Hãy tưởng tượng một không gian nơi những robot hình người có thể vẫy tay chào, nhảy múa hay biểu diễn võ thuật một cách linh hoạt. Ở một góc khác, robot phục vụ bắp rang, pha cà phê hay đảm nhiệm vai trò nhân viên bán hàng trong các cửa hàng tiện lợi. Những trải nghiệm sống động này khiến nhiều người liên tưởng đến thế giới của chú mèo máy Doraemon, nơi công nghệ và đời sống hòa quyện một cách tự nhiên.

Giấc mơ tưởng chừng viễn tưởng ấy đang hiện hữu tại Robot Valley, nằm ở quận Nam Sơn, thành phố Thâm Quyến. Với diện tích khoảng 28 km², khu vực này được xem là trung tâm chiến lược trong chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu.

Hiện nay, Thung lũng Robot quy tụ hơn 200 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực robot, trong đó có những tên tuổi lớn như DJI, cùng 14 công ty niêm yết. Đồng thời, nơi đây cũng là điểm hội tụ của 11 trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu thuộc Thành phố Khoa học và Giáo dục Quốc tế Tây Lệ Hồ.

Điểm đặc biệt tạo nên sức mạnh của khu vực này chính là hệ sinh thái khép kín và tốc độ phát triển vượt trội. Khoảng 90% linh kiện robot có thể được tìm thấy và lắp ráp trong bán kính chỉ 3 km. Mô hình “trên gác – dưới nhà” giữa thượng nguồn và hạ nguồn giúp rút ngắn đáng kể thời gian từ nghiên cứu đến sản xuất.

Nhờ đó, khoảng cách giữa giảng đường và nhà máy gần như bị xóa nhòa. Một giáo sư tại Đại học Khoa học và Công nghệ Phương Nam có thể hoàn thiện cả phần cứng lẫn hệ thống điều khiển robot chỉ trong 3 năm, nhờ việc di chuyển giữa trường và doanh nghiệp chỉ mất khoảng 20 phút.

Không chỉ dừng ở sản xuất, các doanh nghiệp tại đây còn theo đuổi triết lý mở. Đại diện Công ty Công nghệ Robot Zhongqing cho biết các robot đều được phát triển theo hướng mã nguồn mở, tương tự như hệ sinh thái ứng dụng trên điện thoại thông minh. Điều này cho phép sinh viên và lập trình viên dễ dàng sáng tạo thêm các tính năng mới, mở rộng khả năng ứng dụng của robot trong nhiều lĩnh vực.

Trong thực tế, robot tại đây đã trở thành “nhân viên” thực thụ. Chúng có thể làm việc liên tục 14 tiếng mỗi ngày, tự động phục vụ hàng trăm ly cà phê, kem hoặc đồ ăn nhẹ. Một số robot còn sử dụng hệ thống truyền động dây cáp linh hoạt, cho phép thực hiện các thao tác tinh vi như vặn nắp chai, gắp trứng mà không làm vỡ, hay pha trà theo đúng quy trình truyền thống.

Sự phát triển này có được nhờ những đột phá về công nghệ cảm biến. Nếu trước đây một cảm biến xúc giác có giá tới 10.000 Nhân dân tệ (khoảng 1.500 USD), thì nay chỉ còn khoảng 199 Nhân dân tệ (gần 30 USD), mở ra khả năng phổ cập robot trong đời sống.

Không chỉ phục vụ sinh hoạt, robot còn được thiết kế để hỗ trợ con người trong các tình huống nguy hiểm. Những robot bốn chân có thể di chuyển trên địa hình phức tạp, được ứng dụng trong cứu hộ thảm họa, động đất hay hỏa hoạn. Bên cạnh đó là các thiết bị khung xương ngoài hỗ trợ người cao tuổi vận động, hay máy cắt cỏ thông minh có khả năng nhận diện để tránh trẻ em và vật nuôi.

Thậm chí, các robot giải trí cũng đạt đến độ tinh xảo cao, có thể biến hình từ xe tăng thành robot hình người với hơn 4.500 linh kiện bên trong.

Từ những bước tiến này, có thể thấy Thâm Quyến không chỉ sản xuất robot, mà đang kiến tạo một hệ sinh thái nơi công nghệ phục vụ con người một cách sâu sắc. Thay vì thay thế, robot tại đây được định hướng trở thành “người bạn đồng hành” – hỗ trợ, bảo vệ và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Một tương lai nơi con người và robot cùng tồn tại hài hòa không còn xa vời, mà đang dần hiện hữu rõ nét tại Thung lũng Robot.