Hùng không rời bỏ niềm đam mê nghiên cứu kỹ thuật. Những kiến thức được đào tạo trong lĩnh vực tên lửa, cơ khí và điện tử trở thành nền tảng để ông tiếp tục tự học, tự nghiên cứu, ứng dụng vào sản xuất nông nghiệp và đời sống.

Trở về quê, ông thử sức với nhiều mô hình kinh tế khác nhau như di ương cá rô đầu vuông để phát triển đại trà tại Thanh Hóa, nuôi cá lóc trong bể xi măng, nuôi ruồi lính đen và đặt thùng ong trong khu vực rừng Am Các. Mỗi mô hình đều mang đến cho ông những trải nghiệm thực tiễn, đồng thời đặt ra những vấn đề cần giải quyết bằng tư duy khoa học và sáng tạo.

Chính từ quá trình ấy, nhiều sáng kiến máy móc lần lượt ra đời, trong đó có máy cấy lúa cầm tay, máy phát điện bằng dầu hỏa tiết kiệm nhiên liệu và đặc biệt là máy tinh lọc mật ong.

Theo ông Hùng, ý tưởng chế tạo máy tinh lọc mật ong xuất phát từ chính những bất cập trong quá trình thu hoạch, sơ chế và bảo quản mật ong tự nhiên. Mật ong thô, nhất là mật ong khai thác từ rừng, thường chứa thủy phần, phấn hoa, tạp chất và các loại men tự nhiên. Nếu không được xử lý phù hợp, mật dễ lên men, biến màu, sinh khí, gây hiện tượng xì ga, phồng hoặc nổ chai trong quá trình bảo quản. Điều này không chỉ gây thiệt hại cho người sản xuất mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm.

Từ thực tế đó, ông bắt tay vào nghiên cứu một thiết bị có thể xử lý đồng thời nhiều công đoạn, vừa giảm hàm lượng nước, vừa loại bỏ tạp chất mịn, bọt và men tự sinh trong mật ong. Để hoàn thiện sản phẩm, ông đã trải qua nhiều năm nghiên cứu, thử nghiệm và bốn lần cải tiến lớn. Hàng trăm chi tiết máy, từ hệ thống mô tơ, tụ điện, bộ phận gia nhiệt, làm lạnh đến các bảng mạch điều khiển, đều được ông tự thiết kế, chế tạo hoặc lựa chọn, lắp ráp sao cho đồng bộ.

Chiếc máy hoàn thiện có cấu tạo gồm hai thùng chứa mật bằng inox, bảo đảm vệ sinh và thuận tiện trong quá trình làm sạch. Ở công đoạn đầu, mật ong được đưa vào thùng thứ nhất, vừa khuấy vừa gia nhiệt khoảng 40 độ C nhằm hỗ trợ tách thủy phần. Hệ thống đèn UV được tích hợp để xử lý vi sinh theo thiết kế của máy. Sau đó, mật được chuyển sang thùng làm lạnh, kết hợp thổi ôxy và khuấy tạo bọt li ti, giúp các tạp chất nổi lên bề mặt và được tách bỏ.

Điểm đáng chú ý của thiết bị là khả năng tích hợp nhiều công đoạn trong một quy trình vận hành, giúp xử lý mật ong hiệu quả hơn so với những thiết bị chỉ tập trung tách nước. Máy được thiết kế trên khung kim loại có bánh lăn, thuận tiện di chuyển đến những khu vực địa hình phức tạp, nơi người dân đặt thùng ong.

inbound1293615853466342722_1794198124.jpg
Máy tinh lọc mật ong của ông Nguyễn Mạnh Hùng đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ sáng chế và ghi nhận quyền sở hữu trí tuệ theo thông tin từ chủ cơ sở.

