Từ “quý phi” trong văn hóa Tết đến hàng hóa giá trị cao

Trong nhóm cây cảnh chơi Tết, hải đường được xếp vào dòng “kén người chơi” bởi giá cao và yêu cầu chăm sóc khắt khe. Tuy nhiên, chính những yếu tố đó lại tạo nên lợi thế khác biệt cho loài hoa này trên thị trường.

Hoa hải đường (Camellia amplexicaulis) thuộc chi Trà, phân bố nhiều tại các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ. Cây gỗ nhỏ, sống lâu năm, hoa cánh dày, nhiều lớp, màu hồng đậm đến đỏ tím, nhụy vàng nổi bật. Dáng hoa đầy đặn, sắc hoa rực rỡ nhưng không phô trương, khiến hải đường được ví như loài hoa mang khí chất “quý phi”.

Trong văn hóa Tết, hải đường được xem là biểu tượng của tài lộc, phú quý, thịnh vượng và năng lượng tích cực. Việc trưng hoa ở sân trước, phòng khách, cổng nhà hay trên bàn thờ gia tiên không chỉ mang ý nghĩa thẩm mỹ mà còn gửi gắm mong ước về một năm mới đủ đầy, hanh thông.

Chính sự kết hợp giữa giá trị văn hóa – phong thủy và độ bền khi chơi hoa đã giúp hải đường trở thành lựa chọn của phân khúc khách hàng sẵn sàng chi trả cao, từ đó mở ra hướng làm kinh tế hiệu quả cho người trồng.

Nơi hải đường trở thành “tài sản sinh học” truyền đời

Tại Hải Phòng, hải đường được trồng tập trung chủ yếu ở làng Đồng Dụ, xã Đặng Cương (nay thuộc phường An Dương). Đây là vùng trồng hoa, cây cảnh lâu đời với diện tích hàng trăm ha, trong đó riêng hải đường chiếm khoảng 10 ha, với hơn 50 hộ tham gia trồng.

Đáng chú ý, nhiều vườn hải đường ở Đồng Dụ không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn gắn với chiều sâu lịch sử gia đình. Tiêu biểu là cây hải đường cao hơn 4m trong vườn nhà cụ Nguyễn Sinh Súy, đã ngoài 90 tuổi. Theo chia sẻ của chị Đào Thị Nguyệt – con dâu cụ Súy – cây hải đường này đã trải qua 7 thế hệ, với tuổi đời hơn 200 năm và vẫn sinh trưởng tốt.

Suốt hơn hai thế kỷ, các thế hệ trong gia đình cụ Súy lấy hạt từ cây này để ươm giống bán mỗi dịp Tết. Những cây con từ “cụ hải đường” có đặc điểm nụ to, nhiều nụ, cây cứng cáp, hoa tươi sắc hơn so với mặt bằng chung. Vì giá trị tinh thần đặc biệt, dù từng có người trả giá cao, gia đình vẫn kiên quyết không bán cây cổ thụ này.

Ở Đồng Dụ, những cây hải đường lâu năm không đơn thuần là cây cảnh, mà trở thành tài sản sinh học, được gìn giữ, nhân giống và truyền lại qua nhiều thế hệ.

Theo anh Trương Anh Tuấn, Hội Nông dân phường An Dương, hải đường có giá bán cao hơn hẳn so với nhiều loại cây cảnh khác. Một cây từ 5 năm tuổi trở lên, nhiều nụ, thế đẹp có giá khoảng 5 – 7 triệu đồng. Những cây “khủng”, lâu năm, thế đẹp có thể lên tới hàng chục triệu đồng, thậm chí hơn 100 triệu đồng/cây.

Để tạo ra một cây hải đường đẹp, người trồng phải đầu tư thời gian dài, có thể từ 5 – 10 năm. Khác với đào hay quất, hải đường chủ yếu được nhân giống bằng gieo hạt để đảm bảo sức sống và độ bền. Từ khâu chọn cây mẹ, thu hạt, ươm mầm, trồng ra vườn đến chăm sóc, che nắng mùa hè, tránh gió lạnh mùa đông, mỗi giai đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ.

Người trồng ví việc chăm hải đường như “nuôi con mọn”: cây có thể ra hoa sau hơn 1 năm, nhưng để hoa nở đều, đẹp, bền, phải chờ ít nhất 5 năm.

Bù lại, hiệu quả kinh tế rất rõ rệt. Trung bình mỗi sào vườn hải đường mang lại thu nhập 30 – 50 triệu đồng/vụ Tết. Với những diện tích hoa đẹp, cây giá trị cao, thu nhập có thể vượt 100 triệu đồng/sào, cao gấp hàng chục lần so với trồng lúa hay rau màu.

Vụ Tết khởi sắc sau một năm thiên tai

Tết Nguyên đán năm ngoái, bão Yagi đã gây thiệt hại nặng cho nhiều diện tích hoa, cây cảnh ở An Dương, trong đó có hải đường. Nhiều vườn hoa bị ảnh hưởng nghiêm trọng, làm gián đoạn chu kỳ sinh trưởng.

Bước sang vụ Tết năm nay, nhờ điều kiện khí hậu thuận lợi, hoa hải đường sinh trưởng tốt, nụ nhiều, đều, hứa hẹn một mùa hoa bội thu. Những ngày cận Tết, làng Đồng Dụ rộn ràng không khí chăm hoa, tạo thế, chuẩn bị đón khách mua.

Không chỉ mang lại thu nhập ổn định, nghề trồng hải đường còn giúp nhiều hộ dân “đổi đời”: xây nhà khang trang, mua ô tô, cải thiện chất lượng sống. Từ một loài hoa mang ý nghĩa cát tường trong ngày Tết, hải đường đang âm thầm tạo ra những con số tăng trưởng đáng kể cho kinh tế nông thôn ven đô Hải Phòng.