Giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Phú Thọ. Với mục tiêu không chỉ cải thiện thu nhập mà còn nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, tỉnh đang từng bước đổi mới cách thức triển khai chính sách, chú trọng hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và huy động sự chung tay của toàn xã hội.

Tạo sinh kế để người dân chủ động vươn lên

Theo kết quả rà soát cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của Phú Thọ là 2,68%, tỷ lệ hộ cận nghèo là 3,14%, tỷ lệ nghèo đa chiều đạt 5,82%. Đây là cơ sở để tỉnh xác định mục tiêu tiếp tục giảm nghèo trong năm 2026, phấn đấu đưa tỷ lệ hộ nghèo từ 2,68% xuống còn 2% vào cuối năm, theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022–2025.

Để đạt mục tiêu, Phú Thọ xác định giảm nghèo phải gắn với phát triển kinh tế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Thay vì chỉ tập trung vào các hình thức hỗ trợ trước mắt, chính sách cần hướng đến tạo điều kiện để hộ nghèo có khả năng tổ chức sản xuất, phát triển sinh kế và từng bước tự bảo đảm cuộc sống.

Trong định hướng này, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu UBND tỉnh, HĐND tỉnh xây dựng nghị quyết quy định mức hỗ trợ thực hiện các dự án phát triển sản xuất thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2030. Đây là một trong những cơ sở quan trọng để triển khai các mô hình hỗ trợ sinh kế phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn.

Việc hỗ trợ phát triển sản xuất cần được thực hiện trên cơ sở đánh giá nhu cầu, năng lực của người dân và tiềm năng của địa phương. Không chỉ cung cấp nguồn lực ban đầu, các dự án cần gắn với hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức sản xuất, kết nối tiêu thụ sản phẩm và theo dõi hiệu quả sau hỗ trợ. Qua đó, người dân có thêm cơ hội tạo việc làm, tăng thu nhập và giảm dần sự phụ thuộc vào trợ cấp.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn những hạn chế. Một số xã, phường và cộng đồng chưa chủ động đề xuất các mô hình đa dạng hóa sinh kế, dự án hỗ trợ phát triển sản xuất. Nguồn lực đối ứng tại địa phương còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tổ chức và mở rộng các mô hình giảm nghèo. Đây là những vấn đề cần được tháo gỡ để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

Huy động nguồn lực xã hội, lan tỏa trách nhiệm cộng đồng

Bên cạnh nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, Phú Thọ chú trọng huy động sự tham gia của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trong công tác giảm nghèo. Đây không chỉ là giải pháp bổ sung nguồn lực mà còn thể hiện trách nhiệm cộng đồng đối với những người có hoàn cảnh khó khăn.

Ngày 21/10/2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Phú Thọ tổ chức chương trình “Nối vòng tay nhân ái ‘Vì người nghèo’” và phát động Tháng cao điểm “Vì người nghèo” năm 2026. Tại chương trình, 52 cơ quan, đơn vị, tổ chức đã đăng ký ủng hộ. Đến cuối tháng 10/2026, có 870 cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đăng ký ủng hộ gần 39 tỷ đồng, trong đó có 21 tỷ đồng hỗ trợ có địa chỉ.

Theo thông tin từ Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, từ ngày 1/7/2025, Quỹ “Vì người nghèo” các cấp đã tiếp nhận gần 43,8 tỷ đồng. Cùng với nguồn quỹ chuyển tiếp từ ba tỉnh trước sáp nhập, nguồn lực này đã góp phần hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 955 nhà Đại đoàn kết với tổng kinh phí 50,8 tỷ đồng; hỗ trợ sinh kế, kết nối vay vốn ưu đãi cho hơn 460 hộ với số tiền trên 13,1 tỷ đồng; hỗ trợ hơn 6.600 học sinh thuộc hộ nghèo với gần 3,9 tỷ đồng.

Những kết quả trên cho thấy vai trò thiết thực của nguồn lực xã hội trong thực hiện chính sách an sinh. Việc hỗ trợ nhà ở giúp các gia đình ổn định nơi sinh sống; hỗ trợ sinh kế và kết nối vốn vay tạo thêm điều kiện phát triển sản xuất; hỗ trợ học sinh góp phần duy trì cơ hội học tập, hạn chế nguy cơ nghèo đói kéo dài qua các thế hệ.