Với công suất khoảng 80 lít mỗi mẻ, thời gian xử lý khoảng 3 giờ, thiết bị không chỉ phục vụ hoạt động sản xuất của gia đình ông Hùng mà còn được sử dụng để hỗ trợ các hộ nuôi ong ở nhiều địa phương. Từ năm 2018 đến nay, nhiều người nuôi ong tại Hà Trung, Như Thanh, Nông Cống và các địa bàn khác đã tìm đến cơ sở của ông để nhờ xử lý mật.

Đáng chú ý, sáng chế máy tinh lọc mật ong của ông Nguyễn Mạnh Hùng đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ sáng chế và ghi nhận quyền sở hữu trí tuệ theo thông tin từ chủ cơ sở. Đây là sự ghi nhận đối với quá trình lao động sáng tạo, đồng thời cho thấy khả năng đưa kiến thức kỹ thuật vào giải quyết những vấn đề cụ thể của sản xuất nông nghiệp.

Không dừng lại ở phạm vi gia đình, thiết bị còn được giới thiệu tại một số triển lãm cấp tỉnh. Hội Làm vườn và Trang trại tỉnh Thanh Hóa cũng đã hỗ trợ hội viên tiếp cận, đưa máy tinh lọc mật ong đến phục vụ một số địa phương miền núi. Đặc biệt, nhiều sản phẩm mật ong OCOP trên địa bàn tỉnh đã ứng dụng công nghệ tinh lọc này trước khi đưa ra thị trường.

Công nghệ tinh lọc – nền tảng nâng tầm thương hiệu mật ong rừng Am Các Ocop

Nếu sáng chế máy tinh lọc mật ong là dấu ấn của tư duy sáng tạo thì sản phẩm Mật ong Hùng Kỳ – Mật ong rừng Am Các chính là kết quả của quá trình gắn kết giữa kinh nghiệm nuôi ong, điều kiện tự nhiên và giải pháp nâng cao chất lượng sau thu hoạch.

inbound4093348557502410190_1794198123.jpg
Sản phẩm Mật ong Hùng Kỳ – Mật ong rừng Am Các chính là kết quả của quá trình gắn kết giữa kinh nghiệm nuôi ong, điều kiện tự nhiên và giải pháp nâng cao chất lượng sau thu hoạch.

Khu vực núi Am Các, thuộc địa bàn thị xã Nghi Sơn trước đây, là nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho đàn ong sinh trưởng. Những cánh rừng với hệ thực vật phong phú, khí hậu mát mẻ và nguồn hoa theo mùa tạo nên môi trường thích hợp để ong khai thác mật. Mật ong thu được mang hương thơm đặc trưng của nhiều loài hoa như hoa nhãn, hoa vải, hoa keo, bạch đàn... tùy thuộc vào từng thời điểm trong năm.

Được khai thác từ môi trường tự nhiên, mật ong rừng Am Các có màu sắc đặc trưng, độ sánh cao, vị ngọt dịu và hương thơm của các loài hoa rừng. Sản phẩm được đăng ký thương hiệu Mật ong Hùng Kỳ – Mật ong rừng Am Các, hướng đến xây dựng hình ảnh một sản phẩm nông nghiệp có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng ổn định và mang dấu ấn riêng của vùng đất Nghi Sơn.

Một trong những yếu tố tạo nên sự khác biệt của sản phẩm chính là quy trình xử lý sau thu hoạch. Thay vì chỉ lọc thô theo phương pháp thông thường, mật ong sau khi khai thác được đưa qua máy tinh lọc do chính ông Hùng nghiên cứu và chế tạo. Quá trình này giúp loại bỏ tạp chất, bọt và hỗ trợ giảm hàm lượng nước, hạn chế nguy cơ lên men, xì khí trong quá trình bảo quản.

inbound7635618515119629844_1794198123.jpg
Được khai thác từ môi trường tự nhiên, mật ong rừng Am Các có màu sắc đặc trưng, độ sánh cao, vị ngọt dịu và hương thơm của các loài hoa rừng.

