Sáng 14/10, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì Hội nghị đối thoại giữa Chủ tịch UBND thành phố với nông dân Thủ đô năm 2026. Tại hội nghị, nhiều ý kiến tập trung phản ánh những vướng mắc trong sản xuất, kinh doanh nông sản, phát triển làng nghề và ứng dụng công nghệ, đồng thời đề xuất các giải pháp hỗ trợ phù hợp với nhu cầu thực tế.

Từ điểm cầu xã Gia Lâm, ông Phùng Đắc Kiêu, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất tinh bột nghệ và tinh dầu Bà Bé, cho biết số hóa và truy xuất nguồn gốc đang góp phần minh bạch quy trình sản xuất, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng đối với nông sản. Tuy nhiên, chuyển đổi số vẫn là thách thức với nhiều cơ sở sản xuất, nhất là những hộ có lao động lớn tuổi, chưa thành thạo điện thoại thông minh và các phần mềm quản lý. Chi phí đầu tư thiết bị, phần mềm và mã QR cũng tạo áp lực đối với các cơ sở quy mô nhỏ.

Từ thực tiễn này, ông Phùng Đắc Kiêu kiến nghị thành phố tăng cường hướng dẫn trực tiếp, xây dựng các chương trình chuyển đổi số đơn giản, dễ áp dụng, đồng thời hỗ trợ thiết bị và phần mềm phù hợp. Việc kết nối nhật ký điện tử, dữ liệu vùng sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và mã QR truy xuất nguồn gốc trên một hệ thống thống nhất cũng được đề xuất nhằm giảm thủ tục, tránh tình trạng người sản xuất phải cập nhật thông tin nhiều lần trên các nền tảng khác nhau.

Trao đổi tại hội nghị, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cù Ngọc Trang cho biết, trong 9 tháng năm 2026, giá trị tăng thêm liên quan đến chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp còn chiếm tỷ lệ thấp, cho thấy dư địa phát triển trong lĩnh vực này vẫn rất lớn.

Thời gian qua, thực hiện kế hoạch chuyển đổi số, đặc biệt là chiến dịch 100 ngày chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với các sở, ngành, doanh nghiệp và tập đoàn công nghệ triển khai các nền tảng số tới 126 xã, phường. UBND thành phố cũng đã trình HĐND thành phố ban hành nghị quyết về chính sách hỗ trợ chuyển đổi số phục vụ hoạt động của hợp tác xã và hộ kinh doanh.

Thành phố dự kiến công khai cổng thông tin tiếp nhận đăng ký hỗ trợ chuyển đổi số. Sở Khoa học và Công nghệ đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hội Nông dân cùng UBND các xã, phường rà soát nhu cầu, hướng dẫn hợp tác xã, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nông nghiệp đăng ký sử dụng các sản phẩm số phù hợp. Với những địa phương, cơ sở có nhu cầu, ngành sẽ phối hợp khảo sát trực tiếp, xác định các khâu cần ứng dụng công nghệ để đề xuất giải pháp hỗ trợ.

Đối với truy xuất nguồn gốc, nhật ký điện tử và kết nối dữ liệu, các đơn vị liên quan sẽ nghiên cứu triển khai thí điểm nền tảng truy xuất nguồn gốc nông sản, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu về vùng trồng, vùng sản xuất và sản phẩm nông nghiệp. Đây được xem là cơ sở giúp người sản xuất quản lý thông tin thuận tiện hơn, đồng thời nâng cao tính minh bạch và khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Bên cạnh chuyển đổi số, phát triển làng nghề truyền thống cũng là nội dung được nhiều đại biểu quan tâm. Chủ tịch Hội Nông dân xã Chuyên Mỹ Bùi Thị Hòa cho biết, địa phương có nhiều nghề như khảm trai, sơn mài, giày dép da, may comple và đồ gỗ mỹ nghệ. Các làng nghề không chỉ tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, quảng bá hình ảnh và sản phẩm của Thủ đô.

Nhiều cơ sở đã chủ động đổi mới mẫu mã, ứng dụng công nghệ, xây dựng sản phẩm OCOP và từng bước mở rộng thị trường trong nước, quốc tế. Đáng chú ý, làng nghề khảm trai, sơn mài Chuyên Mỹ được công nhận là thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới, tạo thêm cơ hội phát triển gắn với du lịch và hội nhập quốc tế.

