Đổ gần 6 triệu m3 bê tông xây siêu đập thủy điện cao 285m, tổng vốn đầu tư hơn 54.000 tỷ đồng
Sau hơn 6 thập kỷ vận hành, Grande Dixence vẫn là một trong những công trình thủy điện ấn tượng của Thụy Sĩ.
Nằm giữa dãy Alps, đập Grande Dixence cao 285m, dài khoảng 700m và nặng ước tính 15 triệu tấn, là một trong những hồ chứa nhân tạo lớn nhất Thụy Sĩ.
Công trình sử dụng gần 6 triệu m3 bê tông và kết nối với mạng lưới đường hầm dài hơn 100km để thu gom nước từ 35 sông băng.
Đập Grande Dixence được hoàn thành vào năm 1961 sau 10 năm xây dựng. Con đập tạo ra hồ Dix với sức chứa khoảng 400 triệu m3 nước, tương đương 400 tỷ lít.
Để mở rộng phạm vi thu gom nước, các kỹ sư đã xây dựng hơn 100km đường hầm xuyên qua lòng núi. Hệ thống này kết nối với 35 sông băng, 75 điểm lấy nước và 5 trạm bơm, bao phủ khu lưu vực rộng khoảng 420 km2.
Một trong những đường hầm chính dài khoảng 24km, chạy qua vùng núi ở độ cao khoảng 2.400m. Toàn bộ hệ thống đưa trung bình khoảng 500 triệu m3 nước mỗi năm vào tổ hợp thủy điện, dù lượng nước thực tế thay đổi theo mùa và một phần được đưa trực tiếp vào quá trình phát điện.
Grande Dixence là đập trọng lực, tức sử dụng chính khối lượng bê tông để chống lại áp lực của nước. Phần chân đập dày khoảng 200m, trong khi phía trên thu hẹp còn khoảng 15m.
Nước xuyên qua lòng núi trước khi tạo ra điện
Nước thu gom từ các sông băng không đơn giản chảy thẳng vào hồ chứa. Tùy vị trí và độ cao, nước được bơm, dẫn qua nhiều điểm trong tổ hợp và đi qua hệ thống đường hầm trước khi được tích trữ tại hồ Dix.
Khi cần phát điện, nước được xả xuống các nhà máy thủy điện ở độ cao thấp hơn. Dòng nước với thế năng lớn tạo lực quay turbine, từ đó vận hành các máy phát điện.
Cách vận hành này cho phép tổ hợp Grande Dixence điều chỉnh sản lượng theo nhu cầu của hệ thống điện, thay vì phải phát điện với công suất cố định liên tục.
Ẩn bên trong bức tường bê tông khổng lồ còn có khoảng 32km đường hầm, hành lang, giếng và các khoang kiểm tra. Các kỹ thuật viên sử dụng hệ thống này để theo dõi chuyển động của bê tông, áp lực nước, tình trạng thấm nước và biến động của nền đá.
Các sườn núi và khu vực quanh hồ chứa cũng được giám sát thường xuyên nhằm phát hiện sớm những thay đổi có thể ảnh hưởng đến an toàn của đập.
Toàn bộ hệ thống Grande Dixence có chi phí xây dựng gần 1,7 tỷ franc Thụy Sĩ (khoảng 54.500 tỷ đồng), bao gồm con đập cao 285m cùng mạng lưới đường hầm, các công trình thu nước và nhà máy thủy điện.
