Tại họp báo thường kỳ tháng 4 của Bộ Khoa học và Công nghệ diễn ra chiều 29/4, đại diện Cục Viễn thông đã công bố những số liệu sơ bộ đầy khả quan sau hai tuần thực hiện quy định mới về xác thực thông tin thuê bao di động. Đây là nỗ lực cụ thể hóa Luật Viễn thông 2023, hướng tới mục tiêu mỗi số điện thoại gắn liền với một danh tính thực.

Quyền chủ động thuộc về người dân

Điểm khác biệt lớn nhất của Thông tư 08 chính là việc trao quyền cho người dùng chủ động kiểm tra và xác nhận thông tin thông qua ứng dụng VNeID. Thay vì chỉ thụ động chờ nhà mạng rà soát, giờ đây người dân có thể trực tiếp giám sát danh sách các số điện thoại đang đứng tên mình.

Ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông cho biết, dữ liệu sơ bộ từ Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) cho thấy hơn 95 triệu thuê bao di động đã được đồng bộ lên hệ thống VNeID. Trong đó, khoảng 60 triệu thuê bao đã được người dùng xác nhận chính chủ.

Đáng chú ý, gần 900.000 thuê bao đã được người dùng chủ động đánh dấu "không chính chủ" hoặc từ chối do không còn sử dụng. Việc minh bạch hóa này giúp loại bỏ tình trạng "SIM rác" núp bóng thông tin cá nhân của người khác mà chủ thể không hề hay biết.

"So với giai đoạn trước, cách làm hiện nay có sự thay đổi. Trọng tâm hiện nay là trao cho người dân quyền chủ động kiểm tra và xác nhận thông tin thuê bao đang sử dụng", ông Cương nhấn mạnh.

Phân biệt rõ giữa xác thực thông tin và xác nhận chính chủ

Trong quá trình triển khai, không ít người dùng thắc mắc về việc vì sao đã chuẩn hóa thông tin vào năm 2023 nhưng nay vẫn cần thực hiện trên VNeID. Giải đáp vấn đề này, đại diện Cục Viễn thông làm rõ sự khác biệt giữa hai khái niệm:

Xác thực thông tin thuê bao: Là việc đối soát giấy tờ tùy thân với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để đảm bảo "người thật, giấy tờ thật". Giai đoạn 2023 đã rà soát 120 triệu thuê bao, xử lý 17 triệu trường hợp sai lệch, trong đó 6 triệu thuê bao đã bị dừng dịch vụ.

Xác nhận chính chủ: Là bước tiến xa hơn, đảm bảo người đứng tên trên giấy tờ thực sự là người đang sở hữu và sử dụng số điện thoại đó.

Thực tế ghi nhận nhiều trường hợp một cá nhân đứng tên hộ nhiều SIM hoặc bị lợi dụng thông tin để đăng ký SIM rác. Theo Luật Viễn thông 2023, người dùng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về số điện thoại mình đã giao kết hợp đồng. Việc xác nhận trên VNeID giúp người dân tránh bị liên lụy trong các vụ việc điều tra nếu số điện thoại bị tội phạm lợi dụng.

Lộ trình chuẩn hóa và cam kết hỗ trợ người dùng

Theo lộ trình của Thông tư 08, quá trình xác nhận chính chủ sẽ tiếp tục được triển khai đến ngày 15/6. Sau thời điểm này, một quy định quan trọng khác sẽ có hiệu lực: yêu cầu xác thực lại khuôn mặt khi thực hiện đổi SIM sang thiết bị mới nhằm tăng cường bảo mật.

Đối với khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận, cơ quan quản lý khuyến khích người dân sớm thực hiện để bảo vệ quyền lợi cá nhân. Với phương châm "không ai bị bỏ lại phía sau", Cục Viễn thông sẽ phối hợp chặt chẽ với C06, nhà mạng và chính quyền địa phương (đặc biệt tại các tỉnh thành mới như Phú Thọ, Ninh Bình, hay Thành phố Hồ Chí Minh mở rộng) để hỗ trợ trực tiếp cho nhóm người yếu thế, người không có smartphone hoặc gặp khó khăn về công nghệ.

Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một thị trường viễn thông minh bạch, nơi mỗi thương hiệu và sản phẩm dịch vụ đều gắn liền với trách nhiệm và sự an toàn tuyệt đối cho khách hàng.