Theo thông tin mới nhất từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, bộ phận không khí lạnh đang di chuyển nhanh xuống phía Nam. Dự báo khoảng chiều tối và đêm nay (20/1), khối khí này sẽ tác động trực tiếp đến khu vực Đông Bắc Bộ, sau đó mở rộng ảnh hưởng ra Tây Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.

Diễn biến thời tiết: Rét đậm bao phủ, vùng núi đề phòng băng giá

Đặc điểm của đợt không khí lạnh lần này là gây giảm nhiệt sâu và đột ngột. Nếu như những tháng đầu mùa đông năm nay, nền nhiệt miền Bắc cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C do không khí lạnh hoạt động yếu, thì đợt gió mùa này sẽ đưa trạng thái thời tiết về đúng tính chất khắc nghiệt của "chính đông".

Các mốc thời gian và chỉ số quan trọng:

Thời gian bắt đầu: Từ đêm 20/1, miền Bắc chuyển rét; Bắc Trung Bộ chuyển rét từ ngày 21/1.
Giai đoạn cao điểm (21-23/1): Miền Bắc chìm trong rét đậm, vùng núi rét hại.
Nhiệt độ:

Đồng bằng Bắc Bộ (bao gồm Hà Nội): Thấp nhất phổ biến 11-14 độ C.
Vùng núi: 8-11 độ C.

Vùng núi cao (như Sa Pa, Mẫu Sơn...): Dưới 6 độ C, khả năng cao xuất hiện băng giá.
Bắc Trung Bộ: Phổ biến 13-16 độ C.

Tại Thủ đô Hà Nội, trang Accuweather dự báo nhiệt độ ngày mai (21/1) có thể giảm tới 6 độ C so với hôm nay, dao động ở ngưỡng 10-18 độ C và tiếp tục duy trì ngưỡng thấp trong những ngày tiếp theo.

Ngoài ra, hình thái thời tiết này còn gây mưa rào và giông rải rác tại Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An từ đêm 20/1 đến 22/1, làm tăng cảm giác buốt giá.

Mưa lớn dịch chuyển vào miền Trung và cảnh báo thời tiết biển

Không chỉ gây rét ở miền Bắc, không khí lạnh kết hợp với địa hình sẽ gây mưa lớn cho khu vực miền Trung.

Từ ngày 21-23/1, các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh Quảng Ngãi - Gia Lai sẽ có mưa vừa, mưa to và giông.

Cảnh báo lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể xảy ra trong cơn giông.

Trên biển, gió đông bắc sẽ mạnh dần lên cấp 6-7, giật cấp 8-9, sóng biển cao từ 2-5m tại Vịnh Bắc Bộ, khu vực Biển Đông (bao gồm cả Hoàng Sa và Trường Sa) và vùng biển từ Quảng Trị đến Cà Mau. Tàu thuyền hoạt động trong vùng nguy hiểm cần hết sức đề phòng.

Tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp và sức khỏe

Đối với nông nghiệp và chăn nuôi:

Trời rét đậm, rét hại kéo dài kèm mưa là điều kiện bất lợi cho gia súc, gia cầm và cây trồng. Nguy cơ vật nuôi bị cước chân, giảm sức đề kháng hoặc chết do rét là rất cao nếu không được chăm sóc kỹ.

Khuyến nghị: Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia yêu cầu các địa phương hướng dẫn hộ chăn nuôi củng cố, che chắn chuồng trại kín gió; chủ động dự trữ thức ăn tinh và thô; tuyệt đối không thả rông gia súc trong những ngày nhiệt độ xuống thấp. Đối với cây trồng (lúa, rau màu), cần có biện pháp che phủ, giữ ấm để tránh sương muối, băng giá gây cháy lá, thối rễ.

Đối với sức khỏe cộng đồng:

Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột dễ dẫn đến các bệnh về hô hấp, tim mạch, đặc biệt ở người già và trẻ nhỏ.

Lưu ý: Người dân cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng đầu, ngực, cổ và chân. Tuyệt đối không sử dụng bếp than tổ ong để sưởi ấm trong phòng kín để tránh ngộ độc khí CO, một tai nạn đáng tiếc thường xảy ra trong mùa đông. Các trường nội trú tại vùng núi cần tăng cường biện pháp giữ ấm cho học sinh.

Góc nhìn chuyên gia và bối cảnh quốc tế

Lý giải về sự thất thường của thời tiết năm nay, ông Nguyễn Đức Hòa - Phó trưởng phòng Dự báo Khí hậu (Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia) cho biết, do ảnh hưởng của El Nino và không khí lạnh hoạt động yếu, lệch đông nên nền nhiệt các tháng trước cao hơn trung bình. Tuy nhiên, trong tháng 1 và tháng 2 (chính đông), người dân vẫn cần đề phòng các đợt không khí lạnh mạnh gây giảm nhiệt sâu như đợt này.

Nhìn rộng ra khu vực, đợt không khí lạnh này có quy mô rất lớn. Tại Trung Quốc, không khí lạnh tràn xuống miền Nam đã gây ra hiện tượng tuyết rơi hiếm gặp tại Thượng Hải vào ngày 20/1. Nhiều tỉnh như Giang Tây, Quý Châu nhiệt độ giảm sâu từ 10-14 độ C, khiến hàng trăm đoạn đường cao tốc phải đóng cửa do trơn trượt. Điều này cho thấy cường độ mạnh mẽ của khối khí lạnh đang tràn về Việt Nam.

Dự báo xa hơn, từ nửa cuối tháng 2 đến tháng 3, miền Bắc sẽ quay trở lại trạng thái mưa phùn, nồm ẩm đặc trưng của mùa xuân.