Diễn viên Lê Công Tuấn Anh được nhìn nhận là một trong những gương mặt tiêu biểu của điện ảnh Việt Nam giai đoạn đầu thập niên 90 - thời kỳ chuyển mình mạnh mẽ của dòng phim thương mại.

Khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp và là gương mặt được săn đón bậc nhất màn ảnh, cái chết của nam diễn viên Lê Công Tuấn Anh đã gây rúng động và để lại nhiều đau thương nhất lịch sử ngành điện ảnh.

Từ đứa trẻ sống “bụi đời” đến ngôi sao sáng của điện ảnh Việt thập niên 90

Sinh năm 1967 tại Sài Gòn, Lê Công Tuấn Anh gây chú ý nhờ ngoại hình thư sinh, ánh nhìn nhiều cảm xúc và phong cách diễn xuất thiên về nội tâm. Tuổi thơ của anh trải qua nhiều khó khăn. Cha mất sớm, mẹ đi bước nữa, Lê Công Tuấn Anh cùng em gái từng sống trong trại trẻ mồ côi. Năm 1979, anh được cô ruột là bà Lê Thị Ngoan - một nữ tu, bảo lãnh về nuôi.

Trong giai đoạn sống cùng cô ruột, do khác biệt quan điểm, anh từng bỏ nhà, sống lang bạt và làm nhiều công việc để mưu sinh. Cũng trong năm 1979, anh bị đưa vào Trường Giáo dục thiếu niên 3 sau một vụ trộm. Tuy nhiên, với tính cách được mô tả là "hiền lành, chịu khó, siêng năng", Lê Công Tuấn Anh đã nhận sự quý mến từ các thầy cô và được giúp việc tại phòng y tế của trường. Ở đây, Lê Công Tuấn Anh đã trở thành một "y tá" và là "trợ thủ đắc lực" của thầy Mến.

Sau khi rời trường, anh hoàn thành chương trình bổ túc văn hóa lớp 10 và theo học nghề thợ hàn tại trung tâm dạy nghề. Chính môi trường này đã giúp anh bộc lộ năng khiếu nghệ thuật. Anh tích cực tham gia phong trào văn nghệ quần chúng, sáng tác kịch bản “Ngộ nhận”, đồng thời đảm nhận vai trò đạo diễn và diễn viên, đạt giải tại một hội thi.

Bước ngoặt đến với anh trong một lần Lê Công dẫn cô bạn gái tên Hồng Điệp đến Đoàn kịch nói Kim Cương thi tuyển làm diễn viên. Thời điểm đó, số lượng thí sinh rất đông, trong khi đoàn chỉ tuyển chọn hơn 10 người. Lúc Hồng Điệp chuẩn bị thi tiểu phẩm thì nghệ sĩ Kim Cương nhìn thấy Lê Công. Bằng con mắt nghề nghiệp, cô nhận thấy anh có gương mặt sáng sân khấu và có thể trở thành một diễn viên đóng cặp với Hồng Điệp. Nghệ sĩ Kim Cương quyết định nhận cả 2 người vào đoàn.

Ban đầu, anh làm các công việc hậu đài, sau đó được giao vai diễn nhỏ trên sân khấu. Vai Chu Xung trong vở “Lôi Vũ” giúp anh bắt đầu được chú ý. Sau đó, anh thử sức với điện ảnh, dù giai đoạn đầu chưa đạt kết quả như kỳ vọng.

Cơ hội đến khi đạo diễn Lê Xuân Hoàng mời anh tham gia “Vị đắng tình yêu”. Vai Quang “Đông ki sốt” nhanh chóng tạo hiệu ứng rộng rãi, đặc biệt trong giới học sinh - sinh viên. Tên tuổi của anh được truyền thông và khán giả quan tâm mạnh mẽ. Vai diễn này giúp anh giành giải Nam diễn viên chính xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 10, đồng thời đưa tên tuổi trở thành lựa chọn hàng đầu của nhiều hãng phim.

