Động lực tăng trưởng từ các dòng sản phẩm mới và làn sóng AI

Theo số liệu thống kê sơ bộ, xuất khẩu điện thoại và linh kiện từ đầu năm đến ngày 15/8/2026 đã đạt 42,16 tỷ USD, tăng hơn 18% so với cùng kỳ năm trước. Riêng nửa đầu tháng 8, lĩnh vực này tiếp tục duy trì phong độ ấn tượng với doanh số mang về 3,65 tỷ USD. Trước đó, kết thúc 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này ghi nhận mức 38,49 tỷ USD, tăng 18,6% so với cùng kỳ.

Sự bứt phá này mang đậm dấu ấn của tháng 7 khi giá trị xuất khẩu đạt trên 6,8 tỷ USD, tăng tới 27,8% so với tháng 6 và tăng 22,16% so với cùng kỳ năm 2025. Động lực chính đến từ việc các ông lớn công nghệ liên tục tung ra sản phẩm mới, điển hình là dòng Galaxy Z vừa được Samsung ra mắt. Song song đó, làn sóng AI toàn cầu tiếp tục tạo cú hích lớn, giúp xuất khẩu công nghệ của Việt Nam trong tháng 7 tăng 39%, chiếm gần 40% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Các tín hiệu vĩ mô cũng vô cùng tích cực khi chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tăng từ 51,8 điểm (tháng 6) lên 52,9 điểm (tháng 7), đánh dấu tháng thứ 13 liên tiếp nằm trên ngưỡng 50 điểm.

Châu Á bứt tốc, thị trường xuất khẩu có sự dịch chuyển rõ nét

Bức tranh xuất khẩu 7 tháng đầu năm 2026 cho thấy sự dịch chuyển đáng chú ý về cơ cấu thị trường, khi dòng đơn hàng đang có xu hướng đổ mạnh về khu vực châu Á. Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất với kim ngạch đạt 8,15 tỷ USD, tăng 24,29%, phản ánh sự liên kết ngày càng chặt chẽ của chuỗi cung ứng điện tử khu vực.

Trong khi đó, Mỹ dù đứng thứ hai với 7,12 tỷ USD (tăng 10,07%) nhưng tốc độ tăng trưởng đã chậm lại so với mặt bằng chung, khiến tỷ trọng giảm từ 19,92% xuống còn 18,48%. Tương tự, khu vực EU cũng chứng kiến tỷ trọng giảm nhẹ xuống 11,73% với kim ngạch 4,52 tỷ USD.

Điểm sáng rực rỡ nhất thuộc về thị trường Hàn Quốc và Nhật Bản. Xuất khẩu sang Hàn Quốc tăng vọt 69,28%, đạt 3,99 tỷ USD, kéo tỷ trọng lên mức 10,35%. Nhật Bản cũng ghi nhận mức tăng 58,95%, đạt 1,65 tỷ USD. Khu vực ASEAN duy trì đà mở rộng với 1,56 tỷ USD (tăng 16,74%), nổi bật là các thị trường Thái Lan, Malaysia và Philippines. Ở chiều ngược lại, một số thị trường như Hồng Kông, Anh, Mexico và Argentina lại ghi nhận xu hướng sụt giảm.

Sức hút chuỗi cung ứng toàn cầu và bài toán nâng cao giá trị nội địa

Không chỉ gia tăng về mặt lượng, Việt Nam đang ngày càng củng cố vị thế chiến lược trong chuỗi cung ứng thiết bị di động toàn cầu. Nhắc đến thị phần, báo cáo từ năm 2023 của Samsung đã khẳng định hơn 50% điện thoại của hãng bán ra trên toàn thế giới là sản phẩm "Made in Vietnam". Đối với hệ sinh thái Apple, Việt Nam hiện quy tụ 35 nhà cung ứng, vươn lên đứng thứ tư thế giới chỉ sau Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản. Hơn thế nữa, các nguồn tin quốc tế uy tín như Nikkei Asia cho biết Google cũng đang lên kế hoạch dịch chuyển sản xuất các dòng điện thoại Pixel, đồng hồ thông minh và tai nghe không dây sang Việt Nam và Ấn Độ.

Dù vậy, ngành điện tử Việt Nam vẫn đang đối diện với một đặc điểm mang tính cấu trúc cần giải quyết: hơn 99% kim ngạch xuất khẩu điện thoại và linh kiện hiện nay vẫn do các doanh nghiệp FDI thực hiện. Sự tăng trưởng ngoạn mục của các thị trường như Hàn Quốc phần lớn cũng gắn liền với chu kỳ mở rộng đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia tại Việt Nam. Để tận dụng tối đa dư địa phát triển khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm 2026 được kỳ vọng tiến đến mốc 1.100 tỷ USD, việc thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào những khâu có giá trị gia tăng cao sẽ là bài toán then chốt nhằm phát triển thương hiệu và sản phẩm công nghệ Việt một cách bền vững.