Nâng tầm đặc sản từ nguồn nguyên liệu địa phương

Xuất thân là một giáo viên bộ môn Khoa học tự nhiên tại Trường Trung học cơ sở Tân Hội, bà Phan Thị Huê luôn mang trong mình niềm đam mê nghiên cứu cùng sự nhạy bén trước những giá trị tiềm ẩn của quê hương. Năm 2021, khi quan sát mùa nước nổi tại Đồng Tháp với sản lượng tép đồng dồi dào nhưng giá trị kinh tế còn bấp bênh, bà bắt đầu trăn trở tìm ra giải pháp bảo quản bền vững. Thực tế cho thấy, tép tươi nếu không được chế biến kịp thời sẽ rất nhanh hỏng, gây hao hụt lớn và lãng phí nguồn tài nguyên quý giá của địa phương.

Từ những trăn trở đó, ý tưởng về món tép rang nước cốt dừa đã ra đời, mở đầu cho hành trình khởi nghiệp đầy tâm huyết của người nữ giáo viên vùng biên giới. Ở giai đoạn đầu, bà Huê tận dụng chính căn bếp gia đình để thử nghiệm những mẻ hàng đầu tiên với tiêu chí sạch và ngon. Đồng thời, bà tỉ mỉ lắng nghe từng ý kiến góp ý từ người thân, bạn bè để điều chỉnh tỷ lệ gia vị sao cho hài hòa, phù hợp với khẩu vị của đa số người tiêu dùng hiện đại.

Khó khăn lớn nhất trong giai đoạn này là làm sao để con tép sau khi chế biến vẫn giữ được độ ngọt tự nhiên nhưng có thể bảo quản trong thời gian dài mà không cần đến hóa chất. Với nền tảng kiến thức hóa học sẵn có, bà đã chủ động nghiên cứu các phản ứng về nhiệt độ và độ ẩm, từ đó hình thành quy trình sản xuất thủ công nhưng vẫn đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe. Nhờ những nỗ lực bền bỉ, món tép rang nước cốt dừa dần được hoàn thiện, không chỉ chinh phục người tiêu dùng mà còn mở ra hướng đi mới cho việc gia tăng giá trị nguồn nguyên liệu địa phương.

Sự khích lệ từ những khách hàng đầu tiên đã trở thành động lực lớn để bà mạnh dạn đăng ký tham gia các chương trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại địa phương. Đặc biệt, nhờ sự hỗ trợ sát sao từ Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Hồng Ngự, bà có cơ hội tiếp cận các lớp tập huấn về quản trị kinh doanh và kỹ thuật bao bì chuyên nghiệp. Đây chính là bước ngoặt quan trọng, giúp bà chuyển mình từ một giáo viên sang vai trò chủ thể sản xuất với tư duy thương hiệu bài bản, từng bước định vị sản phẩm trên thị trường.

Con đường khởi nghiệp vốn không trải đầy hoa hồng, bà Huê đã nhiều lần đối mặt với thất bại khi thử nghiệm các công thức phối trộn nguyên liệu nhằm tối ưu hóa hương vị. Tuy nhiên, bà luôn coi mỗi lần vấp váp là một bước đệm để hoàn thiện sản phẩm. Qua đó, bà nhận ra rằng để một sản phẩm nông sản có thể vươn xa, không chỉ cần chất lượng bên trong mà còn phải có diện mạo chuyên nghiệp cùng nền tảng pháp lý minh bạch nhằm tạo dựng niềm tin bền vững trên thị trường.

Chia sẻ về những ngày đầu gian khó, bà Phan Thị Huê tâm sự: “Bản thân tôi vừa thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, vừa làm công tác chuyên môn; đồng thời, khởi nghiệp nên quỹ thời gian khá hạn hẹp. Để hoàn thành tốt cả 2 vai trò không phải là điều dễ dàng, tôi phải nỗ lực, sắp xếp công việc khoa học và cố gắng nhiều hơn mỗi ngày. Con đường khởi nghiệp cũng không trải đầy hoa hồng, tôi từng trải qua không ít lần thất bại. Chính niềm tin, ý chí vượt khó cùng niềm đam mê giúp tôi kiên trì theo đuổi mục tiêu và từng bước gặt hái kết quả. Qua hành trình khởi nghiệp, ngoài giá trị kinh tế mang lại, tôi còn tích lũy thêm nhiều kiến thức, kinh nghiệm sống; đồng thời, từng bước khẳng định vai trò, vị thế của người phụ nữ trong phát triển kinh tế gia đình.”

