Nhiều trạm dừng nghỉ cao tốc vẫn thiếu hạ tầng sạc điện

Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng), trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông hiện có 36 trạm dừng nghỉ. Trong đó, 7 trạm đã hoàn thành và đưa vào khai thác từ trước năm 2024, nhưng mới có 2 trạm được trang bị hệ thống sạc dành cho xe điện.

Cụ thể, trạm Tây Ninh Bình (Km269+410, bên phải tuyến) đã lắp đặt và vận hành 24/24 vị trí sạc. Trạm Xuân Khiêm Ninh Bình (Km269+313, bên trái tuyến) đã đưa vào hoạt động 12/26 vị trí sạc.

Năm trạm dừng nghỉ còn lại chưa có trạm sạc điện gồm: Hà Nội - Bắc Giang (2 trạm tại Km120+200 phải tuyến và Km145+800 trái tuyến); Cầu Giẽ - Ninh Bình (Km227, cả hai bên); La Sơn - Hòa Liên (Km1+200, trái tuyến, giai đoạn 1); TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây (Km41+100, cả hai bên) và Bến Lức - Trung Lương (Km28+200, cả hai bên).

Đối với 21 trạm dừng nghỉ do Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản đã ký hợp đồng đầu tư kinh doanh, trong thiết kế đều bố trí tối thiểu 10% vị trí đỗ xe có trạm sạc điện.

Trong số này, 9 trạm do Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đầu tư. Đáng chú ý, trạm Mai Sơn - Quốc lộ 45 (Km327+900) đã vận hành 10 trụ sạc mỗi bên, mỗi trụ có 2 cổng sạc, tương đương 20 vị trí đỗ sạc mỗi bên.

Tám trạm còn lại gồm Nghi Sơn - Diễn Châu, Diễn Châu - Bãi Vọt, Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ, hai trạm Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Vân Phong - Nha Trang và Nha Trang - Cam Lâm được thiết kế từ 20-22 vị trí sạc mỗi bên, hiện đang triển khai theo tiến độ và dự kiến hoàn thành trong năm 2026.

Ngoài ra, 5 trạm do Liên danh FUTABUSLINE - Thành Hiệp Phát đầu tư gồm Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây có thiết kế từ 10-26 vị trí sạc mỗi bên. Các hạng mục này cũng đang được triển khai, dự kiến hoàn thành trong năm nay.

Hai trạm do Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuân Khiêm đầu tư là Hàm Nghi - Vũng Áng (Km534+310) và Vũng Áng - Bùng (Km594+400) đã lắp đặt, vận hành lần lượt 12/34 và 12/36 vị trí sạc mỗi bên. Nhà đầu tư đang hợp tác với V-Green để mở rộng mô hình siêu trạm sạc, với quy mô thiết kế bổ sung lên tới 400 vị trí sạc điện.

Khó khăn về nguồn điện và chi phí đầu tư

Không chỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, hạ tầng sạc điện tại một số tuyến cao tốc khác cũng đang được triển khai.

Tại cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, ba trạm dừng nghỉ V23, V52 và V77 (gồm cả hai bên tuyến) đã lắp đặt, vận hành 68/136 vị trí sạc. Trên cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, trạm Km36 (cả hai bên) đã đưa vào hoạt động 20/40 vị trí sạc.

Trong khi đó, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây hiện có 6 trạm dừng nghỉ được xác định vị trí xây dựng trên một số đoạn tuyến đã đầu tư hoặc đang chuẩn bị đầu tư. Với những đoạn tuyến mới được quy hoạch, chưa triển khai đầu tư, việc bố trí trạm dừng nghỉ và vị trí sạc điện sẽ được thực hiện ngay từ khâu lập dự án.

Theo Cục Đường bộ Việt Nam, quá trình hoàn thiện hạ tầng trạm sạc điện còn gặp nhiều khó khăn do một số trạm dừng nghỉ được đầu tư trước khi quy chuẩn có hiệu lực, chưa được bố trí đầy đủ các hạng mục cần thiết, trong đó có hệ thống sạc điện và cung cấp nhiên liệu xanh.

Hiện các nhà đầu tư, đơn vị kinh doanh trạm dừng nghỉ đang nghiên cứu, thiết kế phương án bổ sung theo quy chuẩn. Một số trạm đã có trạm sạc từ trước nhưng chưa đáp ứng nhu cầu sử dụng chung của nhiều loại xe điện.

Đáng chú ý, hạ tầng nguồn điện và hệ thống cấp điện trung, hạ thế phục vụ các trạm sạc cũng là vấn đề cần tháo gỡ. Một số trạm dừng nghỉ nằm xa khu dân cư, trong khi lưới điện khu vực chưa đáp ứng được yêu cầu công suất lớn của các trạm sạc nhanh, phổ biến từ 180-480 kW. Chi phí đầu tư đường dây và trạm biến áp cũng ở mức cao.

Bên cạnh đó, các trạm dừng nghỉ do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý trên các tuyến Cầu Giẽ - Ninh Bình, Nội Bài - Lào Cai và TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây chưa thể triển khai hạ tầng sạc điện do còn vướng mắc trong thủ tục hợp đồng với các nhà đầu tư đang kinh doanh, khai thác trạm.

Yêu cầu hoàn thành đồng bộ trạm sạc trong năm 2026

Để tháo gỡ những khó khăn trên, Cục Đường bộ Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng có ý kiến với các địa phương, ban quản lý dự án, tổng công ty và nhà đầu tư kinh doanh trạm dừng nghỉ khẩn trương rà soát, bổ sung, hoàn thiện hạ tầng trạm sạc điện theo quy chuẩn.

Đặc biệt, đối với 21 trạm dừng nghỉ đang được xây dựng trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, các nhà đầu tư cần đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm hoàn thành đồng bộ hạ tầng trạm sạc điện cùng các hạng mục của trạm dừng nghỉ trong năm 2026.

Đối với những dự án cao tốc đang triển khai đầu tư xây dựng, chủ đầu tư cần rà soát, bổ sung đầy đủ trạm dừng nghỉ và hạ tầng sạc điện, tổ chức thực hiện để hoàn thành đồng thời với dự án. Các dự án do VEC làm cơ quan chủ quản cần khẩn trương tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư, sớm hoàn thiện hệ thống sạc điện.

Cục Đường bộ Việt Nam cũng đề nghị các địa phương, chủ đầu tư phối hợp, hỗ trợ nhà đầu tư trạm dừng nghỉ trong việc kết nối nguồn điện, bảo đảm đáp ứng nhu cầu sạc điện của phương tiện.

Về lâu dài, cơ quan này kiến nghị các bộ, ngành liên quan nghiên cứu bổ sung quy hoạch và xác định rõ trách nhiệm đầu tư hạ tầng cấp điện cho các trạm dừng nghỉ trên cao tốc. Đồng thời, cần bổ sung quy hoạch hạ tầng cung cấp nhiên liệu xanh như CNG, LNG và hydro trên những tuyến cao tốc huyết mạch, đặc biệt là cao tốc Bắc - Nam phía Đông và phía Tây.

Việc hoàn thiện đồng bộ hạ tầng sạc điện và cung cấp nhiên liệu xanh được xem là yêu cầu cần thiết nhằm đáp ứng xu hướng chuyển đổi phương tiện giao thông, tạo thuận lợi cho người dân và thúc đẩy phát triển giao thông xanh tại Việt Nam.