Dự án đường sắt trọng điểm quốc gia chậm tiến độ hơn một thập kỷ, đội vốn lên 300.000 tỷ đồng
Dự án Stuttgart 21 chậm tiến độ suốt hơn một thập kỷ chỉ là một trong nhiều ví dụ cho thấy sự trì trệ của hạ tầng Đức. Khi tàu liên tục trễ chuyến và cầu đường xuống cấp, nền kinh tế lớn nhất châu Âu đang đối mặt áp lực cải tổ ngày càng lớn.
Một dự án đường sắt quy mô lớn bị chậm tiến độ và đội vốn nghiêm trọng đang trở thành minh chứng điển hình cho sự bất lực của Đức trong việc xử lý các vấn đề hạ tầng tồn đọng nhiều năm.
Dự án “Stuttgart 21” được kỳ vọng trở thành một trung tâm giao thông đường sắt hiện đại tại thành phố Stuttgart ở phía Tây Nam nước Đức - cửa ngõ xứng tầm của một khu vực tập trung trụ sở của nhiều tập đoàn công nghiệp lớn như Bosch hay Mercedes-Benz.
Tuy nhiên, sau 15 năm kể từ khi khởi công, dự án - bao gồm việc thay thế nhà ga hiện hữu bằng một tổ hợp ngầm quy mô lớn - vẫn chưa hoàn thành. Nhiều khu vực trung tâm thành phố vẫn là công trường ngổn ngang, trong khi tổng chi phí đã tăng hơn gấp đôi lên 11,4 tỷ USD (khoảng 300.130 tỷ đồng).
“Tiền bạc đang bị ném qua cửa sổ”, Dieter Reicherter, người phát ngôn của nhóm phản đối dự án Stuttgart 21, nói. “Sẽ tốt hơn nhiều nếu số tiền đó được dùng để nâng cấp và hiện đại hóa hạ tầng hiện có”.
Hạ tầng xuống cấp, cũ kỹ cùng với các dự án quy hoạch kém hiệu quả đang là những vấn đề nổi bật nhất mà nền kinh tế lớn nhất châu Âu phải đối mặt.
Theo giới phê bình, danh tiếng về tính hiệu quả của Đức không còn đúng như trước: tàu thường xuyên trễ giờ, mạng internet và di động phủ sóng chập chờn, trong khi nhiều tuyến đường và cầu cống rơi vào tình trạng xuống cấp.
“Vùng trũng” số hóa
Các nhà quan sát cho rằng nguyên nhân bắt nguồn từ nhiều năm thiếu đầu tư, quy trình lập kế hoạch và phê duyệt rườm rà, cùng với tình trạng tê liệt chính trị do mâu thuẫn trong liên minh cầm quyền cũ - kéo theo cuộc bầu cử sớm hồi đầu năm nay.
Hàng loạt vấn đề tích tụ khiến dự án sân bay quốc tế mới tại thủ đô Berlin phải mất tới 14 năm mới hoàn thành và chỉ chính thức đi vào hoạt động vào năm 2020.
Tình trạng yếu kém của hệ thống đường sắt, do hãng vận hành thuộc sở hữu Nhà nước Deutsche Bahn quản lý, thường xuyên trở thành tâm điểm chỉ trích khi hành khách phàn nàn về sự cố, hủy chuyến và việc đóng cửa các toa ăn.
Dữ liệu từ chính nhà vận hành cho thấy, trong năm 2023, có tới 36% số chuyến tàu đường dài không đúng giờ - nghĩa là đến muộn từ 6 phút trở lên - một tỷ lệ từng được xem là khó tưởng tượng trong quá khứ.
Ở lĩnh vực khác, tình trạng cầu cống cũng gây lo ngại. Trong một báo cáo năm 2022, Bộ Giao thông Đức xác định có khoảng 4.000 cây cầu cần được nâng cấp. Tháng 9/2024, một cây cầu tại Dresden bất ngờ sập xuống sông Elbe vào rạng sáng, không gây thương vong nhưng làm tê liệt giao thông tại thành phố phía Đông này.
Không chỉ hạ tầng vật lý, tiến độ triển khai công nghệ mới và số hóa chậm chạp cũng bị xem là rào cản đối với nền kinh tế. Theo dữ liệu, chỉ 11% kết nối băng thông rộng cố định tại Đức sử dụng cáp quang tốc độ cao - một trong những tỷ lệ thấp nhất trong số các quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).
