Với diện tích tự nhiên hơn 132,5 km², dân số trên 10.600 người, Tây Yên Tử là địa bàn miền núi có không gian phát triển rộng, đồng thời đặt ra yêu cầu lớn về đầu tư hạ tầng, bảo đảm an sinh xã hội và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu dân cư. Trong bối cảnh đó, xây dựng nông thôn mới không chỉ hướng tới hoàn thành các tiêu chí theo quy định mà còn phải tạo chuyển biến thực chất trong đời sống nhân dân, nhất là tại các thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Cụ thể hóa mục tiêu, huy động nguồn lực

Theo Kế hoạch số 75/KH-UBND của UBND xã Tây Yên Tử về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026, địa phương xác định xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi là những nhiệm vụ trọng tâm, cần được triển khai đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tế.

Mục tiêu đặt ra là phấn đấu hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới vào năm 2028; đồng thời, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm bình quân tối thiểu 1–1,5% mỗi năm. Riêng tỷ lệ hộ nghèo tại xã đặc biệt khó khăn hướng tới mức dưới 15%.

Để thực hiện các mục tiêu trên, xã chú trọng nâng cao trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền; cụ thể hóa nhiệm vụ thành kế hoạch triển khai, phân công rõ trách nhiệm và tăng cường kiểm tra, giám sát. Các cơ quan chuyên môn, tổ chức đoàn thể và các thôn được yêu cầu phối hợp trong tuyên truyền, rà soát nhu cầu, hướng dẫn người dân tiếp cận chính sách và tổ chức thực hiện tại cơ sở.

Cùng với đó, việc huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực được đặt ra theo hướng công khai, minh bạch, đúng mục tiêu, đúng đối tượng. Địa phương ưu tiên đầu tư cho những khu vực còn nhiều khó khăn, các công trình trực tiếp phục vụ đời sống dân sinh và hoạt động sản xuất. Bên cạnh nguồn ngân sách nhà nước, sự tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng và người dân cũng được xác định là yếu tố quan trọng tạo đồng thuận trong quá trình xây dựng nông thôn mới.

Đầu tư hạ tầng, tạo động lực phát triển

Là địa bàn miền núi có diện tích rộng, hệ thống giao thông giữ vai trò quan trọng trong kết nối các khu dân cư, lưu thông hàng hóa và tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Vì vậy, Tây Yên Tử xác định tiếp tục hoàn thiện, nâng cao chất lượng hệ thống giao thông nông thôn, trong đó chú trọng đường giao thông, cầu dân sinh và các công trình phục vụ sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh.

Định hướng đầu tư không chỉ tập trung vào các tuyến đường trong từng thôn mà còn chú trọng kết nối liên thôn, liên xã, bảo đảm tính đồng bộ, phù hợp với điều kiện địa hình và yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu. Giao thông thuận lợi sẽ góp phần giảm chi phí vận chuyển, tạo điều kiện tiêu thụ nông sản, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh và kết nối cơ hội việc làm cho người dân.

Cùng với giao thông, hệ thống thủy lợi được xác định là hạ tầng thiết yếu phục vụ phát triển kinh tế nông thôn. Địa phương định hướng hoàn thiện các công trình thủy lợi theo hướng đồng bộ, phù hợp với đặc điểm từng khu vực, chủ động nguồn nước phục vụ sản xuất và nâng cao khả năng ứng phó với những tác động bất lợi của thời tiết, biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, kế hoạch nhấn mạnh ưu tiên nguồn lực cho các thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, địa bàn an toàn khu, khu vực khan hiếm nước hoặc chịu ảnh hưởng lớn của biến đổi khí hậu. Đây là hướng đi cần thiết nhằm khắc phục những hạn chế về điều kiện phát triển, bảo đảm người dân ở các khu vực khó khăn có cơ hội tiếp cận hạ tầng và các dịch vụ thiết yếu.

Rà soát đúng đối tượng, thực hiện giảm nghèo thực chất

Song song với đầu tư hạ tầng, công tác rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo được xã Tây Yên Tử chú trọng nhằm xác định đúng đối tượng, đánh giá sát thực trạng đời sống và xây dựng giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Ngày 31/10, đồng chí Nông Văn Sinh, Phó Chủ tịch UBND xã cùng đoàn công tác đã trực tiếp khảo sát, rà soát và đánh giá kết quả chấm điểm hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2026 trên địa bàn.

