Thời gian qua, trái cây tươi của Việt Nam mới chỉ xuất hiện với số lượng hạn chế tại một số siêu thị cao cấp, cửa hàng thực phẩm châu Á và các nhà nhập khẩu phục vụ cộng đồng người nước ngoài ở hai thành phố lớn là Istanbul và Ankara. Các sản phẩm này chưa thực sự được phân phối rộng rãi trong hệ thống bán lẻ hiện đại cũng như tại các chợ đầu mối lớn của quốc gia này.

Tuy nhiên, theo đánh giá từ Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ, dư địa để mở rộng xuất khẩu trái cây tươi của nước ta sang thị trường này vẫn còn rất lớn. Nhận định về triển vọng này, đại diện cơ quan Thương vụ cho biết, các sản phẩm như dừa tươi, thanh long, xoài, sầu riêng cùng các loại trái cây cắt đông lạnh và cấp đông nhanh (IQF) là những mặt hàng có nhiều tiềm năng phát triển. Đây đều là những sản phẩm nhiệt đới mà Thổ Nhĩ Kỳ không có thế mạnh sản xuất hoặc sản lượng nội địa còn rất hạn chế.

Cơ hội mở rộng thị phần càng trở nên rõ nét hơn khi nhu cầu tiêu thụ trái cây nhiệt đới tại các đô thị lớn như Istanbul, Ankara, Izmir và Antalya đang trên đà tăng trưởng. Theo phân tích của đơn vị này, xu hướng trên xuất phát từ sự bùng nổ của ngành du lịch, hệ thống khách sạn, nhà hàng, các chuỗi cà phê cùng lối sống tiêu dùng thực phẩm lành mạnh ngày càng phổ biến. Bên cạnh đó, số lượng lớn khách du lịch quốc tế và cộng đồng người nước ngoài sinh sống tại đây cũng góp phần gia tăng sức hút đối với các mặt hàng trái cây nhập khẩu cao cấp.

Đáng chú ý, hiện nay một số hệ thống bán lẻ lớn như Migros, CarrefourSA và Metro Türkiye đã bắt đầu đưa các loại trái cây nhập khẩu cao cấp vào kinh doanh. Đây chính là những bước đệm quan trọng tạo cơ hội để danh mục nông sản của Việt Nam từng bước mở rộng độ phủ trên thị trường sở tại trong thời gian tới. Dẫu vậy, hành trình đưa trái cây Việt chinh phục thị trường này vẫn vấp phải không ít thách thức. Theo Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia này sở hữu nền nông nghiệp phát triển và là một trong những nước sản xuất lớn trên thế giới đối với nhiều loại trái cây ôn đới như nho, táo, anh đào, mơ...

Nguồn cung nội địa dồi dào khiến nhu cầu nhập khẩu trái cây tươi của họ không lớn như tại các thị trường Đông Á hay Trung Đông. Bên cạnh đó, khoảng cách địa lý xa làm tăng chi phí logistics và kéo dài thời gian vận chuyển, tạo ra thử thách lớn trong việc duy trì chất lượng cho các loại trái cây bảo quản ngắn như xoài, thanh long, chôm chôm hay nhãn. Thêm vào đó, thị trường này áp dụng các tiêu chuẩn rất nghiêm ngặt về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Việc chưa có hiệp định thương mại tự do cũng khiến nhiều mặt hàng phải chịu thuế nhập khẩu theo biểu thuế tối huệ quốc (MFN), làm giảm sức cạnh tranh. Để vượt qua các rào cản và tận dụng tốt dư địa, Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra những định hướng cụ thể cho cộng đồng doanh nghiệp. Cụ thể, cơ quan này khuyến nghị các doanh nghiệp cần tập trung đáp ứng đầy đủ quy định về kiểm dịch, an toàn thực phẩm, đồng thời đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ sau thu hoạch như xử lý lạnh, bảo quản, bao gói và tối ưu hóa hệ thống logistics để bảo đảm chất lượng sản phẩm sau hành trình dài.

Song song với đó, doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng thương hiệu bài bản thay vì chỉ xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu thô. Về chiến lược tiếp cận, đơn vị này tư vấn rằng doanh nghiệp nên ưu tiên hợp tác với các nhà nhập khẩu chuyên kinh doanh thực phẩm cao cấp, các chuỗi siêu thị hiện đại và hệ thống phân phối phục vụ ngành khách sạn - nhà hàng (HORECA). Đây là những kênh phân phối sở hữu năng lực tài chính tốt và khả năng chấp nhận mức giá cao đối với các sản phẩm nông sản chất lượng vượt trội.