Sự kiện công bố quyết định công nhận Khu du lịch cấp tỉnh đối với Phong Nha - Kẻ Bàng theo Quyết định số 2850/QĐ-UBND ngày 16/7/2026 đánh dấu cột mốc quan trọng đối với Di sản thiên nhiên thế giới này. Với diện tích 167.250,4 ha, khu du lịch bao gồm toàn bộ diện tích Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và một phần vùng đệm thuộc địa giới hành chính các xã Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Điền, Kim Phú và Bố Trạch, ngoại trừ khu vực vành đai biên giới.

Nơi đây hội tụ trọn vẹn các giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo, hệ thống hang động và đa dạng sinh học. Với khoảng 95% diện tích là rừng tự nhiên, Phong Nha - Kẻ Bàng hai lần được UNESCO ghi danh là Di sản thiên nhiên thế giới vào các năm 2003 và 2015. Đến năm 2025, địa danh này tiếp tục cùng Vườn quốc gia Hin Nam No của Lào trở thành Di sản thiên nhiên thế giới xuyên biên giới, trước khi được công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới vào năm 2026.

Tài nguyên vô giá cùng uy tín thương hiệu đã giúp hoạt động du lịch tại đây tăng trưởng ấn tượng. Giai đoạn 2020 – 2025, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đón 3,59 triệu lượt khách, trong đó có hơn 3,1 triệu lượt khách nội địa và gần 489.000 lượt khách quốc tế, mang lại doanh thu hơn 1.312 tỷ đồng. Hiện tại, khu vực có 19 tuyến, điểm du lịch đang hoạt động theo các hình thức tự tổ chức, liên kết và cho thuê môi trường rừng. Trong 7 tháng đầu năm 2026, lượng khách đạt hơn 810.000 lượt, tăng 14% so với cùng kỳ, mang về doanh thu 300 tỷ đồng.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh đơn vị hành chính cấp xã gần đây đã phát sinh một số bất cập đối với du lịch biên giới. Nhiều địa bàn từng thu hút rất đông khách quốc tế như Tân Hóa (nay thuộc xã Kim Phú), Trường Xuân (nay thuộc xã Trường Sơn) hay Tân Trạch (nay thuộc xã Thượng Trạch) hiện nằm trong khu vực biên giới. Việc tổ chức các tour đưa khách nước ngoài đến những vùng này làm phát sinh thêm thủ tục hành chính và chi phí, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác cũng như sức hút của điểm đến.

Quyết định công nhận Khu du lịch cấp tỉnh chính là giải pháp kịp thời nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý và tháo gỡ vướng mắc phát sinh. Quy chế mới giúp tăng cường phối hợp giữa các ngành, lực lượng chức năng và địa phương trong quản lý du lịch biên giới. Qua đó, khách quốc tế có điều kiện thuận lợi hơn khi tiếp cận, trải nghiệm sản phẩm dịch vụ trên cơ sở tuân thủ đúng quy định về xuất nhập cảnh và an ninh biên giới.

Đánh giá về ý nghĩa của bước ngoặt này, ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng nhấn mạnh việc UBND tỉnh công nhận Khu du lịch cấp tỉnh Phong Nha - Kẻ Bàng là sự ghi nhận những kết quả đạt được trong công tác bảo tồn tài nguyên, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch thời gian qua, đồng thời mở ra giai đoạn phát triển mới, tạo thêm động lực huy động nguồn lực, hoàn thiện hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến.

Chia sẻ cụ thể hơn về định hướng hành động trong thời gian tới, ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng khẳng định đơn vị sẽ tiếp tục đa dạng hóa các sản phẩm, tham mưu tỉnh để thúc đẩy xúc tiến đầu tư và kêu gọi các nhà đầu tư đến với Phong Nha - Kẻ Bàng, giải quyết bài toán tổng hợp của khu du lịch cấp tỉnh hướng đến khu du lịch cấp quốc gia, trên cơ sở đó từng bước hoàn thiện các điều kiện cần thiết để Phong Nha - Kẻ Bàng trở thành khu du lịch quốc gia cho đến năm 2030.

Theo tầm nhìn quy hoạch, đến năm 2030, Phong Nha - Kẻ Bàng phấn đấu trở thành trung tâm du lịch quốc gia và quốc tế với các sản phẩm đặc trưng về thám hiểm hang động, du lịch sinh thái và nghiên cứu. Trong giai đoạn 2035 – 2050, nơi đây được định hướng phát triển trở thành khu du lịch trọng điểm của Việt Nam, trung tâm du lịch mạo hiểm của Đông Nam Á và từng bước khẳng định vị thế là điểm đến khám phá thiên nhiên, trải nghiệm văn hóa bản địa hàng đầu khu vực châu Á.