Dù vậy, các hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn về mặt bằng, vốn đầu tư dài hạn, xử lý môi trường, đổi mới máy móc, bảo hộ nhãn hiệu, kiểu dáng sản phẩm và xuất khẩu chính ngạch. Bà Bùi Thị Hòa kiến nghị thành phố có cơ chế hỗ trợ các cơ sở di chuyển vào cụm công nghiệp với mức thuê đất phù hợp; đầu tư hệ thống xử lý nước thải, chất thải; tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để đổi mới công nghệ và mở rộng sản xuất.

Địa phương cũng mong muốn được tăng cường hỗ trợ xúc tiến thương mại, kết nối đối tác, thúc đẩy xuất khẩu và xây dựng Chuyên Mỹ trở thành điểm đến du lịch làng nghề đặc trưng của Hà Nội.

Giám đốc Sở Công Thương Trần Đức Hải cho biết, nhu cầu về mặt bằng sản xuất và bảo đảm môi trường tại Chuyên Mỹ rất lớn. Việc phát triển các cụm công nghiệp làng nghề có ý nghĩa quan trọng trong quá trình di dời cơ sở gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư, hình thành không gian sản xuất tập trung. Các cụm công nghiệp phải bảo đảm hạ tầng dùng chung như giao thông, cây xanh, thoát nước, xử lý nước thải, phòng cháy, chữa cháy và cấp điện theo quy định trước khi đi vào hoạt động.

Thành phố đã giao Sở Công Thương chủ trì triển khai các nội dung hỗ trợ liên quan, trong đó có hỗ trợ kỹ thuật, công nghệ, tạo điều kiện để cơ sở công nghiệp nông thôn tiếp cận vốn ưu đãi, ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Về phát triển du lịch làng nghề, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trần Trung Hiếu cho biết, thành phố xác định đây là một trong những nhóm sản phẩm du lịch chủ lực. Định hướng đặt ra là chuyển từ tham quan đơn thuần sang các hoạt động trải nghiệm, học nghề và mua sắm có giá trị gia tăng cao; đồng thời phát triển các tuyến du lịch liên hoàn, kết hợp lưu trú và lễ hội làng nghề.

Hà Nội lựa chọn một số làng nghề tiêu biểu như Bát Tràng, Vạn Phúc, Chuyên Mỹ và Sơn Đồng để phát triển thành điểm đến chất lượng cao. Riêng Chuyên Mỹ, điểm du lịch làng nghề khảm trai, sơn mài đã được thành phố công nhận từ năm 2019. Ngành văn hóa, thể thao và du lịch sẽ tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, đẩy mạnh quảng bá và kết nối với doanh nghiệp lữ hành.

Đối với sản xuất và tiêu thụ nông sản, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tiến Thắng Nguyễn Xuân Trường cho biết, các chương trình phát triển nông sản an toàn, sản phẩm OCOP và kết nối tiêu thụ đã giúp sản phẩm địa phương tiếp cận thêm nhiều thị trường. Xã hiện có các sản phẩm từ cốm và 17 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên.

Tuy nhiên, để duy trì đầu ra ổn định, ông Nguyễn Xuân Trường kiến nghị thành phố hỗ trợ các sản phẩm nông sản an toàn, OCOP đáp ứng tiêu chuẩn tiếp cận trường học, bệnh viện, bếp ăn tập thể tại khu công nghiệp và những đơn vị có nhu cầu sử dụng thường xuyên. Các hợp tác xã, nhóm hộ nông dân cũng cần được hỗ trợ hoàn thiện chất lượng, bao bì, khâu giao nhận và năng lực cung ứng để đáp ứng yêu cầu của các kênh phân phối.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, Chủ tịch Hội Nông dân xã Vật Lại Phùng Đức Quân phản ánh, một số cơ sở, hợp tác xã và hộ trồng rau, chuối còn gặp khó khăn trong tìm hiểu chính sách, hoàn thiện hồ sơ an toàn thực phẩm, đăng ký VietGAP, sản phẩm hữu cơ, OCOP và mã QR truy xuất nguồn gốc.

