Một lòng son sắt với lý tưởng cách mạng

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lộc Văn Trọng là người dân tộc Tày. Ông sinh năm 1905 tại xã Chí Thảo, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng (nay thuộc xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng). Sinh ra trong những năm đất nước còn dưới ách thống trị của thực dân Pháp và chính quyền tay sai, ông sớm trải qua những tháng ngày cơ cực của người dân mất nước.

Thời bấy giờ, chế độ phu phen, tạp dịch, thuế má và bắt lính diễn ra phổ biến. Khi đến tuổi trưởng thành, Lộc Văn Trọng bị bắt đi lính cho quân đội Pháp và được đưa sang Pháp học lái xe.  

Năm 1945, Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Tin nước nhà giành được độc lập đã đem đến cho Lộc Văn Trọng niềm phấn khởi lớn. Ở Pháp, ông tham gia tổ chức Ái hữu của binh lính người Việt, tích cực đấu tranh đòi thực dân Pháp không chuyển vũ khí về Việt Nam và cho phép những người Việt Nam được hồi hương.

Hoạt động đấu tranh khiến ông cùng nhiều người khác bị chính quyền thực dân bắt giữ. Đồng chí Lộc Văn Trọng bị đày sang Bắc Phi và giam giữ tại đây.

Năm 1946, trước yêu cầu của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, thực dân Pháp buộc phải thả tù nhân và cho phép họ trở về nước. Trở lại quê hương, ông Trọng nhanh chóng tham gia lực lượng du kích, cầm súng chiến đấu chống thực dân Pháp và chính quyền tay sai.

Năm 1948, khi quân Pháp tổ chức càn quét vào làng, ông cùng tổ du kích tổ chức đánh trả. Trong trận chiến, lực lượng du kích bắt sống 2 lính Pháp, thu 2 khẩu súng tiểu liên cùng 200 viên đạn.

Năm 1950, khi Chiến dịch Biên giới nổ ra, phong trào nhân dân các dân tộc vùng Đông Bắc tham gia kháng chiến ngày càng sôi nổi. Dù đã 45 tuổi, Lộc Văn Trọng vẫn tình nguyện nhập ngũ, mong muốn trực tiếp góp sức giải phóng quê hương.

Vốn đã được đào tạo nghề lái xe tại Pháp, ông nhanh chóng được biên chế vào Đại đội 203 thuộc Cục Vận tải, Tổng cục Hậu cần. Trong Chiến dịch Biên giới, ông cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ vận chuyển, phục vụ bộ đội chiến đấu và thu gom chiến lợi phẩm tại các địa bàn Đông Khê, Thất Khê.

Chiến trường khốc liệt khiến nhiều phương tiện bị hư hỏng. Không có điều kiện bổ sung đầy đủ phụ tùng, Lộc Văn Trọng cùng đồng đội tận dụng linh kiện từ những chiếc xe đã hỏng để sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện. Đơn vị đã khôi phục được 36 xe, trong đó riêng ông trực tiếp làm hồi phục 4 xe, giúp phương tiện nhanh chóng trở lại phục vụ vận chuyển trong và sau chiến dịch.

Cuối năm 1952, thực dân Pháp tiến công khu vực Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ, uy hiếp hệ thống kho dự trữ vũ khí, hậu cần của quân ta. Trước tình thế cấp bách, theo lệnh cấp trên, ông Lộc Văn Trọng lái xe dẫn đầu đơn vị khẩn trương di chuyển toàn bộ số hàng hóa, vật tư đến địa điểm an toàn.

Mưa lớn khiến đường trơn trượt, nhiều đoạn sụt lún, xe vận chuyển gặp khó khăn, thậm chí có xe bị mắc kẹt. Sau khi đưa hàng đến nơi tập kết, ông lập tức quay lại, cùng đồng đội chặt tre, đan phên, gia cố mặt đường để xe tiếp tục vượt qua. Trong đợt vận chuyển này, đơn vị đã đưa được 80 thùng xăng, 14 tấn vũ khí, đạn dược, lương thực, thực phẩm đến địa điểm mới an toàn, kịp thời.

Người lính lái xe tài tình của Chiến dịch Điện Biên Phủ

Bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ, vận chuyển và bảo đảm hậu cần đặt được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Hàng hóa cần đưa lên chiến trường với khối lượng lớn, thời gian gấp, trong khi số lượng phương tiện cơ giới hạn chế, nhiều xe đã xuống cấp. Tuyến đường vận chuyển dài, địa hình hiểm trở, nhiều đèo dốc, mặt đường xấu và thường xuyên bị máy bay Pháp đánh phá.

Trong hoàn cảnh ấy, những người lái xe vận tải phải hoạt động với cường độ cao, đối mặt với hiểm nguy trên từng cung đường. Lộc Văn Trọng là một trong những người có mặt trên những tuyến vận tải gian khổ nhất.

Suốt 7-8 tháng, ông thường xuyên làm việc ban đêm. Ban ngày chỉ ngủ khoảng 3-4 giờ, có những lúc phải thức liên tục 36 giờ để lái xe, sửa chữa, ngụy trang phương tiện và bốc xếp hàng hóa. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, ông còn phải liên tục đối phó với máy bay địch và những cơn buồn ngủ do thiếu ngủ kéo dài.