Tuy nhiên, hỗ trợ cần được thực hiện đúng đối tượng, đúng nhu cầu và gắn với mục tiêu lâu dài. Đối với những hộ có khả năng lao động, cần ưu tiên các giải pháp tạo việc làm, hỗ trợ sản xuất và nâng cao năng lực tự chủ. Với những hộ thuộc diện bảo trợ xã hội, không còn khả năng lao động, cần có chính sách an sinh phù hợp để bảo đảm cuộc sống.

Tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác giảm nghèo tại Phú Thọ vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Một trong những vấn đề đáng chú ý là tiến độ giải ngân nguồn vốn của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025 được kéo dài sang năm 2026 còn chậm. Một số dự án, tiểu dự án vẫn đang trong quá trình triển khai, khối lượng công việc chưa được xác định rõ, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.

Công tác báo cáo, theo dõi và giám sát ở một số địa bàn chưa đáp ứng yêu cầu. Việc đề xuất mô hình, dự án từ cơ sở còn thiếu chủ động, trong khi ngân sách địa phương và nguồn vốn đối ứng còn hạn chế. Ngoài ra, một bộ phận hộ nghèo, cận nghèo thuộc diện bảo trợ xã hội gặp khó khăn trong việc tự vươn lên. Thiên tai, dịch bệnh cũng có thể làm gián đoạn sản xuất, ảnh hưởng đến thu nhập và làm gia tăng nguy cơ tái nghèo.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Phú Thọ đã tham mưu triển khai các chính sách, kế hoạch và hoạt động truyền thông thuộc Tiểu dự án 2, Dự án 6 và Dự án 7 của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, sử dụng nguồn vốn năm 2025 được kéo dài sang năm 2026.

Trong đó, Tiểu dự án 2 thuộc Dự án 6 tập trung vào truyền thông và giảm nghèo về thông tin; Dự án 7 hướng đến nâng cao năng lực và giám sát, đánh giá chương trình. Các hoạt động được triển khai thông qua biên soạn sổ tay giảm nghèo, phối hợp với Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Phú Thọ cùng các cơ quan báo chí Trung ương thực hiện chuyên trang, chuyên mục, bài viết, phóng sự phát thanh, truyền hình và các hình thức truyền thông trực quan.

Bà Nguyễn Thị Hồng Minh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Phú Thọ, cho biết trong 6 tháng còn lại của năm 2026, ngành chức năng phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 2,68% cuối năm 2025 xuống còn 2% vào cuối năm 2026.

Cùng với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu xây dựng kế hoạch rà soát hộ nghèo năm 2026, tổ chức tập huấn cho cán bộ cấp xã, trưởng thôn; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách. Đây là những giải pháp cần thiết nhằm nâng cao năng lực triển khai từ cơ sở, kịp thời phát hiện khó khăn và bảo đảm các nguồn lực được sử dụng hiệu quả.

Hướng tới mục tiêu cơ bản không còn hộ nghèo vào năm 2030

Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025–2030, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều. Đây là mục tiêu có ý nghĩa quan trọng, đòi hỏi các chính sách giảm nghèo phải được triển khai đồng bộ, liên tục và phù hợp với đặc điểm từng nhóm đối tượng, từng địa bàn.

Từ mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống 2% vào cuối năm 2026 đến định hướng cơ bản không còn hộ nghèo vào năm 2030 là một chặng đường với nhiều yêu cầu đặt ra. Trong đó, nâng cao hiệu quả hỗ trợ sinh kế, phát triển sản xuất, tạo việc làm, bảo đảm an sinh xã hội và huy động nguồn lực cộng đồng cần được xem là những nhiệm vụ xuyên suốt.

Giảm nghèo bền vững không chỉ là đưa một hộ gia đình ra khỏi danh sách hộ nghèo, mà quan trọng hơn là giúp họ có việc làm, thu nhập ổn định và khả năng ứng phó trước những biến động của cuộc sống. Khi người dân có điều kiện tự chủ sinh kế, các chính sách được triển khai thực chất và nguồn lực xã hội được sử dụng đúng hướng, mục tiêu cơ bản không còn hộ nghèo của Phú Thọ vào năm 2030 sẽ có nền tảng vững chắc hơn.