Nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định tạo đà tăng trưởng mạnh mẽ

Phiên họp Chính phủ thường kỳ diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục có nhiều biến động phức tạp và khó lường. Ở trong nước, hàng loạt sự kiện chính trị quan trọng đã được tổ chức thành công, nổi bật là Hội nghị Trung ương 4 và Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI.

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, bức tranh kinh tế xã hội tháng 10 và mười tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận những kết quả toàn diện, rực rỡ hơn hẳn so với tháng trước đó. Nền tảng kinh tế vĩ mô tiếp tục được duy trì ổn định, lạm phát được kiểm soát tốt và các cân đối lớn của nền kinh tế đều được bảo đảm vững chắc. Minh chứng rõ nét nhất là chỉ số giá tiêu dùng mười tháng chỉ tăng 4,57%. Nguồn cung các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu và điện luôn được bảo đảm, kết hợp hài hòa với chính sách giảm thuế xăng và giá điện nhằm ổn định giá cả trên thị trường.

Chỉ số thu ngân sách nhà nước cũng phản ánh sức khỏe thực chất của nền kinh tế khi đạt gần 2,45 triệu tỷ đồng trong mười tháng, hoàn thành 96,4% dự toán năm. Đáng chú ý, kết quả này đạt được trong bối cảnh Chính phủ đã thực hiện các chính sách miễn, giảm và gia hạn tới 366,6 nghìn tỷ đồng tiền thuế, phí. Nguồn thu nội địa vô cùng tích cực, trong khi nguồn thu từ đất chỉ chiếm khoảng 21% tổng thu ngân sách nhà nước. Cùng với đó, chính sách tiền tệ, tỷ giá và lãi suất liên tục được điều hành một cách chủ động, linh hoạt, qua đó bước đầu kéo giảm mặt bằng lãi suất cho vay đối với hoạt động sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Các động lực tăng trưởng truyền thống tiếp tục phát huy hiệu quả mạnh mẽ, đưa nền kinh tế bước vào nhịp độ tăng trưởng lành mạnh. Việc giải ngân vốn đầu tư công đạt 720,5 nghìn tỷ đồng, hoàn thành 75,4% kế hoạch được giao. Con số này tăng gần 230 nghìn tỷ đồng về giá trị tuyệt đối và tăng 21% về tỷ lệ so với cùng kỳ năm trước. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là điểm sáng rực rỡ khi vốn đăng ký đạt 54,85 tỷ USD, tăng vọt 74%, và vốn thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng trên 13%. Sản xuất nông nghiệp duy trì trạng thái ổn định, trong khi sản xuất công nghiệp tiếp đà phục hồi ấn tượng, đặc biệt là ngành công nghiệp chế biến, chế tạo với mức tăng 13%.

Hoạt động thương mại quốc tế cũng thiết lập những cột mốc lịch sử mang tính bước ngoặt. Lần đầu tiên, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu mười tháng vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD, vươn lên mức 1.010,55 tỷ USD. Riêng trong tháng 10, nền kinh tế ghi nhận mức xuất siêu kỷ lục trên 7,3 tỷ USD. Việc hoàn tất ký kết Hiệp định thương mại tự do với các nước thành viên Hiệp hội mậu dịch tự do Châu Âu đã nâng tổng số hiệp định của nước ta lên con số 18. Thị trường nội địa tiếp tục diễn biến sôi động khi tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,5%. Ngành du lịch bứt phá mạnh mẽ với việc đón nhận 19,54 triệu lượt khách quốc tế, hoàn thành 78% kế hoạch.

Song song với phát triển kinh tế, lĩnh vực văn hóa, xã hội và hạ tầng cũng nhận được sự quan tâm sâu sắc. Tới hết tháng 10, hàng ngàn dự án hạ tầng trọng điểm được đẩy nhanh tiến độ, đồng thời 2.982 dự án tồn đọng kéo dài đã được tháo gỡ thành công. Các chính sách an sinh xã hội được triển khai quyết liệt, từ việc thúc đẩy nguồn cung nhà ở xã hội với 947 dự án đang triển khai, hoàn thành 55.600 căn, cho đến Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ mang lại những kết quả thiêng liêng. Khoa học công nghệ, chuyển đổi số vươn mình trở thành động lực mới khi 75/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được kết nối đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia.

