Sau 30 năm xây dựng ngành chứng khoán và hơn 26 năm thị trường chính thức đi vào hoạt động, chứng khoán Việt Nam đã có những thay đổi đáng kể về quy mô, cấu trúc, hạ tầng công nghệ và mức độ hội nhập. Từ một thị trường có quy mô rất nhỏ trong những ngày đầu, chứng khoán ngày nay đã trở thành một bộ phận quan trọng của thị trường vốn và là kênh huy động nguồn lực trung, dài hạn cho nền kinh tế.

Ngày 28/11/1996, Chính phủ ban hành Nghị định số 75/CP thành lập Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đánh dấu bước khởi đầu cho quá trình hình thành và phát triển ngành Chứng khoán Việt Nam. Ngày 11/7/1998, Chính phủ ban hành Nghị định số 48/1998/NĐ-CP về chứng khoán và thị trường chứng khoán, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho quá trình hình thành và vận hành thị trường. Tiếp đó, các Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội được thành lập.

Ngày 28/7/2000, phiên giao dịch chứng khoán đầu tiên diễn ra tại Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh, đánh dấu bước ngoặt đưa thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức đi vào hoạt động. Từ hai doanh nghiệp niêm yết và quy mô vốn hóa chỉ khoảng 0,2% GDP vào năm 2000, đến cuối năm 2025, thị trường đã có hơn 1.600 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch trên HOSE, HNX và UPCoM. Quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu và trái phiếu đạt gần 100% GDP, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của thị trường vốn trong việc cung ứng nguồn lực cho nền kinh tế.

Đến cuối tháng 7/2026, vốn hóa cổ phiếu trên ba sàn đạt 10.157,24 nghìn tỷ đồng, tương đương 79,1% GDP năm 2025. Thị trường trái phiếu niêm yết có 483 mã, với giá trị 2.840 nghìn tỷ đồng, tương đương 22,1% GDP. Số lượng tài khoản nhà đầu tư đạt 13,43 triệu, tương ứng 13,2% dân số. Khả năng huy động vốn qua thị trường cũng tiếp tục được cải thiện. Trong 7 tháng năm 2026, giá trị đăng ký huy động vốn qua chào bán cổ phiếu đạt 113,92 nghìn tỷ đồng, tăng 43,41%. Giá trị huy động qua chào bán trái phiếu ra công chúng, trái phiếu quốc tế và trái phiếu chuyển đổi đạt 52,15 nghìn tỷ đồng, tăng 160,64%.

Những con số này cho thấy thị trường chứng khoán đang ngày càng đảm nhiệm rõ hơn chức năng kết nối nguồn vốn với các nhu cầu đầu tư, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và nền kinh tế. Cùng với sự gia tăng về quy mô, cấu trúc thị trường ngày càng đa dạng. Từ thị trường cổ phiếu ban đầu, Việt Nam đã hình thành các phân khúc cổ phiếu, trái phiếu, chứng khoán phái sinh, chứng chỉ quỹ và nhiều sản phẩm đầu tư khác. Hệ thống các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư, doanh nghiệp niêm yết và cơ sở nhà đầu tư cũng từng bước được mở rộng.

Hạ tầng công nghệ tiếp tục được nâng cấp. Hệ thống công nghệ thông tin mới của thị trường chứng khoán - KRX - được đưa vào vận hành từ tháng 5/2025, tạo nền tảng nâng cao năng lực xử lý giao dịch, đồng thời hỗ trợ quá trình phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới. Song song với đầu tư hạ tầng, khung khổ pháp lý và công tác quản lý, giám sát thị trường tiếp tục được hoàn thiện. Các quy định liên quan đến phát hành, giao dịch, công bố thông tin, quản trị doanh nghiệp và hoạt động của các tổ chức kinh doanh chứng khoán được rà soát, bổ sung theo hướng phù hợp hơn với quy mô và yêu cầu phát triển của thị trường.

