Cảnh giác với thạch tín trong điều trị nha khoa và quy trình bảo vệ bản thân

Sống khỏe 01/02/2026 09:26

Công an TP.HCM vừa khởi tố nhóm đối tượng sản xuất thủ công các loại thuốc diệt tủy chứa Arsenic trioxide – một chất độc bảng A có khả năng gây ung thư và hoại tử xương hàm.

Mới đây, Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03) - Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với nhóm đối tượng sản xuất, mua bán trái phép chất độc Arsenic trioxide. Đáng chú ý, các chế phẩm như "Arsenic Blue" hay "Pâte Nécronerve" thực chất là thạch tín trắng - một chất độc cực mạnh thuộc bảng A, có khả năng gây ung thư và nằm trong danh mục kiểm soát đặc biệt.

2_1769867880.webp
Các chế phẩm như "Arsenic Blue" hay "Pâte Nécronerve" thực chất là thạch tín trắng - một chất độc cực mạnh thuộc bảng A, có khả năng gây ung thư và nằm trong danh mục kiểm soát đặc biệt.

Điều kinh khủng hơn, các sản phẩm này được sản xuất thủ công ngay trong... phòng ngủ, không đảm bảo bất kỳ tiêu chuẩn an toàn nào, sau đó tuồn ra thị trường hơn 3.000 hộp để bán cho các phòng nha trên toàn quốc.

Vì sao thạch tín bị "khai tử" trong y khoa hiện đại?

Theo ThS.BS CKII Nguyễn Đức Minh, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP.HCM, thạch tín từng được sử dụng nhiều thập kỷ trước với cơ chế gây độc tế bào để làm chết tủy răng nhanh chóng (trong 24–48 giờ). Tuy nhiên, lợi ích nhỏ nhoi này không thể bù đắp được những rủi ro y khoa khổng lồ:

Hoại tử mô và xương: Thạch tín có tính khuếch tán mạnh. Nếu đặt không đúng kỹ thuật hoặc sai liều lượng, thuốc sẽ thấm qua lỗ chóp chân răng, gây hoại tử nướu, viêm quanh cuống và tiêu xương hàm, dẫn đến mất răng vĩnh viễn.
Nguy cơ ngộ độc toàn thân: Nếu nuốt phải hoặc tích tụ lâu dài, thạch tín gây tổn thương nghiêm trọng đến gan, thận và hệ thần kinh.

Kỹ thuật lỗi thời: Hiện nay, các trường đại học y dược đã loại bỏ hoàn toàn nội dung sử dụng thạch tín khỏi chương trình giảng dạy.

"Việc tiếp tục sử dụng thạch tín trong điều trị nha khoa hiện nay được xem là một sai sót chuyên môn nghiêm trọng", BS CKII Trần Anh Ninh, Giám đốc Trung tâm Răng hàm mặt Kỹ thuật cao, Bệnh viện Thống Nhất khẳng định.
Giải pháp thay thế an toàn và quy trình chuẩn y khoa

Trong nha khoa hiện đại, người bệnh không còn phải đối mặt với nỗi lo "thuốc độc". Các phương pháp thay thế đã chứng minh hiệu quả vượt trội:

Gây tê và lấy tủy sống: Đây là phương pháp phổ biến nhất. Bác sĩ sử dụng thuốc tê để lấy sạch mô tủy và bơm rửa làm sạch ngay trong một lần điều trị, đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Thuốc diệt tủy không chứa Arsenic: Trong trường hợp đặc biệt (như dị ứng thuốc tê), bác sĩ sẽ dùng thuốc chứa thành phần Paraformaldehyde. Loại này tác dụng chậm hơn (5–7 ngày) nhưng an toàn cho mô quanh răng.

1_1769867880.webp
Việc tiếp tục sử dụng thạch tín trong điều trị nha khoa hiện nay được xem là một sai sót chuyên môn nghiêm trọng.

Dấu hiệu nhận biết và lời khuyên từ chuyên gia

Người bệnh cần đặc biệt lưu ý, các biến chứng do thạch tín thường diễn ra âm thầm. Hãy đi khám ngay nếu sau khi đặt thuốc diệt tủy có các dấu hiệu sau:

Đau tăng dần, sưng tấy hoặc loét nướu tại vùng răng điều trị.

Nướu đổi màu tím, xám hoặc trắng bệch.

Hơi thở có mùi hôi kim loại hoặc vị lạ trong miệng.

Miếng trám tạm bị bong ra.

Để bảo vệ sức khỏe, người bệnh cần thực hiện các nguyên tắc:

Quyền được biết: Yêu cầu bác sĩ công khai loại thuốc đặt vào răng mình là gì, có chứa Arsenic hay không.
Lựa chọn cơ sở uy tín: Chỉ điều trị tại các bệnh viện, phòng khám được cấp phép, tránh xa các quảng cáo "diệt tủy siêu tốc" giá rẻ.

Tuân thủ lịch hẹn: Tuyệt đối không để thuốc trong răng quá lâu so với chỉ định của bác sĩ.

Việc loại bỏ thạch tín khỏi nha khoa không chỉ là bước tiến của y học mà còn là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ giống nòi. Người tiêu dùng cần thông thái, không để những "sát thủ thầm lặng" có cơ hội hủy hoại sức khỏe chỉ vì thiếu thông tin.

 

Mạnh Quỳnh