Theo chia sẻ của ông Nguyễn Mạnh Hùng, máy tinh lọc được nghiên cứu theo hướng hiện đại nhưng vẫn bảo đảm tính gọn nhẹ, dễ sử dụng và phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế. Thiết bị cho phép thực hiện nhiều công đoạn trong cùng một quy trình, góp phần tạo ra thành phẩm mật ong có độ sánh, màu sắc ổn định hơn.

Ông Hùng cho biết: “Điều tôi mong muốn nhất khi nghiên cứu chiếc máy này là làm sao để mật ong sau khi thu hoạch được tinh lọc tốt hơn, giữ được màu sắc tự nhiên và bảo quản lâu dài. Có những chai mật ong được đóng từ năm 2022 đến nay vẫn giữ được màu sắc ban đầu. Đó là điều khiến tôi thêm tin tưởng vào hướng nghiên cứu của mình”.

Theo chủ cơ sở, việc kiểm soát thủy phần và loại bỏ tạp chất có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng mật ong thành phẩm. Bởi một sản phẩm muốn phát triển thành hàng hóa, xây dựng thương hiệu và tiếp cận thị trường rộng hơn thì không thể chỉ dựa vào yếu tố tự nhiên, mà còn cần quy trình sơ chế, bảo quản phù hợp và chất lượng ổn định giữa các lô sản xuất.

Mật ong rừng Am Các đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao tỉnh Thanh Hóa. Đây là dấu mốc quan trọng, tạo thêm cơ sở để sản phẩm khẳng định vị thế trên thị trường, đồng thời mở ra cơ hội phát triển các dòng sản phẩm chế biến từ mật ong. Bên cạnh mật ong nguyên chất, cơ sở còn phát triển sản phẩm mật ong ngâm hoa đu đủ đực đạt chuẩn OCOP, góp phần đa dạng hóa danh mục sản phẩm và đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

637120069.638598282578093373_1794209494.png
Mật ong rừng Am Các đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao tỉnh Thanh Hóa. Đây là dấu mốc quan trọng, tạo thêm cơ sở để sản phẩm khẳng định vị thế trên thị trường, đồng thời mở ra cơ hội phát triển các dòng sản phẩm chế biến từ mật ong.

Đằng sau mỗi chai mật ong không chỉ là giá trị của nguồn nguyên liệu tự nhiên mà còn là công sức của người nuôi ong, quá trình chọn lọc, sơ chế và bảo quản. Việc ứng dụng máy tinh lọc do chính người sản xuất sáng chế đã góp phần giải quyết một trong những khâu quan trọng của chuỗi giá trị, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh cho sản phẩm địa phương.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng và độ an toàn của thực phẩm, câu chuyện Mật ong Hùng Kỳ – Mật ong rừng Am Các cho thấy hướng phát triển đáng chú ý: lấy tài nguyên bản địa làm nền tảng, lấy khoa học công nghệ làm công cụ và lấy chất lượng làm yếu tố cốt lõi để xây dựng thương hiệu.

Đặc biệt, hành trình của cựu chiến binh Nguyễn Mạnh Hùng còn mang ý nghĩa vượt ra ngoài câu chuyện phát triển một sản phẩm OCOP. Từ những năm tháng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc đến hành trình lao động, sáng tạo trên quê hương, ông vẫn giữ nguyên tinh thần của người lính: không ngại khó, không ngừng học hỏi và luôn tìm cách giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn.

Có thể nói, giá trị của Mật ong Hùng Kỳ – Mật ong rừng Am Các không chỉ nằm ở vị ngọt tự nhiên của những giọt mật được chắt lọc từ núi rừng Am Các, mà còn được bồi đắp bởi trí tuệ, tâm huyết và khát vọng đổi mới của người làm ra sản phẩm. Đó cũng chính là nền tảng để một sản phẩm nông nghiệp địa phương từng bước tạo dựng thương hiệu, gia tăng giá trị và góp phần khẳng định bản sắc sản phẩm xứ Thanh trên thị trường.

Lê Tuấn - Lê Hồng