Một dấu mốc đáng chú ý trong quá trình hội nhập quốc tế của chứng khoán Việt Nam là ngày 18/9/2026, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp với FTSE Russell tổ chức Hội nghị “Việt Nam chính thức tham gia vào rổ chỉ số toàn cầu - FTSE Russell Global Equity Index Series” (FTSE GEIS). Đây là bước chuyển tiếp quan trọng trước khi việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market) theo phân loại của FTSE Russell chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.

Việc tham gia vào hệ thống chỉ số toàn cầu và chuyển sang nhóm thị trường mới nổi thứ cấp mở ra một giai đoạn mới đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng thị trường, hoàn thiện hạ tầng và tăng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế. Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam lần đầu đăng cai Hội nghị thường niên Diễn đàn Chứng khoán châu Á lần thứ 31 (31st Asia Securities Forum Annual General Meeting - ASF AGM 31) có ý nghĩa đáng chú ý.

Hội nghị diễn ra tại Hà Nội từ ngày 30/9 đến 3/10/2026, do Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA) và Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam (VASB) đồng đăng cai. Được thành lập năm 1995, Diễn đàn Chứng khoán châu Á hiện có 30 tổ chức thành viên đến từ 23 quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc khu vực châu Á - châu Đại Dương. Hội nghị thường niên được tổ chức luân phiên tại các quốc gia thành viên, tạo diễn đàn để cập nhật diễn biến thị trường, chia sẻ kinh nghiệm quản lý, vận hành và trao đổi về những xu hướng mới của thị trường vốn khu vực.

VBMA trở thành thành viên chính thức của ASF từ năm 2007, trong khi VASB tham gia từ năm 2015. Việc hai hiệp hội cùng đăng cai kỳ họp lần thứ 31 tạo thêm một kênh kết nối giữa cộng đồng thị trường vốn Việt Nam với các tổ chức và thành viên thị trường trong khu vực.

Chương trình năm nay tập trung vào nhiều vấn đề đang tác động tới thị trường vốn, trong đó có sự dịch chuyển của dòng vốn quốc tế, hài hòa các chuẩn mực ESG, tài chính xanh, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Đáng chú ý, Việt Nam có một chuyên đề riêng với chủ đề “Đầu tư vào Việt Nam - Vươn mình trong Kỷ nguyên mới”, dự kiến diễn ra chiều 2/10. Nội dung tập trung vào các phương thức huy động vốn cho Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới và vai trò của thị trường chứng khoán trong huy động nguồn lực cho nền kinh tế.

Phiên thảo luận dự kiến có sự tham gia của đại diện các tổ chức tài chính quốc tế, hiệp hội chứng khoán khu vực, chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp trong nước. Theo bà Hoàng Hải Anh, Tổng Thư ký VASB, thị trường chứng khoán Việt Nam đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn từ cả nhà đầu tư trong nước và cộng đồng tài chính quốc tế. Việc tổ chức ASF AGM 2026 tại Việt Nam, đặc biệt với một chuyên đề riêng về thị trường Việt Nam, tạo điều kiện để các thành viên thị trường tiếp cận kinh nghiệm, kiến thức và khuyến nghị từ các chuyên gia quốc tế.

Đây cũng là dịp giới thiệu những bước phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, những nỗ lực cải thiện chất lượng thị trường và quá trình hội nhập với thị trường vốn quốc tế. Từ nền tảng đã được hình thành trong 30 năm qua, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn phát triển với yêu cầu cao hơn về chất lượng, minh bạch, công nghệ và khả năng kết nối quốc tế. Việc mở rộng quan hệ với các tổ chức tài chính trong khu vực, cùng quá trình nâng hạng thị trường, tạo thêm điều kiện để Việt Nam tăng cường khả năng tiếp cận các nguồn vốn quốc tế.

ASF AGM 31 vì vậy không chỉ là một sự kiện hợp tác thường niên của các tổ chức chứng khoán châu Á, mà còn là dịp để thị trường vốn Việt Nam mở rộng những kết nối mới, trao đổi kinh nghiệm và giới thiệu những bước tiến của mình tới cộng đồng tài chính khu vực và quốc tế.