Tại các gia đình được khảo sát, đoàn công tác tìm hiểu điều kiện nhà ở, sinh hoạt, việc làm, nguồn thu nhập, tình hình lao động, sản xuất và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Các thông tin kê khai được đối chiếu với thực tế nhằm bảo đảm việc phân loại hộ nghèo, hộ cận nghèo khách quan, chính xác và đúng quy định.

Trong đó, gia đình anh Triệu Văn Học, thôn Tân Phú, là một trong những trường hợp được đoàn trực tiếp khảo sát. Qua trao đổi, đoàn công tác nắm bắt những khó khăn của gia đình trong bảo đảm nhu cầu sinh hoạt, chăm lo cho con cái và tìm kiếm cơ hội phát triển kinh tế. Đồng chí Nông Văn Sinh cùng các thành viên đã động viên gia đình tiếp tục nỗ lực lao động, chủ động tìm hướng cải thiện thu nhập, đồng thời ghi nhận những kiến nghị để xem xét, đề xuất chính sách hỗ trợ phù hợp.

Theo phương pháp rà soát nghèo đa chiều, việc xác định hộ nghèo không chỉ căn cứ vào thu nhập mà còn xem xét mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản như việc làm, y tế, giáo dục, nhà ở, nước sinh hoạt, vệ sinh và thông tin. Cách tiếp cận này giúp phản ánh đầy đủ hơn hoàn cảnh của từng hộ, từ đó xác định nhu cầu hỗ trợ sát thực tế.

Lãnh đạo xã yêu cầu các thành viên tham gia rà soát và các thôn thực hiện nghiêm quy trình, phương pháp chấm điểm; không bỏ sót đối tượng đủ điều kiện, không xác định sai đối tượng. Việc phát huy vai trò giám sát của cộng đồng, bảo đảm công khai, minh bạch cũng là yêu cầu quan trọng để kết quả rà soát phản ánh đúng thực trạng đời sống nhân dân.

Gắn chính sách hỗ trợ với sinh kế lâu dài

Từ kết quả rà soát, nhiệm vụ đặt ra đối với công tác giảm nghèo là chuyển thông tin về hoàn cảnh của từng hộ thành những giải pháp hỗ trợ cụ thể, phù hợp với nhu cầu và khả năng vươn lên của người dân.

Đối với những hộ thiếu việc làm, cần quan tâm tư vấn, kết nối việc làm hoặc đào tạo nghề phù hợp. Những hộ có điều kiện phát triển sản xuất cần được tạo cơ hội tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi, hướng dẫn kỹ thuật và thông tin thị trường. Với các trường hợp còn thiếu hụt về giáo dục, y tế, nhà ở hoặc nước sinh hoạt, chính sách an sinh xã hội cần được triển khai kịp thời theo quy định.

Bên cạnh hỗ trợ trực tiếp, việc kết nối người lao động với các cơ sở sản xuất, kinh doanh; phát huy vai trò của doanh nghiệp, tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư sẽ góp phần mở rộng cơ hội việc làm, tạo thêm nguồn thu nhập ổn định. Đồng thời, việc khuyến khích các mô hình phát triển kinh tế phù hợp, biểu dương những hộ gia đình chủ động vươn lên sẽ góp phần lan tỏa tinh thần tự lực, tương trợ trong cộng đồng.

Cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế, Tây Yên Tử cũng chú trọng giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội. Đây là những nền tảng quan trọng để địa phương phát triển ổn định, lâu dài, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

Mục tiêu hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới vào năm 2028 đòi hỏi sự quyết tâm và phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Việc gắn đầu tư hạ tầng với phát triển sinh kế, thực hiện chính sách giảm nghèo đúng đối tượng và phát huy vai trò chủ thể của người dân sẽ là những yếu tố quan trọng để Tây Yên Tử tạo chuyển biến thực chất, hướng tới diện mạo nông thôn ngày càng khang trang, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện.