Thách thức thói quen sản xuất và nâng cao giá trị

Theo Báo Lào Cai, sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP và định hướng hữu cơ đang được xác định là hướng đi chủ lực nhằm nâng cao giá trị kinh tế cho cây chè địa phương. Việc áp dụng quy trình sản xuất an toàn không chỉ giúp sản phẩm đáp ứng các thị trường khó tính mà còn góp phần bảo vệ môi trường một cách lâu dài. Vì vậy, chuyển từ canh tác truyền thống sang quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt đã không còn là lựa chọn, mà trở thành yêu cầu tất yếu để nâng tầm thương hiệu chè. Thực tế cho thấy, những đơn vị đi đầu đang khẳng định rõ: chất lượng chính là nền tảng tạo dựng niềm tin bền vững với người tiêu dùng.

Hợp tác xã chè Khe Năm, thành lập năm 2020, là một trong những đơn vị tiên phong áp dụng VietGAP và định hướng canh tác hữu cơ. Đơn vị hiện liên kết với hơn 80 hộ dân, phát triển vùng nguyên liệu trên hơn 100 ha, trong đó hơn 90 ha đạt chuẩn VietGAP và 9 ha đang thí điểm hữu cơ. Từ nền tảng này, các sản phẩm như chè Bát Tiên đặc sản Hưng Khánh đã đạt chứng nhận OCOP 4 sao, trong khi chè xanh Hưng Khánh đạt OCOP 3 sao. Những kết quả này cho thấy rõ hiệu quả của chuyển đổi tư duy trong nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Ông Vũ Văn Hồng, Giám đốc Hợp tác xã chè Khe Năm cho biết, sản xuất chè VietGAP là một hành trình dài, đòi hỏi sự thay đổi toàn diện từ nhận thức đến hành động của người nông dân. Theo đó, đơn vị thường xuyên tuyên truyền việc sử dụng phân bón theo nguyên tắc “bốn đúng”, gồm đúng thời vụ, đúng bệnh, đúng thuốc và đúng chỗ. Đồng thời, hợp tác xã khuyến khích thay thế hoàn toàn phân bón hóa học bằng phân hữu cơ đạt chuẩn, vừa bảo vệ môi trường vừa duy trì chất lượng búp chè ổn định.

Tại phường Âu Lâu, ông Vũ Ngọc Tề là hộ dân tiêu biểu khi kiên trì tuân thủ nghiêm quy trình sản xuất chè VietGAP. Ông ưu tiên sử dụng chế phẩm sinh học thân thiện môi trường, hạn chế tối đa hóa chất trong toàn bộ quá trình chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, vườn chè sinh trưởng ổn định và mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Với gần 1 ha chè, gia đình ông đạt thu nhập khoảng 200 triệu đồng mỗi năm, qua đó khẳng định hướng đi sản xuất an toàn đang mang lại giá trị bền vững.

Ông Vũ Ngọc Tề chia sẻ, mỗi năm ông chỉ bón phân từ một đến hai lần, chủ yếu sử dụng phân gà hoặc phân lợn đã ủ hoai mục kỹ. Nhờ cách làm này, cây chè sinh trưởng khỏe hơn và cho chất lượng búp tốt hơn so với trước đây khi còn dùng phân hóa học. Sự thay đổi trong phương thức chăm sóc không chỉ nâng giá trị sản phẩm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cho cả người sản xuất và người tiêu dùng.

Giải pháp liên kết khẳng định thương hiệu chè sạch

Để phát triển bền vững, xã Hưng Khánh đang đẩy mạnh vận động người dân chuyển đổi sang trồng giống chè Bát Tiên thay thế các diện tích kém hiệu quả. Đến nay, toàn xã có hơn 190 ha chè, trong đó 90 ha đã sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, tạo nền tảng quan trọng để xây dựng thương hiệu. Song song với đó, việc mở rộng vùng nguyên liệu gắn với liên kết doanh nghiệp và ứng dụng công nghệ chế biến được xác định là giải pháp then chốt nhằm nâng cao thu nhập cho người dân. Sự đồng bộ từ giống đến quy trình đang từng bước hình thành vùng sản xuất chè chất lượng cao.

Ông Trần Văn Tam, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Khánh cho biết, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP từ cây chè. Đồng thời, xã mở rộng vùng nguyên liệu, tăng cường liên kết doanh nghiệp và ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại để tạo thêm việc làm cho người dân. Định hướng phát triển cây chè theo chiều sâu được xác định nhằm thích ứng yêu cầu bảo vệ môi trường. Việc phát triển chuỗi giá trị được kỳ vọng giúp sản phẩm chè từng bước vươn tới phân khúc thị trường cao cấp.

Hiện phường Âu Lâu có hơn 41 ha chè liên kết chế biến với Hợp tác xã Chè xanh chất lượng cao Bảo Hưng. Đơn vị đã xây dựng thành công 5 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP, trong đó có 4 sản phẩm đạt 4 sao như Tâm Trà và Thanh Liêm Trà. Mô hình liên kết này đạt sản lượng trên 400 tấn búp tươi mỗi năm, đảm bảo đầu ra ổn định cho khoảng 200 hộ dân. Việc áp dụng VietGAP ngay từ đầu giúp hợp tác xã tạo dựng uy tín và khẳng định chất lượng trên thị trường.

Ông Đào Tất Thành, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Chè xanh chất lượng cao Bảo Hưng cho biết, toàn bộ hoạt động sản xuất đều tuân thủ nghiêm quy trình VietGAP. Đơn vị hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, thay vào đó ưu tiên chế phẩm sinh học khi phát sinh sâu bệnh để đảm bảo vùng nguyên liệu sạch. Nhờ kiểm soát chặt chẽ, các dòng chè của hợp tác xã luôn đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Giải pháp sinh học vì thế trở thành nền tảng quan trọng để xây dựng niềm tin lâu dài với khách hàng.

Về định hướng ngành, ông Ngô Quyền, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai nhấn mạnh việc tăng cường tập huấn kỹ thuật cho người dân. Mục tiêu là tổ chức sản xuất theo hướng bền vững, đồng bộ và kiểm soát chặt chẽ vật tư đầu vào. Ngành nông nghiệp đồng thời thúc đẩy liên kết doanh nghiệp đóng vai trò nòng cốt, qua đó giúp giá trị kinh tế tăng thêm từ 10% đến 15%. Sự phối hợp này góp phần đảm bảo vùng nguyên liệu luôn đạt chuẩn và ổn định về chất lượng.

Hiện toàn tỉnh Lào Cai có trên 16.000 ha chè, với năng suất bình quân gần 10 tấn/ha. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 duy trì ổn định 15.800 ha chè đạt chuẩn VietGAP và hữu cơ, thông qua siết chặt hướng dẫn kỹ thuật thâm canh an toàn. Việc chú trọng quy trình sản xuất sạch không chỉ khẳng định uy tín thương hiệu chè Lào Cai, mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế xanh bền vững. Từ những nền tảng đó, cây chè Lào Cai đang thực sự bước sang giai đoạn nâng tầm trong dòng sản phẩm thiên nhiên.