Tắt sóng 2G từ ngày 15/9/2026: Người dùng điện thoại 4G cũng có khả năng bị mất liên lạc

Khoa học và Công nghệ 03/09/2026 11:49

Từ ngày 15/9/2026, hệ thống mạng di động thế hệ thứ hai (2G/GSM) sẽ chính thức ngừng hoạt động trên phạm vi toàn quốc (ngoại trừ một số khu vực đặc thù như nhà giàn DK, quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa). Sau hơn 30 năm thực hiện sứ mệnh kết nối cơ bản từ năm 1993, việc tắt sóng 2G là một bước tiến tất yếu của ngành viễn thông. Tuy nhiên, một thực tế ít người chú ý là ngay cả những người đang sử dụng điện thoại thông minh 4G cũng có nguy cơ bị gián đoạn đàm thoại nếu thiết bị không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật mới.

Nguyên nhân điện thoại 4G có nguy cơ gián đoạn liên lạc

Về mặt kỹ thuật, nhiều dòng thiết bị 4G đời cũ hoặc máy xách tay không được phân phối chính thức tại Việt Nam chỉ sử dụng mạng 4G cho mục đích truyền tải dữ liệu Internet. Khi người dùng bấm số gọi đi hoặc có cuộc gọi đến, máy sẽ tự động hạ băng tần, chuyển kết nối thoại về mạng 2G thông qua cơ chế CS Fallback. Do quá trình chuyển tiếp này diễn ra hoàn toàn ngầm định, người tiêu dùng thường chỉ chú ý đến biểu tượng 4G/LTE trên màn hình mà không hề hay biết trải nghiệm nghe gọi của mình vẫn đang phụ thuộc vào hạ tầng 2G cũ kỹ.

2_1788407813.jpg
Điện thoại 4G vẫn có nguy cơ mất liên lạc khi tắt sóng 2G.

Khi các trạm phát sóng 2G bị ngắt kết nối hoàn toàn, cơ chế hạ băng tần sẽ vô tác dụng. Lúc này, mọi cuộc đàm thoại bắt buộc phải được thực hiện trực tiếp trên nền tảng mạng 4G thông qua công nghệ thoại chất lượng cao VoLTE (Voice over LTE). Nếu chiếc điện thoại không hỗ trợ tính năng này, chưa được bật cài đặt, hoặc người dùng chưa đăng ký dịch vụ tương ứng với nhà mạng, thiết bị sẽ rơi vào tình trạng có thể lướt web, xem video bình thường nhưng lại "tịt" hoàn toàn khả năng nghe và gọi.

Giải pháp chủ động chuyển đổi và duy trì kết nối

Thay vì vội vã thay mới thiết bị, người dùng được khuyến cáo nên tự kiểm tra và kích hoạt tính năng VoLTE trên chính chiếc điện thoại hiện tại của mình để chủ động bảo vệ quyền lợi liên lạc. Thao tác này tương đối đơn giản và được tùy biến theo từng hệ điều hành:

Trên iPhone (iOS): Vào Cài đặt -> Di động -> Tùy chọn dữ liệu di động -> Thoại & Dữ liệu -> Gạt bật công tắc VoLTE.

Trên điện thoại Samsung: Vào Cài đặt -> Kết nối -> Các mạng di động -> Bật Cuộc gọi VoLTE.

Trên các dòng Android khác (Oppo, Xiaomi, Realme, Nokia...): Truy cập phần Cài đặt -> Mạng di động (hoặc Thẻ SIM & mạng di động) -> Chọn SIM đang dùng và bật tùy chọn Sử dụng VoLTE hoặc 4G Calling.

1_1788407808.webp
Về mặt kỹ thuật, nhiều dòng thiết bị 4G đời cũ hoặc máy xách tay không được phân phối chính thức tại Việt Nam chỉ sử dụng mạng 4G cho mục đích truyền tải dữ liệu Internet, nghe gọi vẫn sử dụng 2G.

Để quá trình đàm thoại qua VoLTE thành công, khách hàng bắt buộc phải dùng phôi SIM 4G hoặc 5G, đồng thời dịch vụ thoại này phải được nhà mạng kích hoạt (đại đa số các nhà mạng hiện nay như Viettel đều đã cung cấp tính năng này miễn phí). Nếu đã thao tác nhưng vẫn không thể gọi điện, hoặc phát hiện máy không hỗ trợ VoLTE, người dùng nên nhanh chóng mang SIM và thiết bị đến các điểm giao dịch gần nhất. Đội ngũ kỹ thuật sẽ hỗ trợ rà soát, cài đặt hoặc tư vấn các chương trình trợ giá đổi máy kịp thời trước "giờ G".

Tối ưu hóa hạ tầng viễn thông cho kỷ nguyên số

Quyết định dừng phát sóng mạng 2G (và dự kiến tiếp tục tắt sóng 3G vào tháng 9/2028) không chỉ giải quyết bài toán về công nghệ lỗi thời mà còn giúp giải phóng các khối băng tần giá trị cao là 900 MHz và 1.800 MHz. Các tài nguyên tần số vô tuyến điện này sẽ được cơ quan quản lý tiến hành đấu giá và tái cơ cấu nhằm phục vụ cho mục tiêu lớn hơn của quốc gia.

Nhờ việc tối ưu hóa hạ tầng và thu hồi băng tần, các doanh nghiệp viễn thông sẽ có thêm dư địa để mở rộng vùng phủ sóng, nâng cao dung lượng cũng như chất lượng dịch vụ cho mạng 4G, 5G hiện tại. Đây cũng là bước dọn đường quan trọng nhằm chuẩn bị nền tảng kỹ thuật sẵn sàng đón đầu công nghệ 6G trong tương lai. Sự chuyển dịch này không chỉ mang lại trải nghiệm thoại độ nét cao, kết nối dữ liệu siêu tốc cho người tiêu dùng mà còn là trợ lực mạnh mẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi số, đưa hạ tầng số Việt Nam vươn tầm khu vực.

Mạnh Quỳnh