Xuất khẩu gạo Thái Lan chững lại do cạnh tranh giá và dư cung gây sức ép lớn
Nửa đầu năm 2026, xuất khẩu gạo của Thái Lan giảm gần 19% về sản lượng và hơn 20% về giá trị do nguồn cung toàn cầu dồi dào, cạnh tranh giá ngày càng quyết liệt và một số thị trường trọng điểm bị gián đoạn. Trong bối cảnh đó, Bangkok đang đẩy mạnh mở rộng thị trường và thúc đẩy các hợp đồng cấp Chính phủ nhằm hoàn thành mục tiêu xuất khẩu 7 triệu tấn gạo trong năm nay.
Theo Cục Ngoại thương Thái Lan, trong 6 tháng đầu năm 2026, nước này xuất khẩu khoảng 3,28 triệu tấn gạo, giảm 18,81% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 1,911 tỷ USD, giảm 20,51%, phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với ngành lúa gạo của quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới.
Tổng Cục trưởng Cục Ngoại thương Thái Lan Arada Fuangthong cho biết, nguyên nhân chính khiến xuất khẩu suy giảm là nguồn cung gạo trên thị trường quốc tế ở mức cao, kéo theo cuộc cạnh tranh về giá giữa các nước xuất khẩu ngày càng gay gắt.
Bên cạnh áp lực từ thị trường, căng thẳng tại khu vực Trung Đông cũng ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của Thái Lan. Đặc biệt, việc xuất khẩu gạo sang Iraq – một trong những thị trường tiêu thụ quan trọng – đã bị gián đoạn từ tháng 3/2026, làm giảm đáng kể lượng hàng xuất khẩu trong nửa đầu năm.
Dù vậy, cơ quan quản lý vẫn kỳ vọng hoạt động xuất khẩu sẽ có thêm động lực trong thời gian tới. Theo đánh giá của Cục Ngoại thương Thái Lan, nguy cơ hạn hán do hiện tượng El Niño có thể khiến nhiều quốc gia tăng cường nhập khẩu để bảo đảm an ninh lương thực, qua đó tạo thêm cơ hội cho gạo Thái Lan.
Để bù đắp sự sụt giảm tại một số thị trường truyền thống, Thái Lan đang tập trung mở rộng xuất khẩu sang Malaysia, Philippines, Nam Phi, Cộng hòa Dân chủ Congo và Mozambique. Đây đều là những thị trường đã ghi nhận mức tăng nhập khẩu gạo từ Thái Lan trong thời gian qua.
Song song với việc đa dạng hóa thị trường, Cục Ngoại thương Thái Lan cũng đẩy nhanh các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu 7 triệu tấn gạo trong cả năm 2026. Trọng tâm là thúc đẩy các hợp đồng mua bán gạo giữa Chính phủ với Chính phủ (G2G), trong đó có đàm phán với COFCO của Trung Quốc, đồng thời cử các đoàn công tác gồm đại diện khu vực công và doanh nghiệp sang làm việc với các nhà nhập khẩu lớn tại Philippines và Malaysia.
Theo số liệu cập nhật của Cục Ngoại thương Thái Lan, giá gạo trắng xuất khẩu của nước này hiện ở mức 447 USD/tấn, cao hơn giá gạo cùng loại của Việt Nam (435 USD/tấn), Pakistan (405 USD/tấn) và Ấn Độ (367 USD/tấn). Mức giá cao hơn được cho là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của gạo Thái Lan trên thị trường quốc tế.
Xét về cơ cấu xuất khẩu, gạo trắng vẫn là mặt hàng chủ lực với 1,51 triệu tấn, chiếm hơn 46% tổng lượng xuất khẩu. Gạo thơm Hom Mali đứng thứ hai với khoảng 810.000 tấn, tương đương gần 25%, trong khi gạo đồ đạt khoảng 610.000 tấn, chiếm gần 19%.
Trái ngược với diễn biến của ngành gạo, xuất khẩu viên nén sắn của Thái Lan ghi nhận tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm 2026. Khối lượng xuất khẩu đạt khoảng 180.000 tấn, tăng hơn 30% so với cùng kỳ, với tổng giá trị khoảng 1,25 tỷ baht.
Theo Cục Ngoại thương Thái Lan, kết quả này có được nhờ các chương trình xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường được triển khai tại Nhật Bản, Trung Quốc và Mỹ, qua đó góp phần gia tăng nhu cầu đối với mặt hàng viên nén sắn của nước này.