Sau thành công này, Lê Công Tuấn Anh bước vào giai đoạn hoạt động sôi nổi. Có thời điểm, anh tham gia khoảng 20 bộ phim mỗi năm, liên tục di chuyển giữa các đoàn phim ở TP. HCM và các hãng phim Trung ương. Tổng số tác phẩm anh tham gia lên tới gần 70 phim.

Danh mục phim tiêu biểu gồm: “Mặt trời đêm”, “Trái tim chó sói”, “Cô thủ môn tội nghiệp”, “Xác chết trên cao nguyên”, “Sao phượng còn buồn”, “Vòng hoa Chămpey”, “Hiệp sĩ cuối cùng”, “Tình ngỡ đã phôi pha”, “Vĩnh biệt Cali”, “Vòng vây tội lỗi”… Anh cũng tham gia hoạt động người mẫu ảnh, dẫn chương trình và góp mặt trong một số sản phẩm âm nhạc.

Từ năm 1993 đến 1995, Lê Công Tuấn Anh liên tiếp được bình chọn là Diễn viên được yêu thích nhất tại giải thưởng do Báo Người Lao Động tổ chức (tiền thân Giải Mai Vàng). Ở lĩnh vực sân khấu, vai Sỏi trong vở “Bước qua lời nguyền” mang về cho anh Huy chương Vàng tại Hội diễn Sân khấu toàn quốc đợt 2 năm 1995 tại TP. HCM.

Trong dòng phim thương mại, anh được xếp cùng thế hệ với các diễn viên Lý Hùng, Diễm Hương, Y Phụng, Lê Tuấn Anh, Phước Sang, Hữu Nghĩa - những gương mặt tạo nên diện mạo điện ảnh thị trường thập niên 1990. Giới chuyên môn nhận định phong cách diễn của Lê Công Tuấn Anh thiên về chiều sâu tâm lý, tạo sự khác biệt trong bối cảnh nhiều diễn viên cùng thời theo đuổi lối thể hiện cường điệu. Bên cạnh thành công phòng vé, anh được đồng nghiệp và khán giả nhìn nhận là người có lối sống giản dị, tính cách ôn hòa.

Theo chia sẻ của đạo diễn Nguyễn Hữu Phần trên Chuyên trang Phụ nữ & Pháp luật, thời điểm tham gia “Em còn nhớ hay em đã quên”, vị đạo diễn bất ngờ vì cát-xê mà nam tài tử đưa ra.

“Lúc ấy, Lê Công Tuấn Anh rất nổi tiếng, ngang với những tên tuổi hàng đầu dòng phim thương mại là Lý Hùng hay Lê Tuấn Anh. Cậu ấy là diễn viên ăn khách bậc nhất, nhưng không hề 'hét giá' cát-xê hay có đòi hỏi, yêu cầu gì. Ngay khi tôi ngỏ lời mời tham gia bộ phim, Lê Công Tuấn Anh đồng ý ngay. Trong ký ức và trí nhớ của tôi, cậu ấy rất giản dị, hiền lành, tốt tính. Cát-xê của cậu ấy lúc đó rơi vào khoảng 30 triệu đồng/phim. Nhưng cậu ấy đã vui vẻ tham gia 'Em còn nhớ hay em đã quên' với mức cát-xê 5 triệu đồng”.

Tác phẩm cuối cùng của Lê Công Tuấn Anh là phim “Ngọt ngào và man trá”(1996) do các đạo diễn Nguyễn Hữu Phần và Phi Tiến Sơn thực hiện.

Ra đi trong tiếc nuối ở tuổi 29 khiến khán giả, đồng nghiệp bàng hoàng

Trưa 17/10/1996, Lý Hoàng Phúc - cháu của một người bạn, sống cùng phòng với Lê Công Tuấn Anh, bất ngờ phát hiện nam diễn viên trong tình trạng bất tỉnh, trên tay cầm lọ thuốc. Anh lập tức được đưa đến Bệnh viện Trưng Vương cấp cứu. Tuy nhiên, do tình trạng quá nặng, Lê Công Tuấn Anh đã qua đời vào chiều cùng ngày.

