Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 278/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 72/2025/NĐ-CP quy định về cơ chế và thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân, có hiệu lực từ ngày 9/7/2026. Điểm đáng chú ý nhất của nghị định mới là việc làm rõ thẩm quyền và quy trình điều chỉnh giá điện, qua đó tạo điều kiện để giá bán lẻ điện phản ánh sát hơn diễn biến chi phí đầu vào của ngành điện.

Theo quy định mới, trên cơ sở kế hoạch cung cấp điện và vận hành hệ thống điện hằng năm do Bộ Công Thương ban hành, cùng với chi phí sản xuất, kinh doanh điện của các năm trước, trước ngày 25/1 hằng năm EVN phải tính toán lại giá bán lẻ điện bình quân theo công thức quy định.

Trường hợp giá bán lẻ điện bình quân tính toán giảm dưới 1% hoặc tăng dưới 2% so với mức giá hiện hành, EVN sẽ báo cáo Bộ Công Thương về việc không điều chỉnh giá điện và gửi hồ sơ để cơ quan quản lý kiểm tra, giám sát. Nếu giá bán lẻ điện bình quân cần giảm từ 1% trở lên hoặc cần tăng từ 2% đến dưới 5% so với giá hiện hành, EVN phải xây dựng phương án giá và gửi Bộ Công Thương kiểm tra, rà soát và cho ý kiến.

Trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, Bộ Công Thương có trách nhiệm đưa ra ý kiến bằng văn bản về kết quả tính toán giá điện. Sau khi có ý kiến của Bộ, EVN sẽ quyết định việc điều chỉnh tăng hoặc giảm giá bán lẻ điện bình quân. Sau mỗi lần điều chỉnh, trong thời hạn 5 ngày làm việc, EVN phải báo cáo Bộ Công Thương để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát. Không chỉ áp dụng cho việc rà soát giá điện hằng năm, quy định mới cũng được áp dụng đối với các kỳ điều chỉnh trong năm.

Theo đó, trước ngày 25 của tháng đầu tiên trong quý II, quý III và quý IV, EVN phải cập nhật sản lượng điện thương phẩm thực tế, chi phí phát điện, chi phí mua điện và các khoản chi phí phát sinh chưa được tính vào giá bán lẻ điện bình quân để tính toán lại giá điện.

Ngưỡng điều chỉnh tiếp tục được giữ nguyên: nếu giá điện tính toán giảm từ 1% trở lên hoặc cần tăng từ 2% đến dưới 5%, EVN sẽ lập phương án giá gửi Bộ Công Thương xem xét trước khi quyết định điều chỉnh. Quy định này được đánh giá sẽ giúp cơ chế điều hành giá điện linh hoạt hơn, phản ánh kịp thời biến động của thị trường nhiên liệu, chi phí phát điện và nhu cầu tiêu thụ điện trong từng giai đoạn.

Nghị định 278/2026/NĐ-CP cũng bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường tính minh bạch trong việc hình thành giá điện. Trong trường hợp giá bán lẻ điện cần giảm nhưng EVN không thực hiện điều chỉnh, Bộ Công Thương có quyền yêu cầu doanh nghiệp giảm giá và EVN phải thực hiện trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được yêu cầu bằng văn bản.

Nếu phát hiện sai sót trong quá trình kiểm tra phương án giá điện, Bộ Công Thương cũng có quyền yêu cầu EVN cập nhật, điều chỉnh lại các thông số tính toán. Đáng chú ý, trước ngày 30/6 hằng năm, EVN phải báo cáo chi phí thực tế của toàn bộ các khâu trong chuỗi giá điện của năm trước để Bộ Công Thương chủ trì kiểm tra, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan thực hiện thẩm tra.

Trong trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương được phép thuê đơn vị tư vấn độc lập để hỗ trợ kiểm tra, thẩm định các chi phí của EVN. Kết quả kiểm tra chi phí sẽ được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Công Thương nhằm nâng cao tính minh bạch trong điều hành giá điện và tạo cơ sở cho các kỳ điều chỉnh tiếp theo.

Các quy định mới tại Nghị định số 278/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 9/7/2026.