Đồng bộ các giải pháp điều hành nhằm giữ vững ổn định giá cả

Bước vào chặng nước rút của năm 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng thẳng thắn chỉ rõ những thách thức còn tồn tại, đặc biệt là tỷ lệ giải ngân thấp tại một số dự án trọng điểm và sự thiếu quyết liệt trong việc xử lý cơ sở nhà đất dôi dư. Nhằm khắc phục tình trạng này, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu các cơ quan quản lý phải chủ động bám sát các nghị quyết, phối hợp chặt chẽ với Quốc hội hoàn thiện hệ thống dự án luật để không xảy ra tình trạng nợ đọng văn bản. Đồng thời, các giải pháp vĩ mô cần được triển khai toàn diện nhằm kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy xuất khẩu, tháo gỡ khó khăn cho khu vực đầu tư tư nhân và phát triển các ngành kinh tế mới.

Chính phủ thể hiện quyết tâm và kiên định với mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhưng phải gắn kết chặt chẽ với việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu ưu tiên cao nhất cho mục tiêu kiểm soát lạm phát trong hai tháng cuối năm. Nhận định về tính sống còn của công tác bình ổn thị trường, Thủ tướng đánh giá rằng nếu nền kinh tế đạt mức tăng trưởng cao nhưng lạm phát không được kiểm soát, giá cả biến động mạnh thì những thành quả tăng trưởng đó sẽ không thể lan tỏa được tới toàn bộ nền kinh tế cũng như đời sống của người dân.

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu trên, Chính phủ đã đưa ra hàng loạt quyết sách can thiệp trực tiếp vào chi phí đầu vào của nền kinh tế. Điển hình là việc chính thức giảm 2% giá điện từ ngày 1/11/2026 sau khi đánh giá vô cùng kỹ lưỡng tình trạng tài chính của ngành điện. Cùng với đó, chính sách giảm thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về mức 0% tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 31/3/2027. Động thái mạnh mẽ này lập tức kéo giá xăng trong nước giảm từ 1.575 đến 1.804 đồng mỗi lít, dù ngân sách nhà nước dự kiến sẽ sụt giảm khoảng 7.672,5 tỷ đồng. Chia sẻ sâu sắc về quyết định này, Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu: "Nhưng vì mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định giá cả, ổn định kinh tế vĩ mô thì ngân sách nhà nước phải có trách nhiệm chia sẻ với nền kinh tế, người dân và doanh nghiệp".

Dựa trên tinh thần chỉ đạo cốt lõi đó, Ban Chỉ đạo điều hành giá được yêu cầu khẩn trương làm việc với các địa phương có mức tăng trưởng chỉ số giá tiêu dùng cao để đưa ra biện pháp ứng phó. Ở cấp độ vĩ mô, Bộ Tài chính có trách nhiệm theo dõi sát kịch bản lạm phát, xúc tiến cải cách thuế giá trị gia tăng và đề xuất giao chỉ tiêu kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng cho các địa phương bắt đầu từ năm 2027. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ nhịp nhàng, tối ưu hóa các công cụ linh hoạt để ổn định tỷ giá và kéo giảm mặt bằng lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên.

Đối với công tác điều hòa thị trường hàng hóa thực tế, Bộ Công Thương phải bảo đảm nguồn cung liên tục cho điện và xăng dầu, đồng thời hoàn thiện ngay Nghị định về kinh doanh xăng dầu nhằm cắt giảm tối đa các khâu trung gian. Trong khi đó, Bộ Xây dựng có nhiệm vụ đánh giá tổng thể thị trường bất động sản và giám sát biến động giá vật liệu thi công. Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo sát tình hình sản xuất, chủ động bảo đảm nguồn cung thực phẩm và cân đối hợp lý nhu cầu tiêu dùng nông sản nhằm chặn đứng biến động giá bất thường. Các bộ ngành khác từ Y tế, Giáo dục, Văn hóa cho tới khối lực lượng vũ trang đều được phân công những trọng trách cụ thể để nâng cao chất lượng an sinh xã hội, bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định, tạo đà cho nền kinh tế về đích thắng lợi trong những tháng cuối năm.