Theo báo cáo thị trường nhân lực công nghệ thông tin năm 2024, nhu cầu tuyển dụng các vị trí liên quan đến AI và robot đã tăng khoảng 67% so với trước đó. Xu hướng này được dự báo tiếp tục duy trì trong giai đoạn 2025-2026 khi nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư vào tự động hóa, nhà máy thông minh, robot hình người, thiết bị bay không người lái (UAV) và các hệ thống sản xuất hiện đại.

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đang tạo ra nhu cầu lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây cũng là lý do Robot và Trí tuệ nhân tạo được đánh giá là một trong những ngành học giàu tiềm năng nhất hiện nay.

Ngành học của công nghệ tương lai

Robot và Trí tuệ nhân tạo là ngành học kết hợp kiến thức của nhiều lĩnh vực như công nghệ thông tin, cơ khí, điện - điện tử, tự động hóa và khoa học dữ liệu. Mục tiêu của ngành là nghiên cứu, thiết kế và phát triển các hệ thống thông minh có khả năng tự động thực hiện công việc, hỗ trợ con người trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Sinh viên theo học ngành này sẽ được trang bị kiến thức nền tảng về lập trình, cấu trúc dữ liệu, giải thuật và khoa học máy tính. Sau đó, người học tiếp tục tiếp cận các nội dung chuyên sâu như trí tuệ nhân tạo, học máy, học sâu, thị giác máy tính, điều khiển robot, hệ thống nhúng và công nghệ tự động hóa.

Bên cạnh kiến thức lý thuyết, chương trình đào tạo thường chú trọng thực hành thông qua các phòng thí nghiệm, dự án nghiên cứu và các bài toán thực tế. Điều này giúp sinh viên sớm làm quen với môi trường làm việc và nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

Tuy nhiên, đây cũng là ngành học đòi hỏi người học phải có sự đầu tư nghiêm túc. Khả năng học tốt các môn khoa học tự nhiên như Toán, Vật lý và Tin học sẽ là lợi thế lớn khi tiếp cận những kiến thức chuyên ngành.

Ngoài nền tảng học thuật, tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề được xem là những yếu tố quan trọng. Người học thường xuyên phải phân tích dữ liệu, xây dựng thuật toán và tối ưu hóa hoạt động của các hệ thống thông minh. Vì vậy, sự kiên trì, tính cẩn thận và tinh thần học hỏi liên tục là những phẩm chất cần thiết.

Một trong những kỹ năng quan trọng nhất của sinh viên ngành Robot và Trí tuệ nhân tạo là khả năng lập trình. Các kỹ sư AI hiện nay thường làm việc với những ngôn ngữ phổ biến như Python, Java hoặc R để xây dựng thuật toán và phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo.

Ngoài lập trình, sinh viên còn cần hiểu về dữ liệu, hệ điều hành, mạng máy tính và các hệ thống điều khiển. Song song với đó, các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian và tư duy sáng tạo cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nghề nghiệp.

Hiện nay, nhiều trường đại học tại Việt Nam đã mở ngành hoặc chuyên ngành Robot và Trí tuệ nhân tạo nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của thị trường. Điểm chuẩn của ngành khá đa dạng, dao động từ khoảng 19 điểm đến trên 29 điểm tùy theo trường và phương thức xét tuyển.

Cơ hội nghề nghiệp lớn, mức lương hấp dẫn

Khi AI ngày càng được ứng dụng sâu rộng vào đời sống và sản xuất, sinh viên tốt nghiệp ngành Robot và Trí tuệ nhân tạo có nhiều lựa chọn nghề nghiệp hấp dẫn.

Người học có thể trở thành kỹ sư phát triển robot, tham gia thiết kế, lập trình và vận hành các hệ thống robot trong nhà máy thông minh hoặc doanh nghiệp công nghệ cao. Đây là nhóm công việc đang được nhiều doanh nghiệp sản xuất, tự động hóa và công nghệ săn đón.

Bên cạnh đó, lĩnh vực trí tuệ nhân tạo cũng mở ra nhiều cơ hội việc làm. Sinh viên có thể đảm nhiệm vị trí kỹ sư AI, phát triển các ứng dụng nhận diện hình ảnh, xử lý giọng nói, chatbot, trợ lý ảo hoặc các hệ thống phân tích dữ liệu thông minh.

Ngoài ra, thị trường còn có nhu cầu lớn đối với các vị trí chuyên sâu như kỹ sư học máy, chuyên gia học sâu, kỹ sư thị giác máy tính, kỹ sư dữ liệu lớn, chuyên gia xử lý ngôn ngữ tự nhiên hay kỹ sư hệ thống nhúng. Đây đều là những công việc gắn liền với sự phát triển của công nghệ hiện đại và có tiềm năng tăng trưởng mạnh trong tương lai.

Không chỉ làm việc tại doanh nghiệp, sinh viên tốt nghiệp còn có thể tham gia nghiên cứu tại các viện khoa học, trường đại học hoặc phát triển các dự án khởi nghiệp ứng dụng AI và robot trong giáo dục, y tế, nông nghiệp, logistics hay thành phố thông minh.

Theo thông tin từ Trường Đại học FPT, Robot và Trí tuệ nhân tạo là một trong những lĩnh vực có mức thu nhập hấp dẫn trên thị trường lao động hiện nay. Sinh viên mới tốt nghiệp có thể nhận mức lương từ 18-30 triệu đồng/tháng, kỹ sư có kinh nghiệm đạt 50-85 triệu đồng/tháng, trong khi các chuyên gia cao cấp có thể nhận trên 125 triệu đồng/tháng.

Mức thu nhập hấp dẫn này phản ánh nhu cầu nhân lực rất lớn của thị trường trong bối cảnh doanh nghiệp đang đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các chuyên gia nhận định, AI và robot sẽ tiếp tục là những công nghệ cốt lõi trong cuộc cách mạng công nghiệp mới. Vì vậy, Robot và Trí tuệ nhân tạo không chỉ là ngành học của hiện tại mà còn được kỳ vọng trở thành lĩnh vực dẫn dắt xu hướng công nghệ trong nhiều năm tới.

Với cơ hội việc làm rộng mở cùng mức thu nhập hấp dẫn, đây được xem là lựa chọn đáng cân nhắc đối với những học sinh yêu thích công nghệ và muốn theo đuổi một ngành nghề có tiềm năng phát triển lâu dài.