Đổi mới sản xuất khẳng định giá trị OCOP bền vững

Để giải quyết bài toán về chất lượng đồng nhất, bà Huê đã chuẩn hóa quy trình sản xuất tép rang nước cốt dừa với những bí quyết kỹ thuật mang tính đột phá. Nguyên liệu đầu vào được lựa chọn nghiêm ngặt, bắt buộc phải là tép đồng tươi sống và nước cốt dừa nguyên chất nhằm đảm bảo hương vị béo ngậy đặc trưng. Sau khi sơ chế sạch tạp chất và rửa kỹ nhiều lần, tép được rang trên lửa vừa; người chế biến phải canh lửa đều tay để từng con tép thấm vị, dậy mùi thơm và không bị hôi dầu trong suốt quá trình chế biến.

Điểm khác biệt lớn nhất tạo nên uy tín thương hiệu nằm ở công đoạn phơi nắng từ 6 đến 7 giờ sau khi tép được rang đạt độ chín cần thiết. Công đoạn này đòi hỏi sự tỉ mỉ để sản phẩm đạt độ khô dẻo lý tưởng, giữ nguyên màu sắc bắt mắt và vị ngọt tự nhiên của sản vật địa phương. Tỷ lệ thành phẩm cũng được tính toán kỹ lưỡng: cứ 3 kg tép đồng tươi sau khi chế biến sẽ cho ra 1 kg sản phẩm rang cốt dừa đạt chuẩn. Hiện nay, mỗi tháng bà cung ứng ra thị trường khoảng 60 - 70 kg tép thành phẩm với mức giá ổn định 500.000 đồng/kg.

Không dừng lại ở đó, bà Huê tiếp tục ứng dụng kiến thức chuyên môn để phát triển các dòng trà thảo mộc có lợi cho sức khỏe người tiêu dùng. Đến năm 2024, sản phẩm trà đậu đen cỏ mực ra đời, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình đa dạng hóa danh mục sản phẩm của cơ sở. Đồng thời, bà chủ động đầu tư máy móc hiện đại như máy xay, máy sao trà và xây dựng vùng nguyên liệu an toàn nhằm kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu vào. Sự kết hợp giữa tư duy khoa học và thảo dược dân gian đã góp phần nâng cao giá trị dược liệu cho các sản phẩm.

Sự đầu tư bài bản đã mang lại những kết quả rõ nét khi các sản phẩm như tép rang nước cốt dừa, trà đậu đen cỏ mực và trà lá ổi đều được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. Đây là “tấm hộ chiếu” quan trọng giúp thương hiệu tự tin tham gia các hội chợ thương mại cũng như tiếp cận hệ thống phân phối chuyên nghiệp. Bên cạnh đó, bà còn nhạy bén ứng dụng công nghệ số thông qua hình thức livestream bán hàng vào mỗi buổi tối, qua đó trực tiếp tư vấn cho khách hàng về công dụng sản phẩm, góp phần gia tăng doanh số và củng cố niềm tin đối với thương hiệu.

Giá trị của mô hình khởi nghiệp này không chỉ dừng lại ở lợi nhuận mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc đối với cộng đồng phụ nữ tại địa phương. Cơ sở của bà Huê đã tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động nữ thông qua các công đoạn từ sơ chế nguyên liệu đến đóng gói bao bì trà. Việc tận dụng hiệu quả nguồn lực tại chỗ không chỉ góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn mà còn lan tỏa mạnh mẽ tinh thần dám nghĩ, dám làm trong hội viên. Đây chính là minh chứng rõ nét cho sức sống bền bỉ của các sản vật quê hương khi được đầu tư bài bản và phát triển đúng hướng, đồng thời khẳng định con đường nâng tầm giá trị nông sản địa phương thông qua chương trình OCOP một cách bền vững.

Đánh giá về mô hình này, bà Hồ Thị Bích Thủy - Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Hồng Ngự cho biết: “Chị Phan Thị Huê là một trong những phụ nữ tiêu biểu với tinh thần đổi mới sáng tạo, năng động tham gia phong trào khởi nghiệp tại địa phương. Các sản phẩm của chị không chỉ mang lại giá trị kinh tế thiết thực, mà còn góp phần nâng cao giá trị nguồn nguyên liệu sẵn có, tạo thêm việc làm cho lao động nữ. Đây là tấm gương điển hình trong phong trào phụ nữ khởi nghiệp, góp phần lan tỏa tinh thần dám nghĩ, dám làm đến hội viên, phụ nữ trên địa bàn.”