Mở rộng đối tượng khám sức khỏe tại nhà và lưu động

Theo phản ánh từ nhiều địa phương, việc yêu cầu người dân tập trung đến các cơ sở y tế gây ra không ít trở ngại, đặc biệt là với những khu vực có địa bàn rộng, dân cư phân tán hoặc giao thông đi lại khó khăn. Đáng chú ý, nhóm đối tượng yếu thế luôn gặp rào cản lớn nhất trong việc di chuyển để tiếp cận dịch vụ.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ Y tế đã cho phép các địa phương chủ động tổ chức khám sức khỏe tại nhà hoặc thành lập đoàn khám lưu động đối với 4 nhóm đối tượng đặc thù trong trường hợp cần thiết, bao gồm: người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh nặng và người nằm một chỗ.

Các điểm khám lưu động có thể được linh hoạt bố trí tại trạm y tế, điểm trạm, hoặc trực tiếp tại các thôn, bản. Việc đưa dịch vụ y tế đến tận nơi không chỉ giúp những người khó di chuyển tiếp cận chương trình khám miễn phí một cách dễ dàng, mà còn nâng cao độ bao phủ của mạng lưới y tế cộng đồng. Dù tổ chức dưới hình thức nào, các đơn vị thực hiện vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt và bảo đảm đầy đủ các điều kiện chuyên môn theo quy định.

Kế thừa kết quả xét nghiệm để tránh lãng phí

Một vướng mắc lớn khác được các cơ sở y tế tuyến dưới quan tâm là việc người dân đã khám, làm xét nghiệm trước đó trong năm thì có phải thực hiện lại hay không. Trả lời về vấn đề này, Bộ Y tế quy định người từ đủ 6 tuổi trở lên không bắt buộc phải thực hiện tất cả các nội dung cận lâm sàng, mọi chỉ định đều phải dựa trên cơ sở chuyên môn của bác sĩ.

Đặc biệt, nhằm tối ưu hóa nguồn lực, các bác sĩ khám lâm sàng được khuyến khích xem xét và sử dụng lại các kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hoặc dịch vụ kỹ thuật y tế đã thực hiện. Nếu các kết quả này vẫn còn giá trị tham khảo cho việc chẩn đoán và có thể truy xuất trên Cổng tiếp nhận dữ liệu của Hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế, Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) hoặc Sổ sức khỏe điện tử cá nhân, bác sĩ sẽ không chỉ định làm lại. Sự linh hoạt này giúp tiết kiệm nguồn chi phí lớn cho xã hội, đồng thời giảm bớt phiền hà, mệt mỏi cho người dân khi không phải thực hiện các xét nghiệm trùng lặp.

Giải bài toán nhân lực cho y tế tuyến cơ sở

Thiếu hụt bác sĩ, đặc biệt là đội ngũ có đủ điều kiện, phạm vi hành nghề chuyên môn tại tuyến cơ sở là rào cản khiến nhiều trạm y tế chưa đủ điều kiện tổ chức khám sức khỏe định kỳ.

Gỡ rối cho các địa phương, Bộ Y tế hướng dẫn Sở Y tế có thể tăng cường bác sĩ chuyên khoa (mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt...) về làm việc tại các trạm y tế theo thời gian cố định trong tuần. Việc thiếu một số thiết bị cận lâm sàng không đồng nghĩa với việc trạm y tế không thể công bố đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ, bởi các kỹ thuật này được thực hiện theo chỉ định chứ không theo danh mục cố định bắt buộc.

Trong trường hợp trạm y tế cấp xã vẫn thiếu nhân lực đáp ứng, UBND cấp xã hoặc cơ quan chuyên môn y tế tuyến tỉnh có thể chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn phối hợp, hỗ trợ chuyên môn, hoặc lựa chọn chính trạm y tế đó làm địa điểm tổ chức khám sức khỏe lưu động.

Mục tiêu cốt lõi của hoạt động khám định kỳ là phát hiện sớm bệnh tật và các yếu tố nguy cơ. Từ kết quả khám, người có nguy cơ sẽ được hướng dẫn điều trị kịp thời, đồng thời toàn bộ kết quả sẽ được cập nhật để phục vụ công tác quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời một cách xuyên suốt và hiệu quả.