Trong khi Mỹ dựng lên bức tường rào thuế quan kiên cố và Liên minh châu Âu vừa giáng đòn thuế bổ sung lên tới 35,3% bên cạnh mức thuế cơ bản 10%, Vương quốc Anh lại đang đi trên một con đường hoàn toàn khác. Cùng với Nhật Bản và Na Uy, xứ sở sương mù hiện là một trong những nền kinh tế lớn hiếm hoi vẫn mở toang cánh cửa cho các dòng xe điện đến từ Trung Quốc. Sự chênh lệch về chính sách này không chỉ tạo ra một vùng trũng thu hút các nhà sản xuất châu Á mà còn đặt giới chức Anh trước những áp lực ngoại giao ngày càng gay gắt.

Khoảng trống chính sách và sức ép từ châu Âu

Việc Anh duy trì mức thuế thấp đang trở thành rào cản lớn khi Liên minh châu Âu liên tục thúc đẩy sáng kiến ưu tiên sử dụng hàng hóa nội khối. Một quan chức cấp cao của châu Âu chia sẻ với tờ Financial Times rằng London cần sớm điều chỉnh chính sách thương mại và nâng thuế nhập khẩu đối với xe điện Trung Quốc nếu không muốn vấp phải những rào cản mới từ lục địa già.

Áp lực này buộc Bộ trưởng Kinh doanh Anh Jonathan Reynolds phải đưa phương án áp mức thuế tương đương châu Âu lên bàn thảo luận. Tuy nhiên, đây là một bài toán ngoại giao vô cùng nhạy cảm. Chính phủ Anh đang nỗ lực hàn gắn quan hệ với khối châu Âu, nhưng việc vung gậy thuế quan với hàng hóa Trung Quốc chắc chắn sẽ kéo theo những đòn trả đũa thương mại khốc liệt từ Bắc Kinh.

Ngay khi thông tin này xuất hiện, Đại sứ quán Trung Quốc tại London đã lập tức lên tiếng bày tỏ sự quan ngại nghiêm trọng. Cơ quan ngoại giao này phát đi thông điệp phản đối mọi hình thức phân biệt đối xử, bao gồm cả việc tăng thuế hay thiết lập các rào cản trực tiếp nhắm vào sản phẩm xuất xứ từ Trung Quốc.

Sự bành trướng của ô tô Trung Quốc tại xứ sở sương mù

Trong lúc giới chức Anh còn đang loay hoay với các toan tính chính trị, các thương hiệu ô tô châu Á đã kịp thiết lập một chỗ đứng vững chắc trên thị trường. Dữ liệu từ tổ chức nghiên cứu JATO Dynamics chỉ ra rằng trong 8 tháng đầu năm 2026, các hãng xe Trung Quốc đã bán ra thành công 519.424 chiếc xe thuần điện và xe lai điện. Con số này giúp họ chiếm tới 28,1% tổng dung lượng thị trường, đánh dấu một bước nhảy vọt kinh ngạc so với mức 12,9% của cùng kỳ năm 2025.

Một minh chứng sống động nhất cho cuộc đổ bộ này là sự xuất hiện của mẫu xe Jaecoo 7. Dòng thể thao đa dụng này được giới tiêu dùng bản địa ví von là chiếc Range Rover phiên bản giá rẻ. Chiếc xe có giá khởi điểm chỉ khoảng 29.000 bảng Anh, thấp hơn rất nhiều so với con số 45.500 bảng của chiếc Land Rover Discovery Sport nội địa.

Chỉ tính riêng trong tháng 9, Jaecoo 7 đã tiêu thụ được 10.814 chiếc. Thành tích này giúp đại diện đến từ Trung Quốc vượt mặt những cái tên sừng sỏ như Tesla Model 3, Ford Puma hay Kia Sportage để vươn lên trở thành mẫu xe bán chạy nhất toàn thị trường Anh trong tháng.

Thuế quan không phải là chiếc đũa thần

Giới phân tích chỉ ra một thực tế rằng sự tăng trưởng của các hãng xe Trung Quốc tại Anh hiện nay chủ yếu đến từ các dòng xe lai điện chứ không chỉ thuần điện chạy pin. Điều này đồng nghĩa với việc nếu London chỉ áp thuế nhắm vào mảng xe thuần điện, chính sách rào cản sẽ lập tức bị vô hiệu hóa và không đủ sức ngăn cản đà thâu tóm thị phần của các thương hiệu này.

Chuyên gia Paul Hilton từ JATO Dynamics nhận định lợi thế cốt lõi của ô tô Trung Quốc không chỉ nằm ở giá bán rẻ. Sức mạnh thực sự của họ đến từ tốc độ ra mắt sản phẩm mới và sự làm chủ hoàn toàn chuỗi cung ứng. Để đối trọng, nước Anh không thể chỉ dựa vào hàng rào thuế quan mà cần một chiến lược tổng thể bao gồm trợ giá sản xuất nội địa, giảm chi phí năng lượng, hoàn thiện hạ tầng trạm sạc và đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực.

Nhà kinh tế học Rico Luman từ tổ chức tài chính ING cho rằng không gian lựa chọn của London đang ngày càng bị thu hẹp. Châu Âu nói chung và Anh nói riêng hiện vẫn chưa thể tách rời khỏi chuỗi cung ứng của Trung Quốc trong các mảng cốt lõi như sản xuất pin, khai thác khoáng sản đất hiếm và công nghệ tinh luyện. Do đó, việc Anh quyết định áp thuế hay tiếp tục mở cửa không chỉ đơn thuần là câu chuyện bảo vệ doanh số ô tô trong nước, mà nó sẽ quyết định trực tiếp đến sức mạnh sinh tồn của toàn bộ nền công nghiệp sản xuất Anh trong một kỷ nguyên đầy biến động.