Đặc khu Cồn Cỏ nằm ngoài khơi tỉnh Quảng Trị, cách đất liền khoảng 15 hải lý. Nơi đây còn được ví như "hòn ngọc" giữa Biển Đông. Không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ cùng hệ sinh thái biển phong phú, hòn đảo này còn được xem là "vọng gác tiền tiêu" hay "con mắt thần" ở cửa ngõ phía Nam Vịnh Bắc Bộ, ghi dấu nhiều chiến công oanh liệt trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Đặc khu Cồn Cỏ có diện tích tự nhiên hơn 230ha, điểm cao nhất đạt 63,4m so với mực nước biển. 

Khác với nhiều hòn đảo ven bờ miền Trung, Cồn Cỏ được hình thành từ hoạt động phun trào núi lửa hàng triệu năm trước. Quá trình kiến tạo đặc biệt này đã tạo nên những thềm đá bazan độc đáo ôm lấy bờ biển, xen kẽ là các bãi tắm nhỏ được bồi đắp từ cát, vỏ sò và vụn san hô trắng mịn. Cảnh quan trên đảo được ví như một "bảo tàng thiên nhiên" ngoài khơi với giá trị lớn về địa chất, sinh thái và nghiên cứu khoa học.

Đảo có hơn 60% diện tích là rừng tự nhiên, trong đó phần lớn là rừng nguyên sinh với hệ thực vật ba tầng xanh tốt quanh năm. Bao quanh đảo là khu bảo tồn biển rộng khoảng 4.500ha, nơi lưu giữ hệ sinh thái biển đa dạng với nhiều rạn san hô quý hiếm, đặc biệt có cả san hô đỏ.

Không chỉ nổi bật bởi vẻ đẹp thiên nhiên, Cồn Cỏ còn giữ vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh. Nằm ở cửa ngõ từ Vịnh Bắc Bộ ra Biển Đông, hòn đảo nhỏ này từng là nơi diễn ra nhiều trận chiến đấu ác liệt của quân và dân ta nhằm bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Hiện trên đảo vẫn lưu giữ nhiều công trình, di tích lịch sử gắn với thời kỳ kháng chiến, trở thành điểm tham quan giàu giá trị đối với du khách. Đặc khu hiện có khoảng 480 người, trong đó là 24 hộ dân với 96 nhân khẩu sinh sống, phần lớn cư dân còn lại là cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang và các đơn vị đang làm nhiệm vụ trên đảo.

Không chỉ giàu giá trị lịch sử, Cồn Cỏ ngày nay còn trở thành điểm đến hấp dẫn du khách yêu thiên nhiên và thích khám phá.

Để đến Cồn Cỏ, du khách có thể di chuyển đến tỉnh Quảng Trị bằng ô tô, tàu hỏa hoặc đi máy bay đến sân bay Phú Bài (TP. Huế), sau đó tiếp tục đi đường bộ đến cảng Cửa Việt. Từ cảng Cửa Việt đến đảo cách khoảng 15 hải lý, hiện có nhiều tàu cao tốc phục vụ tuyến ra đảo được hoạt động luân phiên. Giá vé dao động 340.000 đồng/người/lượt có thời gian di chuyển gần 2 tiếng.

Là địa bàn có vị trí quân sự quan trọng, lực lượng biên phòng sẽ kiểm tra giấy tờ của hành khách trước khi lên tàu. Vì vậy, du khách cần mang theo căn cước công dân hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ, đồng thời chuẩn bị thuốc chống say sóng, kem chống nắng, thuốc chống côn trùng cùng các vật dụng cá nhân cần thiết.

Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ tại Cồn Cỏ

Dù có diện tích khá nhỏ, Cồn Cỏ vẫn hội tụ nhiều điểm tham quan hấp dẫn, kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp thiên nhiên và dấu ấn lịch sử.

Nổi bật nhất là ngọn hải đăng Cồn Cỏ, được ví như "mắt ngọc" giữa trùng khơi. Công trình có nhiệm vụ báo hiệu hàng hải, giúp tàu thuyền định hướng và xác định vị trí khi hoạt động trên vùng biển Quảng Trị. Đây cũng là địa điểm lý tưởng để du khách phóng tầm mắt ngắm toàn cảnh biển trời bao la.

Bên cạnh đó, du khách có thể ghé thăm cột cờ Tổ quốc, Đài tưởng niệm liệt sĩ, Đồi 37, hầm quân y, nhà truyền thống, giếng Mộ cổ, đài quan sát Thái Văn A hay cụm cây bàng vuông - những địa điểm lưu giữ nhiều dấu ấn lịch sử và phản ánh đời sống của quân, dân trên đảo.

Trong số đó, Bãi Tranh và Bến Nghè là hai bãi tắm nổi tiếng nhất. Nước biển trong xanh, sóng êm, gần bờ và dòng chảy yếu, rất thích hợp để tắm biển, chèo SUP hoặc thư giãn giữa khung cảnh thiên nhiên yên bình.

Bến Nghè còn là điểm ngắm bình minh được nhiều du khách yêu thích. Khoảng 5 giờ sáng, mặt trời dần nhô lên từ đường chân trời, phủ sắc vàng rực rỡ lên mặt biển. Khi chiều xuống, bầu trời chuyển dần sang gam màu cam đỏ, tạo nên khung cảnh hoàng hôn đặc trưng của đảo Cồn Cỏ.

Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh quan thiên nhiên, Cồn Cỏ còn chinh phục du khách bằng nguồn hải sản tươi ngon được ngư dân đánh bắt trong ngày. Điển hình nhất là hàu vua, hay còn gọi là hàu ma, là đặc sản nổi tiếng với kích thước lớn, lớp vỏ sần sùi, phần thịt dày, chắc và vị ngọt đậm. Bên cạnh đó, ốc cờ thổ (ốc mặt trăng) cũng được nhiều thực khách yêu thích nhờ phần thịt giòn, dày và vị ngọt tự nhiên. Ngoài ra còn có Rong nho Cồn Cỏ với màu xanh tươi, vị mặn nhẹ và độ giòn đặc trưng cũng là sản vật được nhiều du khách lựa chọn.

Ngày nay, Cồn Cỏ đang từng bước phát triển du lịch - dịch vụ chất lượng cao. Địa phương định hướng đa dạng hóa các sản phẩm như nghỉ dưỡng, lặn biển ngắm san hô, tham quan di tích lịch sử, đồng thời tăng cường liên kết với Cửa Việt và Nhật Lệ để hình thành "tam giác du lịch" của khu vực Bắc Trung Bộ.

Theo mục tiêu phát triển đến năm 2030, đặc khu phấn đấu đón từ 15.000-20.000 lượt khách mỗi năm; doanh thu du lịch, dịch vụ đạt trên 25 tỷ đồng/năm; tổng thu ngân sách nhà nước tăng bình quân từ 10-15%/năm và thu nhập bình quân đầu người tăng khoảng 31% so với năm 2025.

Với vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đặc sắc, giá trị lịch sử sâu sắc cùng định hướng phát triển bền vững, đặc khu Cồn Cỏ đang từng bước khẳng định vị thế là điểm đến mới của du lịch biển đảo miền Trung. Không chỉ là "hòn ngọc" giữa Biển Đông, nơi đây còn là biểu tượng của ý chí bảo vệ chủ quyền biển đảo và là điểm hẹn hấp dẫn dành cho những du khách yêu thiên nhiên, thích khám phá, mong muốn tìm hiểu về một vùng đảo tiền tiêu giàu truyền thống của Tổ quốc.