NSND là giọng ca 'nhạc đỏ' lừng danh: Từng làm công nhân hầm lò, người thầy đáng kính của các nghệ sĩ Đăng Dương, Tùng Dương...
Hơn nửa thế kỷ cống hiến, ông không chỉ ghi dấu với những ca khúc cách mạng đi cùng năm tháng mà còn đào tạo nhiều thế hệ ca sĩ nổi tiếng.
NSND Quang Thọ là một trong những cây đại thụ của dòng nhạc cách mạng Việt Nam. Sở hữu chất giọng đầy nội lực, khỏe, dày và giàu cảm xúc, ông ghi dấu ấn qua nhiều tác phẩm nổi tiếng như Sông Lô, Hướng về Hà Nội, Ta tự hào đi lên ôi Việt Nam, Hà Nội niềm tin và hy vọng, Tôi là người thợ lò, Sơn nữ ca, Biệt ly, Tình ca, Lá đỏ...
Ít ai biết, trước khi trở thành một trong những giọng nam trung xuất sắc của âm nhạc Việt Nam, NSND Quang Thọ từng là công nhân làm việc trong hầm mỏ. Chính những ngày gắn bó với vùng than Quảng Ninh đã rèn giữa ý chí của người nghệ sĩ và nuôi dưỡng tâm hồn yêu âm nhạc.
NSND Quang Thọ sinh năm 1948 tại Hạ Long (Quảng Ninh), trong một gia đình đông anh em. Khi ông lên 4 tuổi, cả nhà chuyển đến Cẩm Phả sinh sống. Hoàn cảnh gia đình khó khăn, lại là anh cả, ông nghỉ học từ sớm, xin đi làm công nhân mỏ. Chính những năm tháng ấy đã mở ra con đường nghệ thuật cho ông.
Với niềm yêu thích ông nhạc, ông tích cực tham gia phong trào văn nghệ của công nhân mỏ. Trải nghiệm của một người từng trực tiếp làm việc dưới hầm lò cũng giúp ông thể hiện chân thực nhiều ca khúc về người thợ mỏ, đặc biệt là bài hát Tôi là người thợ lò.
Năm 1971, khi đang là công nhân bậc 4, ông quyết định rời vùng mỏ để gia nhập đoàn văn nghệ xung kích trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Mang theo cây đàn guitar trên vai, ông cùng đồng đội biểu diễn phục vụ bộ đội và lực lượng thanh niên xung phong tại nhiều chiến trường ở miền Nam, Lào, Campuchia. Những chuyến đi giữa mưa bom bão đạn không chỉ tôi luyện bản lĩnh mà còn bồi đắp thêm chiều sâu cảm xúc trong giọng hát của người nghệ sĩ.
Sau thời gian hoạt động văn nghệ, Quang Thọ được cử theo học tại Trường Âm nhạc Việt Nam, nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Tốt nghiệp chuyên ngành thanh nhạc, ông trở thành nghệ sĩ đơn ca của Nhà hát Ca múa Nhạc Việt Nam và từng bước khẳng định vị trí trong làng nhạc.
Trong suốt sự nghiệp hoạt động nghệ thuật, NSND Quang Thọ gặt hái nhiều thành tựu trên sân khấu trong nước và quốc tế. Ông giành Huy chương Vàng đầu tiên tại Hội diễn Ca múa nhạc toàn quốc năm 1980, sau đó tiếp tục đoạt nhiều giải thưởng lớn ở các hội diễn chuyên nghiệp cũng như các cuộc thi quốc tế tại Đức và Mông Cổ.
Không chỉ thành công trên sân khấu, Quang Thọ còn dành nhiều tâm huyết cho công tác đào tạo. Năm 1987, ông trở thành giảng viên Khoa Thanh nhạc của Nhạc viện Hà Nội, sau đó giữ cương vị Trưởng khoa từ năm 2000 đến 2008.
Trong suốt nhiều năm đứng lớp, ông luôn quan niệm không có khuôn mẫu chung cho mọi giọng hát. Theo ông, mỗi ca sĩ cần được phát triển theo cá tính và màu sắc riêng thay vì chạy theo sự giống nhau. Với quan điểm này, ông đã góp phần đào tạo nên nhiều tên tuổi lớn của âm nhạc Việt Nam như nghệ sĩ Đăng Dương, Tùng Dương, Khánh Linh…
Với những đóng góp bền bỉ cho nghệ thuật, năm 1993, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú vào năm 1993. Đến năm 2001, ông tiếp tục được Nhà nước trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.
Không chỉ thành công trên con đường nghệ thuật, NSND Quang Thọ còn hạnh phúc khi tình yêu âm nhạc được tiếp nối trong gia đình. Hai con trai của ông là Quang Tú và Quang Tùng đều lựa chọn theo đuổi con đường ca hát sau khi tốt nghiệp Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.
Cuối năm 2020, NSND Quang Thọ gặp biến cố về sức khỏe. Ông bị tai biến nhẹ. Nhờ sự giúp đỡ, chăm sóc tận tình của các bác sĩ cũng như chăm chỉ tập luyện, ông đã thoát "cửa tử", dần trở lại trạng thái bình thường. Đến nay, ông vẫn chăm chỉ tập thể dục và luyện thanh hằng ngày để có thể cống hiến cho nghệ thuật.