Nhận diện thủ đoạn mới, chủ động ngăn chặn từ cửa khẩu

Ngày 14/10/2026, Chi cục Hải quan khu vực II phối hợp với Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) tổ chức hội nghị trao đổi, chia sẻ thông tin về tình hình, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy có tổ chức xuyên quốc gia. Hội nghị đồng thời tập trung trao đổi kinh nghiệm kiểm soát, đấu tranh thông qua các vụ việc và chuyên án điển hình.

Tham dự hội nghị có hơn 150 cán bộ, công chức Hải quan thuộc các đội công tác, đơn vị hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu. Đây là hoạt động nhằm cập nhật thông tin thực tiễn, nâng cao năng lực nhận diện nguy cơ và tăng cường phối hợp trong phát hiện, ngăn chặn hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy.

Tại hội nghị, Trung tá Nguyễn Hiền Trang, cán bộ Phòng 5, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an), đã chia sẻ thông tin về tình hình buôn bán, vận chuyển trái phép chất ma túy và xu hướng sử dụng ma túy tại một số thị trường trọng điểm. Theo thông tin được trao đổi, thị trường ma túy toàn cầu tiếp tục diễn biến phức tạp, với xu hướng gia tăng các loại ma túy tổng hợp, đặc biệt là những nhóm opioid tổng hợp có độc tính cao như Fentanyl và Nitazene.

Đáng chú ý, năm 2023, lượng cocaine bị thu giữ trên toàn cầu đạt 2.235 tấn, tăng 68% so với năm 2019. Số người sử dụng cocaine trên toàn cầu trong năm này lên tới 25 triệu người.

Cùng với đó, các chất hướng thần mới liên tục xuất hiện và biến đổi cấu trúc nhằm né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng. Năm 2023, có 28 quốc gia cảnh báo về 20 loại Nitazene, trong đó 12 loại đã được kiểm soát ở cấp quốc tế. Tại Việt Nam, theo thông tin được chia sẻ tại hội nghị, lực lượng Cảnh sát chưa ghi nhận vụ bắt giữ nào liên quan đến Fentanyl và Nitazene tại thời điểm báo cáo.

Hoạt động buôn bán, vận chuyển trái phép ma túy cũng tiếp tục mở rộng về quy mô và phạm vi địa lý. Lượng ma túy bị bắt giữ có xu hướng tăng tại Đông Á, châu Âu và châu Phi. Những diễn biến này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý, giám sát và kiểm soát tại các địa bàn cửa khẩu, nơi trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu.

Thông qua việc phân tích các vụ việc, chuyên án điển hình, cán bộ Bộ Công an và công chức Hải quan đã trao đổi kinh nghiệm đấu tranh, làm rõ những phương thức, thủ đoạn của các đường dây tội phạm ma túy có tổ chức xuyên quốc gia. Qua đó, lực lượng Hải quan có thêm cơ sở để nhận diện dấu hiệu nghi vấn, nâng cao hiệu quả kiểm tra, kiểm soát và kịp thời ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Nâng cao nghiệp vụ, tăng cường trang thiết bị kiểm soát

Theo ông Nguyễn Văn Trung, Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan (Chi cục Hải quan khu vực II), trước diễn biến ngày càng phức tạp của tội phạm ma túy, đơn vị xác định công tác kiểm soát cần chuyển mạnh từ phương thức kiểm tra, phát hiện sang chủ động nhận diện nguy cơ, phân tích thông tin và cảnh báo sớm.

Việc cập nhật các phương thức, thủ đoạn mới giúp cán bộ, công chức Hải quan, nhất là lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ tại cửa khẩu, chủ động hơn trong quá trình kiểm tra, kiểm soát và ngăn chặn hành vi vi phạm.

Trong 9 tháng năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực II đã xây dựng và triển khai nhiều kế hoạch đấu tranh phòng, chống ma túy và tiền chất. Trong đó có kế hoạch tăng cường kiểm soát ma túy, tiền chất ngày 20/3/2026; kế hoạch triển khai “Tháng hành động phòng, chống ma túy” năm 2026 ngày 29/5/2026; kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 ngày 3/7/2026.

Hội nghị trao đổi nghiệp vụ cũng nằm trong chuỗi hoạt động triển khai Kế hoạch số 12424 ngày 3/7/2026 của Chi cục Hải quan khu vực II và Kế hoạch số 16666 ngày 25/5/2026 của Cục Hải quan về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 của cơ quan Hải quan.

Đồng thời, hoạt động góp phần thực hiện Nghị quyết số 47 ngày 22/7/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ Chi cục Hải quan khu vực II và Nghị quyết số 02 ngày 12/12/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh về nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm, tệ nạn ma túy, hướng tới mục tiêu xây dựng TP. Hồ Chí Minh không ma túy vào năm 2030.

Bên cạnh yêu cầu nâng cao năng lực nghiệp vụ, việc trang bị phương tiện kiểm soát phù hợp với phương thức cất giấu ma túy ngày càng tinh vi cũng là vấn đề được Chi cục Hải quan khu vực II quan tâm. Các loại ma túy tổng hợp mới liên tục xuất hiện, trong khi thủ đoạn cất giấu và vận chuyển ngày càng phức tạp, đòi hỏi thiết bị kiểm tra phải được cập nhật, nâng cấp để đáp ứng yêu cầu thực tế.

Theo Chi cục Hải quan khu vực II, chó nghiệp vụ hiện chủ yếu hỗ trợ phát hiện và tăng tính răn đe, chưa đáp ứng toàn bộ yêu cầu trong bối cảnh các đối tượng sử dụng thủ đoạn cất giấu tinh vi. Do đó, đơn vị kiến nghị tiếp tục được trang bị máy soi, máy thử ma túy hiện đại và chó nghiệp vụ có khả năng phát hiện các hình thức cất giấu phức tạp; đồng thời tăng cường đào tạo lực lượng chuyên trách về sử dụng thiết bị, phân tích rủi ro và nhận diện sớm ma túy, tiền chất.

Trong thời gian tới, Chi cục Hải quan khu vực II cũng sẽ tổ chức hội nghị tập huấn một số nội dung liên quan đến tiền chất được quy định tại Nghị định số 24/2026/NĐ-CP ngày 17/01/2026, Nghị định số 26/2026/NĐ-CP ngày 17/1/2026 và Nghị định số 28/2026/NĐ-CP ngày 19/1/2026. Đối tượng tập huấn là lực lượng Hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực II.

Bên cạnh đó, đơn vị sẽ tổ chức hội nghị phổ biến các quy định về xuất nhập khẩu hóa chất, tiền chất cho cộng đồng doanh nghiệp. Các hội nghị có sự tham gia trao đổi, hướng dẫn của báo cáo viên thuộc Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) và Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh.

Việc kết hợp cập nhật thông tin nghiệp vụ, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và tăng cường phương tiện kiểm soát được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn tội phạm ma túy. Qua đó, Hải quan khu vực II tiếp tục chủ động ứng phó với những phương thức, thủ đoạn mới, đáp ứng yêu cầu phòng, chống ma túy trong tình hình hiện nay.