Phát huy giá trị sản phẩm truyền thống qua đòn bẩy du lịch và OCOP
Đứng trước sức ép cạnh tranh gay gắt của các mặt hàng công nghiệp, nhiều làng nghề thủ công đang nỗ lực vươn lên bằng tư duy thị trường mới mẻ. Thông qua việc đa dạng hóa các dòng sản phẩm thiên nhiên, chú trọng xây dựng tiêu chuẩn OCOP và tích hợp mô hình du lịch trải nghiệm, người dân không chỉ gìn giữ được tinh hoa của cha ông mà còn tạo ra nguồn sinh kế bền vững, đưa thương hiệu địa phương đi xa hơn.
Theo Báo Đà Nẵng: Thành phố Đà Nẵng thời gian qua đã liên tục triển khai hàng loạt hoạt động chiến lược nhằm khôi phục và phát triển các làng nghề truyền thống gắn với kinh tế nông thôn. Thành phố đặc biệt chú trọng công tác xúc tiến thương mại, hỗ trợ quảng bá và kết nối cơ sở sản xuất với các tour du lịch. Điển hình như Festival Nghề truyền thống tổ chức năm 2024 đã trở thành nhịp cầu giao thương quan trọng, giúp các hợp tác xã, nghệ nhân đưa trực tiếp các sản phẩm OCOP, hàng thủ công mỹ nghệ đến tay người tiêu dùng và du khách.
Sự phát triển này cho thấy định hướng quy hoạch rất rõ nét. Hiện nay, trên toàn địa bàn thành phố Đà Nẵng có 18 nghề truyền thống và 30 làng nghề (trong đó có 22 làng nghề truyền thống). Đáng chú ý, 16 làng nghề đang duy trì hoạt động rất ổn định và sinh lời cao như: nghề chế biến nước mắm Cửa Khe, bánh tráng Đại Lộc, phở sắn Đông Phú hay các làng nghề nổi tiếng tại Hội An như mộc Kim Bồng, gốm Thanh Hà và trồng rau Trà Quế. Hàng loạt mặt hàng tại đây đã đạt chuẩn OCOP 3 - 4 sao. Sự ưu tiên cho các sản phẩm nông thôn xanh, thân thiện với sinh thái và mang đậm bản sắc văn hóa cũng hoàn toàn bám sát định hướng phát triển bền vững của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Minh chứng rõ nét nhất cho sự chuyển mình chính là câu chuyện tại khối phố Thạch Tân (phường Bàn Thạch). Dù thị trường tiêu thụ chiếu truyền thống có phần chững lại, hơn 20 hộ dân nơi đây vẫn biết cách để tiếng lách cách của khung dệt vang lên đều đặn. Thay vì bó hẹp ở chiếc chiếu cói quen thuộc, bà Trần Thị Mai cùng nhiều hộ dân đã linh hoạt chế tác thêm các sản phẩm thủ công mỹ nghệ như: túi xách, mũ, đệm ngồi, bình hoa, hộp quà... Những sản phẩm thiên nhiên này vừa giữ được nét mộc mạc, vừa đáp ứng thị hiếu thẩm mỹ của khách hàng hiện đại, qua đó gia tăng đáng kể giá trị của cây cói.
Không dừng lại ở việc sản xuất hàng hóa, Thạch Tân đã biến không gian lao động thành điểm du lịch trải nghiệm đầy sức hút. Bà Huỳnh Thị Lan nhạy bén làm thêm mũ cói bán cho du khách tới thăm miền Trung, đồng thời ký gửi sản phẩm tại khu di tích Địa đạo Kỳ Anh để mở rộng đầu ra. Đến với làng nghề, du khách được trực tiếp thử đan những sợi cói đầu tiên và lắng nghe những thăng trầm của nghề thủ công. Những trải nghiệm chân thực ấy đã trở thành phương thức quảng bá thương hiệu tự nhiên và hiệu quả nhất.
Theo ông Nguyễn Thế Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn thành phố, các mô hình kết hợp này đang mang lại lợi ích kép: vừa nâng cao thu nhập thực tế, vừa bảo tồn di sản. Trong giai đoạn 2025 - 2026, thành phố sẽ tiếp tục tổ chức các chuỗi hoạt động xúc tiến đầu tư, gắn kết chặt chẽ các chủ thể sản xuất, doanh nghiệp và nhà phân phối. Việc liên kết chặt chẽ giữa phát triển du lịch cộng đồng và hệ sinh thái sản phẩm làng nghề sẽ tạo bệ phóng vững chắc để các giá trị truyền thống thích ứng và tỏa sáng trên thị trường hiện đại.
