Nỗi lo hàng giả và rào cản nâng tầm thương hiệu

Tại Chương trình giới thiệu, quảng bá sản phẩm sâm Ngọc Linh và dược liệu thành phố năm 2026 với chủ đề “Hành trình quốc bảo sâm Ngọc Linh - Gắn kết không gian trải nghiệm sâm Ngọc Linh và dược liệu Đà Nẵng”, bài toán bảo vệ uy tín và phát triển giá trị dược liệu đặc hữu đã được tập trung mổ xẻ.

Sâm Ngọc Linh, tên khoa học Panax vietnamensis, là dược liệu quý đặc hữu của Việt Nam, nổi bật với hàm lượng saponin tự nhiên cao cùng nhiều hoạt chất sinh học có giá trị. Loài cây này hiện được bảo tồn và phát triển chủ yếu tại vùng núi Ngọc Linh, bao gồm các xã Trà Linh, Trà Tập, Trà Vân, Trà Leng và một số địa phương thuộc thành phố Đà Nẵng.

Với giá trị đặc biệt về dược liệu và kinh tế, sâm Ngọc Linh được địa phương xác định là chủ lực trong định hướng phát triển, góp phần phát huy tiềm năng và lợi thế vùng núi. Dù sở hữu tiềm năng to lớn, con đường kết nối cung cầu và mở rộng thị trường tiêu thụ cho dược liệu xứ Quảng vẫn gặp nhiều rào cản.

Thực tế cho thấy, phương thức kinh doanh của các đơn vị sản xuất vẫn mang tính phân mảnh, thiếu tính liên tục. Các doanh nghiệp, hợp tác xã trước đây chủ yếu phụ thuộc vào mô hình truyền thống hoặc chỉ tham gia các hoạt động kết nối thương mại ngắn ngày. Việc thiếu vắng một địa điểm xúc tiến ổn định khiến người bán khó duy trì quảng bá liên tục, còn người mua thì chưa được tạo thói quen tiêu dùng dược liệu chuẩn chất lượng có nguồn gốc rõ ràng.

Bên cạnh sự hạn chế về không gian tiếp cận, thách thức nhức nhối nhất đe dọa đến uy tín và sự phát triển bền vững của ngành sâm chính là tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng. Do sở hữu giá trị kinh tế cao, củ sâm thiên nhiên thường bị các đối tượng xấu trục lợi bằng cách trà trộn những loại củ khác có hình dáng tương tự để lừa dối người tiêu dùng. Khi thị trường tự do thiếu đi chuẩn mực về truy xuất nguồn gốc, niêm yết giá và minh bạch chất lượng, tâm lý hoài nghi của người mua ngày càng tăng. Nỗi lo mua phải hàng giả trở thành bức tường ngăn cản sản phẩm chân chính vươn xa và làm giảm sức cạnh tranh.

Thấu hiểu thực trạng tâm lý và những lo ngại chính đáng của thị trường hiện nay, ông Hoàng Công Thanh, Chủ tịch UBND phường An Hải, TP. Đà Nẵng cho biết: “Nhiều người tiêu dùng hiện nay vẫn rất lo ngại về việc mua phải sâm Ngọc Linh giả hoặc sản phẩm kém chất lượng. Vì vậy, thông qua khu vực hướng dẫn phân biệt thật - giả trực quan tại chương trình, các chuyên gia và chủ vườn sẽ trực tiếp chỉ ra những đặc điểm nhận diện đặc trưng của sâm thật. Đây là cơ hội để bảo vệ uy tín thương hiệu sâm Việt, đồng thời giúp người tiêu dùng yên tâm mua sắm sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng”.

Xây dựng không gian trải nghiệm định kỳ gắn du lịch

Để tháo gỡ triệt để điểm nghẽn thị trường và giải quyết bài toán niềm tin, thành phố Đà Nẵng đã có bước đi đột phá bằng việc quy hoạch một không gian xúc tiến thương mại ổn định tại trung tâm đô thị. Một mô hình trải nghiệm chuyên đề được thiết lập định kỳ hằng tháng vào khung giờ từ mười tám giờ đến hai mươi hai giờ các tối thứ Bảy và Chủ Nhật của tuần thứ hai. Bố trí trên diện tích khoảng sáu trăm mét vuông tại Công viên bờ Đông cầu Rồng, đối diện Chợ đêm Sơn Trà thuộc phường An Hải, mô hình này quy tụ năm mươi gian hàng của các doanh nghiệp, hợp tác xã và đơn vị sản xuất uy tín. Đây là bước chuyển mình mạnh mẽ, lần đầu tiên tạo dựng điểm đến chuyên đề để đưa quốc bảo từ vùng núi Ngọc Linh xa xôi về thẳng trung tâm đô thị tiếp cận người tiêu dùng.

Điểm ưu việt mang lại hiệu quả cho mô hình này chính là cách tổ chức không gian chia thành các khu vực chuyên đề kết nối liên hoàn trực quan. Người xem được trải nghiệm từ khu trưng bày sâm tươi, sản phẩm chế biến sâu, khu dược liệu truyền thống đến khu trình diễn thực tế và giới thiệu tour du lịch sinh thái vùng trồng sâm. Đặc biệt, khu vực hướng dẫn nhận biết thật giả là giải pháp thực tiễn, nơi khách tham quan được chuyên gia phân tích đặc điểm hình dáng, màu sắc, mùi vị và cấu trúc đốt sâm để tránh mua phải hàng giả. Song song đó, các đơn vị kinh doanh được định hướng quảng bá trên nền tảng số qua livestream giao thương, giới thiệu quy trình sản xuất, thực hiện truy xuất nguồn gốc và minh bạch chất lượng.

Việc lồng ghép không gian trải nghiệm dược liệu quý vào dòng chảy du lịch ban đêm đã tạo dựng sức hút kép ấn tượng cho kinh tế đô thị. Mô hình sáng tạo này vừa đa dạng hóa sản phẩm du lịch, vừa tạo cơ hội để người bán tiếp cận lượng khách lớn, đưa dược liệu tham gia sâu vào chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế. Hơn thế nữa, không gian trải nghiệm còn hòa quyện bản sắc văn hóa qua các hoạt động trình diễn cồng chiêng, múa vòng xoang, chiếu phim tư liệu về quốc bảo cùng nghi thức rước sâm trang trọng, góp phần thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Đánh giá về tầm nhìn và định hướng dài hạn của mô hình kết nối mới này, ông Huỳnh Xuân Sơn, Phó Giám đốc Sở Công Thương Đà Nẵng cho biết: “Chúng tôi kỳ vọng chuỗi chương trình định kỳ này không chỉ dừng lại ở hoạt động mua bán đơn thuần, mà sẽ trở thành một điểm hẹn văn hóa, du lịch đặc trưng vào mỗi dịp cuối tuần tại TP.Đà Nẵng. Việc duy trì đều đặn hằng tháng giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã có cơ hội tiếp cận trực tiếp với lượng khách du lịch lớn, đồng thời tạo thói quen mua sắm các sản phẩm dược liệu chuẩn xứ Quảng cho người dân địa phương”.