Xe điện đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh mới khi giá bán trung bình trên toàn cầu đã xuống dưới xe hybrid. Theo số liệu của công ty phân tích ngành ô tô Mobility Global, giá trung bình của một chiếc xe điện trong năm 2025 đạt khoảng 37.000 USD, giảm 9% so với năm 2020. Trong khi đó, giá xe hybrid tăng 16% trong cùng kỳ, lên khoảng 39.000 USD.

Sự thay đổi này đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trên thị trường ô tô toàn cầu. Trong nhiều năm, giá bán cao được xem là một trong những rào cản lớn nhất đối với quá trình phổ cập xe điện. Tuy nhiên, tại những thị trường mà giá xe điện đã tương đương hoặc thấp hơn xe sử dụng động cơ đốt trong như Trung Quốc và Na Uy, tốc độ chuyển đổi sang xe điện diễn ra nhanh hơn đáng kể.

Xu hướng này có thể tiếp tục lan rộng sang các nền kinh tế mới nổi khi các mẫu xe điện có giá cạnh tranh ngày càng xuất hiện nhiều hơn. Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất giúp giá xe điện giảm là chi phí pin lithium-ion. Pin có thể chiếm khoảng 30-40% tổng chi phí sản xuất một chiếc ô tô điện. Vì vậy, bất kỳ sự thay đổi nào về giá pin cũng tác động trực tiếp đến giá thành xe.

Theo BloombergNEF, giá pin dành cho xe điện chở khách đã giảm tới 37% trong giai đoạn 2020-2025. Động lực chính đến từ sự dư thừa công suất sản xuất tại Trung Quốc, nơi hiện chiếm khoảng 80% thị trường pin toàn cầu. Khi năng lực sản xuất tăng nhanh hơn nhu cầu, cạnh tranh giữa các nhà cung cấp pin ngày càng gay gắt, kéo giá thành xuống và tạo điều kiện để các hãng xe giảm giá sản phẩm.

Một xu hướng khác cũng đang góp phần hạ chi phí là việc các nhà sản xuất ngày càng sử dụng pin lithium sắt phosphate (LFP). So với một số công nghệ pin truyền thống, LFP không sử dụng coban - nguyên liệu có giá thành cao và thường khiến chi phí sản xuất tăng lên. Dù trước đây LFP từng bị đánh giá thấp hơn về khả năng lưu trữ năng lượng, những cải tiến công nghệ gần đây đã giúp hiệu suất của loại pin này được cải thiện đáng kể.

Renault và Volkswagen đều đã tuyên bố kế hoạch đưa pin LFP vào sản xuất xe điện, cho thấy công nghệ này đang ngày càng được các hãng xe lớn chấp nhận. Không chỉ giá pin, cấu trúc sản xuất cũng đang tạo lợi thế đáng kể cho xe điện Trung Quốc. Thị trường nội địa Trung Quốc có mức độ cạnh tranh rất cao, buộc các nhà sản xuất phải liên tục giảm chi phí, nâng hiệu suất và tìm kiếm thị trường bên ngoài.

Các doanh nghiệp như BYD có lợi thế nhờ chuỗi cung ứng được tích hợp theo chiều dọc, từ pin, hệ truyền động cho đến nhiều bộ phận quan trọng của xe. Mô hình này giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn chi phí và giảm mức độ phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài. Trong bối cảnh thị trường nội địa cạnh tranh gay gắt, việc mở rộng ra nước ngoài trở thành một hướng đi quan trọng đối với các hãng xe điện Trung Quốc.

Theo Hiệp hội các Nhà sản xuất Ô tô Trung Quốc, Trung Quốc xuất khẩu khoảng 1,64 triệu xe điện trong năm 2025, tăng mạnh so với chưa đến 100.000 xe vào năm 2020. Sự gia tăng này cho thấy xe điện Trung Quốc đang nhanh chóng mở rộng phạm vi hiện diện trên thị trường quốc tế, đặc biệt tại các nền kinh tế mới nổi.

Tại các thị trường như Thái Lan và Mexico, giá bán cạnh tranh đang trở thành một trong những yếu tố giúp xe điện Trung Quốc thu hút người tiêu dùng. Riêng tại Thái Lan, các thương hiệu Trung Quốc đã chiếm gần 30% tổng số xe mới bán ra. Đây là tín hiệu đáng chú ý bởi các thị trường mới nổi thường nhạy cảm hơn với giá bán so với những thị trường có thu nhập cao.

Nếu xe điện tiếp tục giảm giá và tiến gần hơn đến mức giá của xe động cơ đốt trong, rào cản gia nhập đối với người tiêu dùng sẽ giảm đáng kể. Điều này cũng có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với toàn bộ ngành công nghiệp ô tô, buộc các hãng xe truyền thống phải đẩy nhanh quá trình tối ưu chi phí và phát triển những mẫu xe điện có giá dễ tiếp cận hơn.

Bên cạnh sự sụt giảm của chi phí pin, diễn biến trên thị trường năng lượng cũng đang tạo thêm động lực cho xe điện. Trong những tháng gần đây, giá nhiên liệu tăng mạnh trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gia tăng lo ngại về nguồn cung dầu mỏ.

Khi chi phí sử dụng xe động cơ đốt trong tăng lên, lợi thế về chi phí vận hành của xe điện càng trở nên rõ rệt. Điều này có thể thúc đẩy người tiêu dùng cân nhắc chuyển sang xe điện, đặc biệt tại những thị trường mà hạ tầng sạc đang được cải thiện nhanh chóng.

Theo dự báo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xe điện và xe hybrid sạc điện có thể chiếm khoảng 30% tổng doanh số ô tô toàn cầu trong năm 2026. Nếu xu hướng này tiếp diễn, thị trường ô tô thế giới có thể bước vào một vòng cạnh tranh mới, trong đó giá pin, hiệu quả sản xuất và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng sẽ ngày càng quyết định vị thế của các hãng xe.

Từ chỗ được xem là lựa chọn đắt đỏ, xe điện đang dần trở thành một sản phẩm có khả năng cạnh tranh trực tiếp về giá. Khi lợi thế này tiếp tục được củng cố bởi công nghệ pin, quy mô sản xuất và chi phí vận hành thấp hơn, cuộc đua phổ cập ô tô điện có thể diễn ra nhanh hơn dự kiến.