Tại TPHCM, lựu đỏ có kích thước lớn đang xuất hiện dày đặc tại các chợ đầu mối và điểm bán trái cây. Nhiều trái có trọng lượng 700 gram đến gần 1kg, vẫn còn nguyên cành lá xanh nhưng giá bán chỉ khoảng vài chục nghìn đồng/kg. Anh Hiền, một tiểu thương tại Chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, cho biết mỗi ngày sạp hàng nhập khoảng 500-700kg lựu đỏ. Phần lớn lượng hàng được bán sỉ trong phiên chợ đêm, số còn lại phục vụ khách mua lẻ vào buổi sáng.

Theo anh Hiền, những năm trước, lựu trên thị trường chủ yếu có nguồn gốc từ Thái Lan và Ấn Độ. Năm nay, lựu Trung Quốc, thường được gọi là lựu Tứ Xuyên, xuất hiện nhiều hơn với giá cạnh tranh. Với loại lựu cỡ lớn, trọng lượng khoảng 700 gram đến 1kg, giá bán tại sạp của anh Hiền khoảng 45.000 đồng/kg. Loại nhỏ hơn, không còn cành lá, được bán khoảng 30.000 đồng/kg.

Tại một số sạp khác trong chợ đầu mối, giá lựu Tứ Xuyên thậm chí chỉ khoảng 20.000 đồng/kg. Với mức giá này, một trái lựu nặng gần 1kg chỉ có giá khoảng 20.000-35.000 đồng tùy điểm bán và chất lượng. Đáng chú ý, nhiều trái vẫn giữ nguyên cành lá xanh tươi, tạo cảm giác giống trái cây được thu hái trực tiếp từ vườn. Đây cũng là yếu tố khiến một số điểm bán sử dụng tên “lựu Đà Lạt” để thu hút người mua.

Tuy nhiên, theo chị Mùi, chủ một cửa hàng kinh doanh trái cây cao cấp trên đường Tô Ngọc Vân, phường Thủ Đức, TPHCM, thị trường hiện không có nguồn lựu Đà Lạt quy mô lớn với đặc điểm trái to, ruột đỏ và được bán phổ biến như vậy. Ông Nguyễn Bình Phương, Giám đốc kinh doanh dịch vụ, Công ty Cổ phần Quản lý và Kinh doanh chợ nông sản Thủ Đức, cũng xác nhận lựu Trung Quốc đang là một trong những mặt hàng trái cây có lượng nhập về chợ khá lớn.

Nguồn cung lựu tăng mạnh được lý giải chủ yếu bởi Trung Quốc đang bước vào mùa thu hoạch. Theo ông Phương, lựu cỡ lớn nhập về chợ đầu mối Thủ Đức hiện chủ yếu là hàng Trung Quốc. Tính đến hết tháng 8, lượng lựu Trung Quốc nhập về chợ đạt gần 1.600 tấn, tương đương bình quân khoảng 40 tấn mỗi đêm.

Một doanh nghiệp xuất nhập khẩu nông sản tại TPHCM cũng cho biết Việt Nam hiện chưa có vùng sản xuất lựu thương phẩm đủ lớn để cung cấp cho thị trường. Vì vậy, phần lớn lượng lựu đỏ được tiêu thụ trên thị trường hiện nay có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Mùa thu hoạch lựu tại Trung Quốc thường kéo dài từ tháng 7 đến tháng 12. Trong đó, giai đoạn chính vụ tập trung từ tháng 8 đến tháng 10, khiến nguồn cung tăng mạnh và giá bán có xu hướng giảm. Đặc biệt, thời điểm rộ mùa thường trùng với dịp Trung thu. Khi nhu cầu tiêu thụ trái cây tăng, lựu xuất hiện tại nhiều chợ truyền thống, cửa hàng và điểm bán rong. Giá bán lẻ trong những thời điểm nguồn hàng dồi dào có thể xuống mức 15.000-20.000 đồng/kg.

Trung Quốc là một trong những quốc gia có sản lượng lựu lớn trên thế giới. Một số vùng sản xuất nổi tiếng như Hội Lý, tỉnh Tứ Xuyên, có sản lượng khoảng 800.000 tấn mỗi năm. Tại Mông Tự, tỉnh Vân Nam, diện tích trồng lựu đạt hơn 9.300ha, sản lượng khoảng 360.000 tấn mỗi năm. Quy mô sản xuất lớn tạo điều kiện để lựu Trung Quốc có nguồn cung ổn định, đồng thời hình thành mức giá cạnh tranh khi xuất khẩu sang các thị trường lân cận, trong đó có Việt Nam.

Trong khi lựu Trung Quốc đang phủ rộng thị trường, câu chuyện nguồn gốc sản phẩm trở thành vấn đề đáng chú ý. Tại Việt Nam, lựu không phải cây trồng phổ biến và chưa hình thành những vùng chuyên canh thương phẩm có sản lượng lớn.

Tại Lâm Đồng, cây lựu có được trồng nhưng chủ yếu ở quy mô nhỏ, phục vụ nhu cầu làm cảnh hoặc trồng trong khuôn viên gia đình. Địa phương chưa hình thành vùng sản xuất lựu lấy quả quy mô lớn để cung cấp cho hệ thống phân phối.

Về điều kiện sinh trưởng, lựu là cây ưa nắng, có khả năng chịu hạn và cần nền nhiệt tương đối ấm để tích lũy đường, giúp quả đạt độ ngọt và lên màu. Trong khi đó, khu vực Đà Lạt có khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao và mùa mưa kéo dài. Những điều kiện này không được đánh giá là lý tưởng để hình thành vùng chuyên canh lựu lấy quả quy mô lớn.

Một số mô hình trồng thử nghiệm từng được triển khai nhưng chưa tạo thành vùng sản xuất hàng hóa có quy mô đáng kể. Do đó, trong bối cảnh lựu Trung Quốc đang vào mùa và được đưa về Việt Nam với số lượng lớn, việc một số điểm bán sử dụng tên “lựu Đà Lạt” có thể khiến người mua hiểu sai về nguồn gốc sản phẩm.

Đối với người tiêu dùng, giá rẻ và hình thức đẹp đang khiến lựu cỡ lớn trở thành mặt hàng hút khách. Tuy nhiên, khi lựa chọn sản phẩm, người mua nên quan tâm đến thông tin nguồn gốc, đơn vị cung cấp và nhãn hàng hóa thay vì chỉ dựa vào tên gọi hoặc hình thức bên ngoài.

Diễn biến thị trường lựu cũng cho thấy sự cạnh tranh ngày càng rõ giữa nguồn hàng nhập khẩu và sản phẩm nội địa. Khi Việt Nam chưa hình thành vùng sản xuất thương phẩm quy mô lớn, nguồn cung từ các quốc gia có ngành lựu phát triển sẽ tiếp tục đóng vai trò chủ đạo trên thị trường.

Trong ngắn hạn, lựu Trung Quốc vào chính vụ nhiều khả năng tiếp tục duy trì mức giá cạnh tranh. Với người tiêu dùng, đây là cơ hội tiếp cận loại quả cỡ lớn với giá khá thấp, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về minh bạch nguồn gốc để tránh nhầm lẫn giữa hàng nhập khẩu và sản phẩm trong nước.