Tại căn phòng trọ chưa đầy 30m² nơi anh sinh sống, cơ quan chức năng phát hiện nhiều vỏ thuốc cùng những dòng thư tuyệt mệnh dang dở. Những chi tiết này nhanh chóng trở thành tâm điểm của dư luận, làm dấy lên nhiều đồn đoán xoay quanh những bế tắc trong cuộc sống cá nhân cũng như những đổ vỡ trong chuyện tình cảm của nam diễn viên.

Theo báo Tiền Phong, kết luận từ cơ quan pháp y TP. HCM cho thấy nguyên nhân tử vong được xác định là do sử dụng thuốc quá liều. Bác sỹ pháp y Nguyễn Thanh Tuyền - người trực tiếp tham gia khám nghiệm, kể lại: “Năm 1996, tôi được phân công khám nghiệm pháp y diễn viên Lê Công Tuấn Anh để tìm nguyên nhân cái chết.

Trước đó, người ở cùng nhà trọ đã đưa anh đi cấp cứu tại bệnh viện Trưng Vương. Trình bày với cơ quan điều tra, anh này cho biết là khoảng 13h ngày 17/10/1996, thấy đầu của Lê Công Tuấn Anh chảy máu, tưởng nam diễn viên bị té từ trên giường xuống chấn thương nên đã cấp tốc đưa đi cấp cứu.

Nghi bệnh nhân bị chấn thương sọ não, bệnh viện Trưng Vương đã cho chuyển sang bệnh viện 115 để điều trị tốt hơn. Tuy nhiên, bác sỹ bệnh viện 115 phát hiện trong dịch nôn của bệnh nhân có mẫu thuốc tân dược nên nghi đã dùng thuốc để tự tử. Đoàn pháp y gồm đại diện VKS, Cảnh sát điều tra, Công an quận 10, phòng Khoa học hình sự Công an TP. HCM và tôi, Trưởng giám định viên của Tổ chức pháp y TP. HCM cũng tới bệnh viện 115 để khám nghiệm tử thi”.

Theo bác sỹ Tuyền, khi ông tiến hành khám nghiệm tử thi, nhiều người hâm mộ, báo giới hay tin đã có mặt tại bệnh viện 115. Tuy tham gia khám nghiệm nhiều vụ án nhưng ông không tránh khỏi bối rối, áp lực khi có quá đông người tụ tập chờ đợi kết quả.

Trước nhiều tin đồn Lê Công Tuấn Anh bị sát hại, ông tỉ mỉ xem xét từng chi tiết trên thi thể của anh. “Trên người nam diễn viên không có vết thương ngoài da nào đáng kể để gây tử vong. Thế nên, mọi suy đoán ban đầu của tôi đều dồn về giả thuyết Lê Công Tuấn Anh đã tự vẫn bằng thuốc. Ngoài ra, người thân của nam diễn viên cũng cung cấp thông tin phát hiện lọ thuốc Quinine Sulfate 250mg đặc trị sốt rét vương vãi trên mặt sàn nhà trọ. Bằng biện pháp nghiệp vụ, tôi xác định chất gây tử vong trùng khớp với thành phần của thuốc trị sốt rét có tại hiện trường”, bác sỹ Tuyền cho biết.

Đáng chú ý, tại căn phòng trọ đơn sơ, ngoài những vật dụng sinh hoạt ít ỏi, cơ quan chức năng còn phát hiện các bức thư và dòng ghi chép của nam diễn viên. Trong đó có một tấm bìa cứng với nội dung: “Phúc, điện thoại cho Minh Anh số… Cái bao xốp trắng đưa cho Minh Anh giùm anh nhé. Nói với Minh Anh tao yêu Minh Anh nhiều lắm”.