Có lần, đoàn xe nhận nhiệm vụ vận chuyển cấp tốc và phải tranh thủ vượt qua một trọng điểm. Khi đoàn xe vừa tiến vào, bom địch bất ngờ nổ, đất đá và mảnh bom văng xuống khu vực. Máy bay Pháp tiếp tục quần lượn trên bầu trời. Trong tình huống nguy hiểm, ông Trọng bình tĩnh ra lệnh tắt đèn rồi lái xe dẫn đầu đơn vị vượt qua khu vực bị đánh phá.

Một lần khác, khi đoàn xe chuẩn bị lên đỉnh đèo Pha Đin, máy bay địch bất ngờ xuất hiện và bắn phá dọc sườn núi. Những xe đi đầu vừa kịp áp sát vách núi thì hỏa lực từ máy bay trút xuống. Nhận thấy đoàn xe đứng trước nguy cơ bị phát hiện và tổn thất, đồng chí Lộc Văn Trọng quyết định lái xe tiến lên phía trước để đánh lạc hướng máy bay địch.

Chiếc xe chạy được một đoạn thì 2 lốp trúng đạn. Trước tình thế không còn nhiều lựa chọn, ông chủ động điều khiển chiếc xe lao xuống vực nhằm bảo vệ số đạn và tạo điều kiện cho những xe phía sau tiếp tục di chuyển.

Sau cú lao xe, Lộc Văn Trọng tỉnh lại và nhận thấy mình vẫn còn sống. Kiểm tra thùng xe, ông thấy những hòm đạn 105mm vẫn nguyên vẹn. Ông rời chiếc xe, bám dây leo ngược lên đường rồi cùng đồng đội tiếp tục cứu những xe chở đạn khác đang bốc cháy.

Ngay trong tối hôm đó, Lộc Văn Trọng phối hợp với lực lượng dân công kéo chiếc xe lên đường và chuyển toàn bộ số đạn lên vị trí an toàn.

Trong giai đoạn quân ta đẩy mạnh tiến công, sau khi một số cứ điểm ở phía Bắc và phía Đông bị tiêu diệt, quân Pháp tại Điện Biên Phủ ngày càng bị bao vây, cô lập. Ta chủ trương tăng cường vận chuyển cơ giới lên mặt trận phía Tây. Đây là tuyến đường đặc biệt nguy hiểm nên cần lựa chọn những lái xe có kinh nghiệm, bản lĩnh và tay nghề cao để đi thử trước.

Những chuyến xe ban đêm phải tắt đèn. Phía trước xe có 2 chiến sĩ công binh cầm khăn trắng chạy dọc hai bên đường để làm dấu cho lái xe. Lộc Văn Trọng xung phong thực hiện chuyến đi thử đầu tiên. Ông coi đây vừa là nhiệm vụ, vừa là cơ hội thử thách khả năng lái xe trong điều kiện đặc biệt khắc nghiệt.

Chuyến đi của Lộc Văn Trọng thành công, mở đường cho những chuyến vận tải cơ giới tiếp tục được thực hiện. Từ đó, từng đoàn xe không đèn nối nhau từ phía Bắc tiến về phía Tây mặt trận trong đêm, đưa hàng hóa, vũ khí, đạn dược đến chiến trường. Việc tăng cường vận tải cơ giới không chỉ đáp ứng kịp thời yêu cầu của mặt trận mà còn giảm đáng kể sức người và nguy cơ thương vong đối với lực lượng dân công.

Từ Chiến dịch Biên giới, Chiến dịch Hòa Bình, Chiến dịch Tây Bắc, Chiến dịch Thượng Lào đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, Lộc Văn Trọng liên tục thực hiện nhiệm vụ trên những tuyến vận tải khó khăn. Trong gần 3 năm, chiếc xe do ông trực tiếp điều khiển và bảo quản đã chạy hơn 30.000km an toàn, vận chuyển hàng nghìn tấn vũ khí, lương thực đến chiến trường mà không phải dừng vận chuyển do hư hỏng.

Những thành tích trong công tác vận tải và chiến đấu của Lộc Văn Trọng đã trở thành tấm gương tiêu biểu trong đơn vị. Ngày 31/8/1955, ông được Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Năm 1968, Lộc Văn Trọng nghỉ hưu theo chế độ. Trở về địa phương, ông tiếp tục giữ gìn phẩm chất của người lính, gương mẫu trong cuộc sống, tích cực tham gia công tác và giúp đỡ các thế hệ thanh niên.

Tháng 8/1979, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lộc Văn Trọng qua đời do tuổi cao, sức yếu.

Bài viết sử dụng thông tin tham khảo từ các nguồn:

- Anh hùng Lộc Văn Trọng - Báo Cao Bằng điện tử

- Lộc Văn Trọng - Anh hùng lái xe vận tải - Báo Quân đội Nhân dân

- Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lộc Văn Trọng - CTTĐT Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên