Theo báo Phú Thọ,  câu chuyện phát triển kinh tế của gia đình ông Nguyễn Văn Thống ở thôn 13 Hiền Trung là minh chứng tiêu biểu cho tư duy sản xuất hàng hóa mới tại địa phương. Thay vì phụ thuộc vào nguồn tầm gửi mọc tự nhiên, ông Thống chủ động quy hoạch thành “trang trại cây gạo” với hơn 40 cây gạo tía, tạo môi trường cho tầm gửi ký sinh. 

Áp dụng quy trình chăm sóc phù hợp, vừa bảo vệ cây chủ, vừa điều tiết mật độ tầm gửi nhằm nâng cao dược tính, mỗi năm gia đình ông thu hoạch khoảng 1 tấn tầm gửi tươi. Với giá bán ổn định từ 500.000 - 600.000 đồng/kg, mô hình mang lại nguồn thu khoảng 500 triệu đồng/năm. Sự thành công của những hộ tiên phong đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, khiến mô hình trồng tầm gửi nhanh chóng được người dân quan tâm, mở rộng. Toàn xã hiện có hơn 400 cây gạo mang tầm gửi của gần 300 hộ dân. Sự phát triển nhanh về vùng nguyên liệu đặt ra yêu cầu về quản lý, bảo tồn và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Thực tế sản xuất nông nghiệp cho thấy, nếu chỉ dựa vào các hộ dân riêng lẻ, vùng nguyên liệu dễ phát triển tự phát, manh mún, tiềm ẩn nguy cơ mất cân đối cung - cầu và ảnh hưởng chất lượng do khai thác quá mức. Để tầm gửi cây gạo trở thành sản phẩm hàng hóa có giá trị và phát triển bền vững, việc định hướng, quản lý vùng nguyên liệu của chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng.  Chia sẻ về định hướng phát triển loại dược liệu này, bà Bùi Thị Ngọc - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Hiền Quan cho biết: “Địa phương xác định tầm gửi cây gạo là một trong những sản phẩm có tiềm năng. Hiện xã đang triển khai Đề án Thực hiện khâu đột phá về phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa giai đoạn 2026 - 2030, trong đó chú trọng chuyển từ khai thác tự phát sang quy hoạch, quản lý vùng trồng”.

Mục tiêu của dự án là kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển; trong đó, bảo vệ, chăm sóc những cây gạo tía cổ thụ được xác định là nền tảng duy trì nguồn gen bản địa. Sở Khoa học và Công nghệ đã cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể “Hiền Quan” cho các sản phẩm từ tầm gửi cây gạo. Thời gian tới, xã tiếp tục hỗ trợ người dân tham gia chuỗi liên kết từ trồng, chăm sóc, thu hái đến chế biến sâu; ứng dụng công nghệ nghiền, đóng gói trà túi lọc, từng bước nâng chất lượng và giá trị sản phẩm, phấn đấu nâng hạng OCOP từ 3 sao lên 4 sao. Việc được chứng nhận OCOP cùng nhãn hiệu tập thể đang tạo nền tảng để sản phẩm tầm gửi cây gạo Hiền Quan từng bước chuẩn hóa về chất lượng, nguồn gốc và thương hiệu.

Sự kết hợp giữa những mô hình sản xuất hiệu quả của các hộ tiên phong và định hướng phát triển của chính quyền địa phương đang mở ra hướng đi mới cho tầm gửi cây gạo Hiền Quan. Khi giá trị sản phẩm không còn dừng ở nguyên liệu thô, mà từng bước được nâng lên thông qua chế biến, bao bì và nhận diện thương hiệu, đây sẽ là cơ sở để sản phẩm mở rộng thị trường, tiếp cận các kênh phân phối hiện đại và góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Từ một sản vật phụ thuộc vào tự nhiên, tầm gửi đang từng bước được định hình thành sản phẩm hàng hóa đặc trưng, góp phần đa dạng hóa sinh kế và thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.