Giá cà phê hôm nay 15/9 tại các vùng trồng trọng điểm trong nước chưa ghi nhận biến động đáng kể, duy trì mức trung bình khoảng 95.200 đồng/kg. Trên thị trường thế giới, giá cà phê robusta tại London tăng nhẹ ở hầu hết kỳ hạn. Hợp đồng giao tháng 9 chốt ở mức 3.505 USD/tấn, tăng 10 USD/tấn; kỳ hạn tháng 11 đạt 3.535 USD/tấn, cũng tăng 10 USD/tấn. Các kỳ hạn tháng 1, 3 và 5/2027 lần lượt tăng 7, 9 và 10 USD/tấn.

Tại New York, giá arabica cũng tăng ở phần lớn kỳ hạn chủ chốt, ngoại trừ kỳ hạn tháng 9. Hợp đồng giao tháng 12 đạt 290,5 cent/pound, tăng 4,8 cent; kỳ hạn tháng 3/2027 lên 281,3 cent/pound, tăng 4,1 cent so với phiên cuối tuần trước.

Trong bối cảnh thị trường cà phê thế giới vẫn biến động sau giai đoạn tăng nóng, doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang châu Âu đang phải chuẩn bị cho những yêu cầu mới liên quan đến chống mất rừng. Theo Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), từ ngày 30/12 năm nay, các doanh nghiệp vừa và lớn sẽ phải đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc đối với những mặt hàng thuộc phạm vi điều chỉnh. Với doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, quy định dự kiến áp dụng từ ngày 30/6 năm sau.

Theo đó, cà phê đưa vào thị trường EU phải chứng minh không được sản xuất trên diện tích đất bị phá rừng sau ngày 31/12/2020. Đây được xem là thách thức đáng kể đối với ngành cà phê Việt Nam bởi vùng nguyên liệu hiện chủ yếu được hình thành từ các nông hộ nhỏ lẻ, phân tán. Để đáp ứng yêu cầu của EU, doanh nghiệp xuất khẩu phải xác định được nguồn gốc cà phê từ từng khu vực sản xuất, đồng thời có dữ liệu vùng trồng phục vụ truy xuất và kiểm chứng.

Năm ngoái, Việt Nam xuất khẩu sang châu Âu hơn 600.000 tấn cà phê, trị giá 3,63 tỷ USD, chiếm khoảng 40% tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê của cả nước. Với tỷ trọng lớn như vậy, việc đáp ứng EUDR không chỉ là yêu cầu về tuân thủ mà còn tác động trực tiếp đến khả năng duy trì thị phần của cà phê Việt Nam tại EU. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu vùng trồng minh bạch, có khả năng kiểm chứng bằng công nghệ được kỳ vọng sẽ thúc đẩy ngành cà phê chuyển mạnh hơn sang sản xuất chuyên nghiệp và bền vững.

Trái ngược với diễn biến tương đối ổn định của mặt hàng cà phê, thị trường trái cây miền Tây đang chịu áp lực giảm giá khi nguồn cung tăng. Đáng chú ý, giá dừa tươi tại vườn hiện chỉ khoảng 80.000 đồng/chục, tương đương hơn 6.500 đồng/trái. Mức giá này giảm gần một nửa so với trước, khiến lợi nhuận của nhà vườn bị thu hẹp sau khi tính các khoản chi phí chăm sóc, thu hoạch và vận chuyển.

Trong khi dừa tươi giảm mạnh, giá dừa khô tại một số vùng trồng đã có dấu hiệu cải thiện sau thời gian dài ở mức thấp. Hiện thương lái thu mua dừa khô tại vườn khoảng 38.000 đồng/chục, tương đương 12 trái. Tuy nhiên, mức giá này vẫn thấp hơn khoảng 15.000-17.000 đồng/chục so với cùng kỳ năm trước.

Không chỉ dừa, nhiều loại trái cây đặc sản khác tại các tỉnh miền Tây cũng đang giảm giá. Bưởi Năm Roi loại 1 hiện được thu mua khoảng 16.000-18.000 đồng/kg, giảm khoảng 4.000 đồng/kg. Giá nhãn các loại giảm 3.000-5.000 đồng/kg, trong khi chôm chôm cũng chịu sức ép khi nguồn cung bước vào giai đoạn dồi dào.

Diễn biến giảm giá tại vườn đang tạo áp lực lớn lên thu nhập của nông hộ. Trong khi đó, giá bán lẻ đến người tiêu dùng chưa giảm tương ứng do còn phải cộng thêm chi phí vận chuyển, nhân công, hao hụt và phân phối. Tại TPHCM, dừa tươi hiện được bán lẻ khoảng 15.000-17.000 đồng/trái. Chôm chôm nhãn có giá khoảng 35.000 đồng/kg, còn chôm chôm thường dao động 25.000-30.000 đồng/kg.

Xoài Cát Chu sau thời gian khan hàng cũng đã được nhiều cửa hàng đưa trở lại thị trường với giá khoảng 45.000-60.000 đồng/kg, tùy chất lượng và nguồn hàng. Khoảng cách đáng kể giữa giá thu mua tại vườn và giá bán lẻ cho thấy bài toán phân phối vẫn là vấn đề đáng chú ý đối với thị trường trái cây miền Tây. Khi nguồn cung tăng, giá tại vùng sản xuất có thể giảm nhanh, nhưng người tiêu dùng chưa chắc được hưởng mức giảm tương ứng.

Đối với nhà vườn, giá đầu ra thấp trong khi chi phí sản xuất và thu hoạch vẫn ở mức cao khiến biên lợi nhuận tiếp tục bị thu hẹp. Đây cũng là áp lực đặt ra đối với các vùng chuyên canh khi sản lượng tăng nhưng khả năng tiêu thụ, chế biến và liên kết chuỗi chưa theo kịp nguồn cung.

Trong ngắn hạn, diễn biến giá trái cây sẽ tiếp tục phụ thuộc vào nguồn cung theo mùa, sức mua thị trường và khả năng kết nối giữa vùng sản xuất với hệ thống phân phối. Về dài hạn, việc tăng tỷ lệ chế biến, mở rộng thị trường xuất khẩu và tổ chức lại vùng nguyên liệu được xem là hướng quan trọng để hạn chế tình trạng giá nông sản biến động mạnh theo mùa vụ.