Theo thông tin vừa được Cục Thống kê (thuộc Bộ Tài chính) công bố, Hà Nội là địa phương có chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) cao nhất cả nước. So với hai đô thị lớn khác là TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, mức giá sinh hoạt tại Hà Nội cao hơn ở phần lớn các nhóm hàng thiết yếu.

Cụ thể, tại TP. Hồ Chí Minh, giá các mặt hàng như thiết bị và đồ dùng gia đình chỉ đạt 93,66% so với Hà Nội; nhóm may mặc, mũ nón, giày dép ở mức 94,33%; chi phí nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tương đương 97,23%. 

Tương tự, tại Đà Nẵng, chi phí giáo dục thấp hơn đáng kể, chỉ bằng 91,79% so với Hà Nội; giá thuốc và dịch vụ y tế đạt 95,87%; trong khi nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống ở mức 98,47%.

Theo thông tin từ thị trường lao động Hà Nội, trong quý IV/2025, thu nhập bình quân của người lao động trên địa bàn Thủ đô đạt khoảng 12,3 triệu đồng mỗi tháng. Đáng nói, hiện nay chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao. Từ đó, không ít người áp lực về việc bám trụ lại Thủ đô.

Thực tế cho thấy, chi phí sinh hoạt tại Hà Nội đang ngày một lớn. Riêng tiền thuê nhà đã chiếm một phần đáng kể trong tổng thu nhập. Với các phòng trọ khép kín diện tích từ 20-30m2 tại khu vực nội thành, giá thuê phổ biến dao động từ 3,5-7 triệu đồng mỗi tháng. Đáng chú ý, do nhu cầu cao hơn nguồn cung, nhiều chủ nhà còn điều chỉnh giá tăng từ 10-15% mỗi năm.

Bên cạnh đó, chi tiêu cho ăn uống cũng chiếm khá nhiều ngân sách đối với người dân. Hiện nay, một bát phở cho bữa sáng đã lên mức 50.000-70.000 đồng. Không những thế, giá thực phẩm, rau xanh, các mặt hàng thiết yếu cũng tăng vọt theo biến động của thị trường. Giá một bó rau muống cũng ở mức 15.000-20.000 đồng. Nhiều gia đình cho biết, chi phí cho một bữa cơm dành cho 4 người hiện dao động từ 150.000-200.000 đồng, cao hơn rất nhiều so với trước đây.

Chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, từ nhà ở đến ăn uống, khiến người lao động tại Hà Nội phải cân đối rất chặt chẽ để duy trì cuộc sống. Theo chia sẻ của chị T., dù đã làm việc và sinh sống tại Hà Nội hơn 10 năm, vợ chồng chị vẫn chưa thể mua nhà. Hiện cả gia đình 4 người ở trong một phòng trọ hơn 20m2 với giá thuê 4 triệu đồng/tháng. Chi phí học tập cho hai con dao động 8-10 triệu đồng/tháng, dù đã cắt giảm nhiều khoản như học thêm hay câu lạc bộ.

Sau khi tính toán toàn bộ chi tiêu, thu nhập khoảng 20-30 triệu đồng mỗi tháng của hai vợ chồng gần như không có dư. Trong khi đó, giá nhà, thực phẩm và xăng xe liên tục tăng. Để tiết kiệm, chị thường nhờ người thân ở quê gửi thực phẩm lên Hà Nội.

Tương tự, vợ chồng chị L. kinh doanh cửa hàng quần áo thể thao với thu nhập khoảng 50-60 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, do có 3 con, gia đình phải thuê nhà riêng với giá hơn 10 triệu đồng/tháng, cùng khoảng 15 triệu đồng tiền học cho các con. Sau khi trừ các chi phí sinh hoạt khác, khoản thu nhập này cũng chỉ đủ chi tiêu, không dư dả.

Khi được hỏi về việc "khéo lo thì no khéo co thì ấm", chị L. bày tỏ: "Có rất nhiều khoản tiền cố định, khó để cắt giảm. Tiền học cố định của các con, tiền học thêm, tham gia một vài câu lạc bộ ở trường, tiền sữa là những khoản cố định. Vợ chồng tôi cũng từng bàn bạc cắt giảm tiền học thêm nhưng rồi lo lắng con bị kém so với các bạn nên đành cố gắng.

Còn về chi phí ăn uống, cái gì cũng tăng. Ví dụ như rau xanh, rau gia vị, thịt bò, thịt lợn..., trước đây, một bó rau muống đắt thì khoảng 10.000 đồng, thời điểm vào mùa chỉ 5.000 đồng nhưng hiện nay đã lên 20.000 đồng. Hay món dưa muối chua, trước kia chỉ mua 5.000 đồng người bán vẫn bán cho bạn nhưng hiện nay họ bảo ít nhất 10.000 đồng mới bán. Còn các loại rau thơm như hành lá, rau mùi, húng quế... thì khỏi phải nói, tăng chóng mặt.

Với mức giá như hiện nay, mâm cơm cho 5 người nay phải 150.000-200.000 đồng/bữa. Nhà tôi có 3 đứa con, đều đang tuổi ăn tuổi lớn, dù gì vẫn phải đảm bảo đủ chất cho các con. Tôi cũng phải cải thiện bữa ăn, thỉnh thoảng đổi những món cầu kỳ hơn, mua sữa hay hoa quả... Bây giờ mỗi lần đi chợ tôi đều rất đau đầu, cảm giác chưa mua được gì nhưng đã hết mấy trăm nghìn. Nếu không chịu khó xoay xở, khó mà đủ chi tiêu với mức thu nhập này".

Chị L. cho biết thêm, vì cả gia đình ở ngoài này nên thỉnh thoảng ở quê có việc, giỗ chạp hay ngày lễ đều về quê. Đây cũng là khoản chi phí khá lớn bởi tiền vé xe, đi lại hiện tại cũng tăng theo giá xăng dầu.

Từ trước đến nay, Hà Nội được xem là “miền đất hứa”, nhiều người từ quê lên tìm cơ hội việc làm và cuộc sống tốt hơn. Nhưng khi chi phí sinh hoạt luôn thuộc nhóm cao nhất cả nước, không ít người rơi vào cảnh hụt hẫng, thậm chí nghĩ đến việc “bỏ phố về quê”. Dù vẫn là điểm đến của cơ hội, áp lực chi tiêu ngày càng lớn khiến ngay cả những người thu nhập trung bình hay khá cũng phải chật vật cân đối. Câu hỏi “có trụ nổi hay không” vì thế không còn là nỗi lo riêng lẻ mà đã trở thành bài toán chung của nhiều lao động tại Thủ đô.