Nghịch lý trong bức tranh nông nghiệp Đà Nẵng 

Theo báo Đà Nẵng, sau khi mở rộng không gian địa giới, thành phố hiện sở hữu hơn 200.700ha đất sản xuất nông nghiệp, với diện tích gieo trồng hằng năm hơn 152.500ha. Nơi đây quy tụ nhiều nhóm cây trồng chủ lực cùng các đặc sản địa phương có giá trị cao như sâm Ngọc Linh hay quế Trà My. Đây là tiền đề quan trọng để hình thành các vùng nguyên liệu hàng hóa quy mô lớn. Tuy nhiên, một nghịch lý lớn đang tồn tại trong bài toán kinh tế nông nghiệp của địa phương. Dù sở hữu tiềm năng dồi dào và nhiều sản phẩm đặc trưng, mỗi năm Đà Nẵng vẫn phải nhập khoảng 90% lượng nông sản, thực phẩm phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân. Sản xuất tại chỗ mới đáp ứng hơn 10% nhu cầu thị trường.

Sự chênh lệch giữa tiềm năng và thực tế bắt nguồn từ những hạn chế nội tại trong mô hình sản xuất. Hiện nay, quy mô canh tác ở nhiều nơi trên địa bàn thành phố vẫn còn tình trạng nhỏ lẻ và phân tán. Điều này dẫn đến chi phí đầu tư hạ tầng và chi phí để được cấp chứng nhận chất lượng trở thành gánh nặng lớn đối với người sản xuất trong giai đoạn hiện nay. Khi không có sự đồng nhất về quy mô, nông sản địa phương rất khó đáp ứng các đơn hàng lớn từ những hệ thống phân phối hiện đại, khiến việc mở rộng thị trường gặp vô vàn trở ngại.

Nhận diện sâu hơn về những điểm nghẽn trong chuỗi giá trị, bà Lê Thị Minh Tâm, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố cho biết: “Muốn hàng Việt đứng vững trên thị trường thì trước hết phải được chính người Việt tin dùng. Thời gian qua, các cấp hội đã đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ hội viên sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; phát triển sản phẩm OCOP; xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và kết nối tiêu thụ thông qua các hội chợ, phiên chợ hàng Việt cũng như các nền tảng thương mại điện tử”.

Bên cạnh khâu liên kết chuỗi, hạn chế trong năng lực quản trị số cũng là cản trở lớn khiến nông sản Đà Nẵng chưa thể vươn xa. Quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp tại địa phương diễn ra chưa đồng đều giữa các vùng và các mô hình kinh tế tập thể. Thực tế cho thấy, không ít hợp tác xã và hộ sản xuất nông nghiệp vẫn còn hạn chế về kỹ năng bán hàng trực tuyến, xây dựng thương hiệu số và khai thác các sàn thương mại điện tử. Việc thiếu kỹ năng marketing khiến nhiều nông sản chất lượng bị mất lợi thế cạnh tranh ngay trên sân nhà trước các đối thủ khác. Đây là rào cản cần phải sớm tháo gỡ để tạo đà cho nông sản địa phương bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi mà chất lượng và thương hiệu trở thành nhân tố quyết định thay vì sản lượng như trước đây.

Giải pháp nâng tầm giá trị nông sản trên thị trường

Để giải quyết bài toán cốt lõi, ngành nông nghiệp Đà Nẵng xác định lợi thế cạnh tranh không nằm ở giá rẻ mà phải được tạo dựng từ chất lượng, tiêu chuẩn sản xuất, truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số và uy tín thương hiệu. Theo bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố đang triển khai Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035 với mục tiêu đưa diện tích sản xuất hữu cơ đạt từ 2,5 - 3% tổng diện tích đất nông nghiệp; đồng thời phát triển từ 5-7 sản phẩm hữu cơ chủ lực mang thương hiệu “Nông nghiệp hữu cơ Đà Nẵng”.

Để nông nghiệp phát triển bền vững, bà Hậu khẳng định: “Để nông nghiệp phát triển bền vững, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của người nông dân mà cần sự tham gia đồng bộ của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã, hệ thống phân phối và người tiêu dùng. Đặc biệt, việc hình thành các chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến tiêu thụ sẽ giúp nông sản vừa bảo đảm chất lượng, vừa có đầu ra ổn định, nâng cao giá trị trên thị trường”.

Sự chuyển biến trong quản trị chuỗi giá trị đang bắt đầu từ chính tư duy của người sản xuất tại cơ sở. Bà Huỳnh Thị Thu, Chủ tịch Hội Nông dân phường Hòa Xuân cho rằng: “Muốn người dân ưu tiên sử dụng hàng Việt thì trước hết người nông dân phải tạo ra những sản phẩm có chất lượng. Đến nay, Hòa Xuân duy trì 45 mô hình nông nghiệp đô thị tiêu biểu như: sản xuất rau, lúa hữu cơ, chăn nuôi ứng dụng đệm lót sinh học, nông nghiệp tuần hoàn, trồng hoa thương phẩm và hoa lan chất lượng cao”.

Ngoài ra, số liệu thực tế tại địa phương cho thấy, 100% hội viên nông dân xã đã cài đặt ứng dụng "Nông dân Việt Nam" và hơn 300 hội viên tham gia bán hàng trên các nền tảng số, góp phần đưa nông sản địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng. Trong tiến trình đó, ông Huỳnh Xuân Sơn, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, người nông dân vừa là chủ thể sản xuất, vừa là người tiêu dùng. Những năm qua, ngành công thương triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã xây dựng nhãn hiệu, bao bì, truy xuất nguồn gốc, kết nối cung cầu và mở rộng thị trường.

Bình quân mỗi năm, thành phố tổ chức hơn 10 hội chợ, triển lãm, chương trình xúc tiến thương mại; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử, tiếp thị đa kênh và bán hàng trên môi trường số, tạo điều kiện để nông sản từng bước tham gia sâu hơn vào hệ thống phân phối hiện đại. Cuối cùng, việc thay đổi tư duy từ sản xuất theo thói quen sang sản xuất theo nhu cầu thị trường sẽ giúp nông sản Đà Nẵng không chỉ đứng vững mà còn vươn xa hơn.