Bên cạnh đó là tấm ảnh của người mẫu Minh Anh, phía sau có dòng chữ: “Anh yêu em nhất trên đời”.

Những chi tiết này càng làm dấy lên nhiều giả thiết về nguyên nhân dẫn đến bi kịch. Nhiều ý kiến cho rằng những rối ren trong chuyện tình cảm, đặc biệt là mối quan hệ giữa anh với người mẫu Minh Anh và sự xuất hiện của nữ diễn viên Vân Anh, đã ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý của nam diễn viên.

Theo một số thông tin, mối tình giữa Lê Công Tuấn Anh và Minh Anh từng được xem là hình mẫu “trai tài gái sắc”. Tuy nhiên, khi danh tiếng đến nhanh, lịch làm việc dày đặc khiến hai người dần xa cách. Trong khi đó, nữ diễn viên Vân Anh khi ấy vẫn còn là "lính mới" ở sân khấu kịch Phú Nhuận, cũng là người được nam tài tử viết trong nhật ký với tên gọi V.A. Lúc đó, Lê Công Tuấn Anh từng có tình cảm trên mức đồng nghiệp với Vân Anh.

Buổi sáng định mệnh ngày 17/10/1996, Minh Anh được cho là đã đến phòng trọ để nói chuyện lần cuối sau nhiều tháng rạn nứt. Cuộc gặp không trọn vẹn khi cô rời đi trong tâm trạng giận dỗi. Chỉ ít giờ sau, bi kịch xảy ra.

Dù đã có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, đến nay, nguyên nhân sâu xa dẫn đến quyết định của nam diễn viên vẫn còn là điều khiến nhiều người trăn trở.

Lịch sử điện ảnh Việt Nam từng nhiều lần đối diện với những cái chết đầy thương tâm của các nghệ sĩ, diễn viên khi tuổi đời còn rất trẻ. Mỗi sự ra đi đều để lại nỗi đau và sự tiếc nuối sâu sắc. Tuy nhiên, trường hợp của nam diễn viên Lê Công Tuấn Anh có lẽ là một trong những biến cố gây rúng động và ám ảnh nhất đối với giới nghệ thuật cũng như công chúng.

Cho đến bây giờ, dù đã 30 năm trôi qua, trong ký ức của nhiều nghệ sĩ gắn bó với dòng phim “mì ăn liền” ở thập niên 90 vẫn không quên được cảm giác bàng hoàng khi nghe tin Lê Công Tuấn Anh đã tự kết liễu đời mình trong phòng trọ. 

Những đồng nghiệp của Lê Công Tuấn Anh sau đó đã giúp chuẩn bị hậu sự cho anh vì người thân duy nhất lúc đó của anh không đủ khả năng để lo liệu. Linh cữu của anh được quàn tại Chùa Xá Lợi (TP. HCM), thu hút hàng chục nghìn người từ khắp các tỉnh thành đổ về tiễn đưa. Hàng vạn người vây kín các ngả đường dẫn đến chùa Xá Lợi. Giao thông tại nhiều khu vực trung tâm TP. HCM bị tê liệt vì ùn tắc.

Khi xe tang di chuyển từ chùa Xá Lợi về Nghĩa trang chùa Nghệ Sĩ (Gò Vấp), dòng người kéo dài hàng cây số. Nhiều người thậm chí trèo lên cây, mái nhà hoặc đu bám vào xe tang để được chạm tay vào linh cữu. Sự kiện này được đánh giá là đám tang nghệ sĩ lớn nhất tại Việt Nam kể từ sau đám tang NSƯT Thanh Nga.

Đến nay, mỗi năm vào ngày giỗ của Lê Công Tuấn Anh, các đồng nghiệp và người hâm mộ vẫn nhớ đến. Mọi người thường tụ họp tại Nghĩa trang chùa Nghệ sĩ - Gò Vấp, TP. HCM để tưởng nhớ và chia sẻ những kỉ niệm và nhớ về người đồng nghiệp.