Một nhóm nghề 'khát' nhân lực dù trả lương cao, doanh nghiệp phải tuyển người không bằng cấp để đào tạo
Không chỉ thiếu người có tay nghề, nhiều doanh nghiệp còn phải tuyển lao động chưa qua đào tạo rồi tự tổ chức đào tạo để kịp đáp ứng sản xuất.
Doanh nghiệp tìm người nhiều, nhưng nguồn cung hạn chế
Thị trường lao động TPHCM những tháng cuối năm 2026 tiếp tục ghi nhận tình trạng cầu vượt cung ở nhiều lĩnh vực, nhưng sự thiếu hụt tập trung rõ nhất ở nhóm lao động kỹ thuật và trực tiếp sản xuất. Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM, đây cũng là nhóm đang có nhu cầu tuyển dụng cao nhất trong số 27 nhóm ngành nghề được thống kê.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp tại TPHCM có nhu cầu tuyển 51.818 vị trí thuộc nhóm Vận hành máy - Lao động kỹ thuật, chiếm hơn 21% tổng nhu cầu tuyển dụng. Riêng tháng 9, nhóm này tiếp tục đứng đầu với 4.397 vị trí, tương đương gần 17% tổng nhu cầu.
Trong khi đó, số người tìm việc ở nhóm này chỉ đạt 2.488 người, chiếm hơn 14% tổng nguồn cung lao động. Khoảng cách giữa nhu cầu tuyển dụng và nguồn cung cho thấy tình trạng thiếu nhân lực kỹ thuật đang diễn ra khá rõ rệt.
Thực tế tại doanh nghiệp cũng phản ánh tình trạng này. Công ty Cổ phần Máy Tính Viện nhiều tháng qua liên tục đăng tuyển gần 100 kỹ thuật viên sửa laptop, điện thoại. Các vị trí chủ yếu yêu cầu những kỹ năng như thay linh kiện, sửa chữa phần cứng và xử lý lỗi phần mềm, song doanh nghiệp vẫn chưa tuyển đủ người.
Tương tự, Công ty TNHH Sài Gòn Stec từng có nhu cầu tuyển 50 nhân viên kỹ thuật cùng 50 nhân viên bảo trì thiết bị. Công ty Cổ phần Trần Đức cần 50 công nhân cơ khí, trong khi Công ty Cổ phần Dệt gia dụng Phong Phú tuyển nhân viên bảo trì và công nhân vận hành máy.
Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM, sự khan hiếm xuất phát từ hai nguyên nhân chính. Đó là nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp tăng cao, trong khi phần lớn lao động kỹ thuật đã có việc làm tương đối ổn định và ít có xu hướng chuyển việc.
Tay nghề trở thành lợi thế trên thị trường việc làm
Tình trạng thiếu nhân lực kỹ thuật không phải diễn biến mới trong năm nay. Từ tháng 3/2026, TPHCM đã ghi nhận sự chênh lệch lớn ở nhóm vận hành máy và thợ lành nghề. Khi đó, doanh nghiệp có nhu cầu tuyển 10.966 vị trí nhưng nguồn cung chỉ có 1.521 lao động.
Đến tháng 8, vận hành máy - lao động kỹ thuật tiếp tục là nhóm có nhu cầu tuyển dụng lớn nhất, với hơn 5.000 vị trí. Trong khi đó, chỉ có 2.218 người tìm việc thuộc nhóm này.
Bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM, nhận định thị trường hiện không chỉ được quyết định bởi số lượng việc làm mà còn bởi mức độ phù hợp giữa người tìm việc và vị trí tuyển dụng. Doanh nghiệp cần nhiều nhân lực trực tiếp sản xuất, công nhân kỹ thuật, trong khi một bộ phận lao động có trình độ đại học lại tập trung vào các công việc hành chính, văn phòng.
Sự khan hiếm nhân lực có tay nghề cũng tạo áp lực tăng thu nhập. Một số doanh nghiệp đang đưa ra mức lương 14-15 triệu đồng/tháng cho lao động kỹ thuật; công nhân xây dựng lành nghề có nơi được chào mức thu nhập trên 17 triệu đồng/tháng.
Doanh nghiệp phải tính đến phương án đào tạo tại chỗ
Không chỉ thiếu lao động có kinh nghiệm, thị trường còn tồn tại khoảng cách đáng kể giữa kỹ năng người lao động sở hữu và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp. Khảo sát của Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM trong tháng 8 cho thấy hơn 53% nhu cầu tuyển dụng tập trung vào lao động chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật và công nhân kỹ thuật không có bằng cấp, chứng chỉ.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp có thể phải thay đổi cách tuyển dụng. Thay vì chỉ tìm người đã thành thạo nghề, họ mở rộng nguồn ứng viên, tuyển lao động phổ thông hoặc người chưa có tay nghề và tổ chức đào tạo trực tiếp tại doanh nghiệp.
Theo dự báo của Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM, trong 3 tháng cuối năm 2026, nhu cầu tuyển dụng vẫn tập trung mạnh vào nhóm vận hành máy - lao động kỹ thuật, khi hoạt động sản xuất, đơn hàng và chuỗi cung ứng bước vào giai đoạn cao điểm.
Điều này cho thấy trong bức tranh việc làm tại TPHCM, cơ hội không chỉ nằm ở những ngành nghề đòi hỏi bằng cấp cao. Với doanh nghiệp, bài toán cấp thiết hiện nay là tìm được người có kỹ năng thực hành và có thể đáp ứng ngay yêu cầu công việc; còn với người lao động, tay nghề đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng để tăng khả năng tìm được việc và cải thiện thu nhập.