Ông kiến nghị thành phố tổ chức các nhóm tư vấn trực tiếp tại cơ sở, hỗ trợ người dân từ hoàn thiện quy trình sản xuất, hồ sơ, kiểm nghiệm, chứng nhận đến đăng ký sản phẩm và truy xuất nguồn gốc. Với những sản phẩm đã đáp ứng tiêu chuẩn, cần tăng cường kết nối doanh nghiệp, siêu thị và hệ thống phân phối, đồng thời hỗ trợ người dân nâng cao kỹ năng bán hàng trên nền tảng số và xây dựng thương hiệu.

Trao đổi về việc cung ứng nông sản cho trường học, bệnh viện và bếp ăn tập thể, đại diện các sở, ngành nhấn mạnh yêu cầu lựa chọn nhà cung cấp dựa trên hồ sơ pháp lý, điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc. Các hợp tác xã, nhóm hộ nông dân cần từng bước hoàn thiện chất lượng sản phẩm, bao bì, nhãn hàng hóa, quy trình bảo quản, vận chuyển, giao nhận và năng lực cung ứng.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Hiền cũng nhấn mạnh yêu cầu công khai, minh bạch trong quản lý thực phẩm cung cấp cho bếp ăn trường học. Đơn vị cung cấp phải đáp ứng các tiêu chí về năng lực, quy trình vận hành, khả năng truy xuất và lưu trữ thông tin. Hợp tác xã có thể hoàn thiện tư cách pháp nhân, tổ chức dây chuyền sản xuất đáp ứng yêu cầu hoặc trở thành đối tác cung cấp nguyên liệu cho các nhà cung cấp chuyên nghiệp.

Thành phố đồng thời cần quan tâm điều kiện tổ chức bếp ăn bán trú tại các xã, rà soát khó khăn về hạ tầng và quy trình nhằm nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm.

Ở góc độ mở rộng thị trường quốc tế, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Sông Hồng Lê Văn Tám cho biết, hợp tác xã đã nghiên cứu sản xuất ống hút từ rau củ thay thế ống hút nhựa, góp phần giảm rác thải nhựa dùng một lần. Sản phẩm được công nhận OCOP 5 sao; năm 2025, hợp tác xã tham gia hội chợ tại Đức và Australia, qua đó ký được hợp đồng xuất khẩu.

Tuy nhiên, nhiều nông dân và hợp tác xã vẫn ít có cơ hội tham gia các chương trình xúc tiến thương mại ngoài Hà Nội, đặc biệt tại thị trường nước ngoài. Khó khăn còn nằm ở việc tìm kiếm thông tin, chuẩn bị sản phẩm theo yêu cầu của từng thị trường và duy trì kết nối với đối tác sau hội chợ.

Ông Lê Văn Tám kiến nghị thành phố xây dựng cơ chế lựa chọn, hỗ trợ những sản phẩm có tiềm năng tham gia thường xuyên các hội chợ, triển lãm và chương trình kết nối giao thương trong nước, quốc tế. Việc duy trì liên hệ với đối tác sau các chương trình xúc tiến cũng cần được chú trọng để từng bước hình thành hợp đồng và thị trường tiêu thụ lâu dài.

Phát biểu tổng hợp tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường cho biết, các ý kiến của đại biểu sẽ tiếp tục được tiếp thu và giao các cơ quan liên quan nghiên cứu, trả lời bằng văn bản đối với những nội dung chưa được trao đổi trực tiếp. Thành phố tiếp tục quan tâm phát triển nông nghiệp, chăn nuôi, làng nghề; đầu tư hạ tầng, bảo vệ môi trường, xử lý úng ngập, đào tạo nghề và tạo việc làm cho người dân.

Đối với sản xuất nông nghiệp và làng nghề, yêu cầu đặt ra là nâng cao giá trị sản xuất, tăng thu nhập trên một đơn vị diện tích, phát triển các khu sản xuất tập trung và tăng cường kết nối giữa các cơ sở. Các sở, ngành và địa phương cần phối hợp chặt chẽ, tập trung tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để nông dân, hợp tác xã phát triển sản xuất, mở rộng thị trường.

Việc hỗ trợ chuyển đổi số, chuẩn hóa chất lượng, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và thúc đẩy xúc tiến thương mại được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho nông nghiệp và làng nghề Thủ đô. Qua đó, nông dân có điều kiện nâng cao giá trị nông sản, cải thiện thu nhập và đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế Hà Nội.