Tận dụng biến động nguồn cung toàn cầu để bứt phá thị trường

Số liệu từ Cục Hải quan cho thấy sự bứt phá ngoạn mục của ngành phân bón trong nửa đầu năm khi xuất khẩu đạt khoảng 1,7 triệu tấn với giá trị 933 triệu USD. So với cùng kỳ năm trước, sản lượng tiêu thụ đã tăng 52%, trong khi kim ngạch mang về tăng gấp hơn hai lần. Nếu đặt lên bàn cân với mức thực hiện khoảng 450 triệu USD của 6 tháng đầu năm 2025, tốc độ tăng trưởng hiện nay đang ở mức vượt trội và chỉ còn cách đỉnh lịch sử của năm 2022 khoảng 160 triệu USD.

Campuchia tiếp tục duy trì vị thế là thị trường tiêu thụ phân bón lớn nhất của Việt Nam. Bên cạnh thị trường truyền thống này, làn sóng gia tăng nhập khẩu mạnh mẽ từ Hàn Quốc, Philippines và Malaysia đã đóng góp quan trọng vào việc kéo tổng kim ngạch toàn ngành đi lên.

Theo nhận định từ các doanh nghiệp, đà tăng trưởng mạnh mẽ này bắt nguồn từ những biến động sâu sắc trên thị trường quốc tế. Các xung đột địa chính trị tại Trung Đông đã gây xáo trộn chuỗi cung ứng năng lượng và nguyên liệu sản xuất toàn cầu, đồng thời hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gặp hàng loạt trở ngại đã buộc một số nhà máy tại khu vực Vùng Vịnh phải điều chỉnh giảm công suất. Thêm vào đó, việc hai nguồn cung lớn là Nga và Trung Quốc tiếp tục duy trì các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với một số chủng loại quan trọng đã làm cho nguồn cung phân bón trên thị trường thế giới bị thu hẹp đáng kể.

Trước bối cảnh nguồn cung toàn cầu căng thẳng, các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam đã nhanh nhạy chớp thời cơ để mở rộng thị phần. Đặc biệt, việc thị trường trong nước bước vào giai đoạn thấp điểm tiêu thụ đã tạo điều kiện thuận lợi để các nhà sản xuất tập trung tối đa nguồn lực, đẩy mạnh sản lượng bán hàng ra thị trường quốc tế. Các doanh nghiệp đầu ngành như Đạm Cà Mau và Đạm Phú Mỹ đều ghi nhận những chỉ số tích cực về sản lượng tiêu thụ cùng doanh thu trong nửa đầu năm nhờ thực thi hiệu quả chiến lược hướng ngoại này.

Áp lực mặt bằng giá trong nước và biến động từ thị trường nhập khẩu

Mặc dù sự khởi sắc từ xuất khẩu mang lại nguồn ngoại tệ lớn cho ngành, nhưng nhịp độ xuất khẩu tăng mạnh cũng đang kéo theo những lo ngại nhất định về sự ổn định của thị trường nội địa. Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ghi nhận tại khu vực phía Nam trong tháng 6 cho thấy giá phân bón đã tiếp tục đà tăng ở nhiều chủng loại thiết yếu phục vụ sản xuất như urê, DAP và NPK. Diễn biến này chịu sự tác động kép từ xu hướng đẩy mạnh xuất khẩu và việc mặt bằng giá phân bón thế giới vẫn đang duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh áp lực về giá, thị trường phân bón trong nước còn chứng kiến những biến động ngược chiều từ kênh nhập khẩu. Trong 6 tháng đầu năm, tổng lượng phân bón nhập khẩu vào Việt Nam chỉ đạt khoảng 2,1 triệu tấn, tương ứng với giá trị 694,3 triệu USD, ghi nhận mức giảm sản lượng lên tới gần 35% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, do mặt bằng giá chung trên thị trường quốc tế neo cao, giá nhập khẩu bình quân của các chủng loại phân bón vào Việt Nam vẫn tăng khoảng 1,5%, tạo thêm thách thức cho bài toán cân đối chi phí đầu vào của ngành nông nghiệp trong nước.