Hành trình chinh phục tiêu chuẩn an toàn sinh học khắt khe

Ngày 22/4/2026, tại tỉnh Đồng Tháp, lô bưởi tươi đầu tiên với khối lượng 940,5 kg đã hoàn tất toàn bộ thủ tục kiểm dịch để vận chuyển bằng đường hàng không sang Australia. Đây là thành quả sau một quá trình chuẩn bị công phu, bắt đầu từ thời điểm hai nước hoàn tất thỏa thuận nhập khẩu vào ngày 9 tháng 10 năm 2025. Để có được kết quả này, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đóng vai trò đầu mối kỹ thuật, trực tiếp chủ trì đàm phán và xây dựng hồ sơ kỹ thuật phục vụ mở cửa thị trường. Đồng thời, quá trình triển khai cũng có sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị sản xuất, đóng gói và xử lý sau thu hoạch nhằm đảm bảo đáp ứng đầy đủ yêu cầu từ phía đối tác.

Không chỉ dừng lại ở khâu chuẩn bị trong nước, sự khắt khe của thị trường Australia còn thể hiện qua quy trình kiểm soát an toàn sinh học nghiêm ngặt ngay tại cửa khẩu nhập cảnh. Cụ thể, cơ quan có thẩm quyền của nước bạn thực hiện kiểm tra hồ sơ chi tiết, bao gồm Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật và các chứng từ liên quan trước khi tiến hành kiểm tra thực tế bao gói. Đặc biệt, quy mô lấy mẫu kiểm dịch có thể lên tới 600 quả đối với những lô hàng lớn nhằm đảm bảo không có rủi ro về sinh vật gây hại. Vì vậy, bất kỳ vi phạm nào về kiểm dịch hay an toàn thực phẩm đều có thể dẫn đến việc lô hàng bị tái xuất hoặc tiêu hủy ngay lập tức. Điều này đòi hỏi nông sản Việt Nam phải duy trì chất lượng đồng nhất từ khâu vườn trồng cho đến khi lên máy bay.

Bà Trần Thị Thanh Mỹ, Phó Tổng lãnh sự Việt Nam tại Sydney kiêm Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Australia, khẳng định đây là một tin rất vui đối với các sản phẩm Việt Nam. Bà nhấn mạnh rằng Australia là quốc gia có quy định về an toàn sinh học thuộc loại khắt khe nhất thế giới hiện nay. Theo bà Thanh Mỹ, khi doanh nghiệp nhập được lô bưởi tươi đầu tiên, điều đó không chỉ thể hiện chất lượng nông sản của Việt Nam mà còn minh chứng cho khả năng chinh phục các quy định bảo vệ thực vật nghiêm ngặt. Qua đó, sự kiện này góp phần khẳng định mạnh mẽ giá trị thương hiệu của trái cây Việt Nam trên bản đồ nông sản toàn cầu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Để đạt được tiêu chuẩn này, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã phối hợp với Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch cùng các tổ chức quốc tế như UNIDO. Thông qua Dự án Chương trình Chất lượng và Tiêu chuẩn Toàn cầu tại Việt Nam do Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ tài trợ, hệ thống kiểm soát chất lượng theo chuỗi đã được hoàn thiện. Nhờ đó, sự kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức khoa học đã tạo nên một quy trình khép kín từ khâu thu hoạch, sơ chế đến chiếu xạ. Việc bưởi tươi Việt Nam xuất hiện tại Sydney Market không chỉ là một giao dịch thương mại, mà còn là minh chứng cho năng lực tổ chức chuỗi cung ứng nông sản hiện đại của Việt Nam.

Khẳng định chất lượng vượt trội và tiềm năng mở rộng thị trường

Ngay sau khi thông quan, lô bưởi da xanh đã được bày bán tại các cửa hàng rau quả châu Á ở vùng Cabramatta thuộc thành phố Sydney, với mức giá 7,99 AUD/kg. Phản hồi từ thị trường trong những ngày đầu tiên ghi nhận rất tích cực, khi người tiêu dùng trực tiếp trải nghiệm hương vị đặc trưng của bưởi Việt Nam. Ông Lý Hoàng Duy, lãnh đạo đơn vị nhập khẩu lô bưởi đầu tiên, cho biết công ty đã quyết định chọn bưởi da xanh của vùng Mỹ Phong, tỉnh Tiền Giang, để giới thiệu tới khách hàng. Ông đánh giá, dù bưởi Việt Nam có màu sắc khác biệt đôi chút so với bưởi bản địa của Úc, nhưng chất lượng bên trong thực sự gây ấn tượng mạnh với người tiêu dùng.

Theo quan sát của ông Lý Hoàng Duy, bưởi da xanh rất tươi, hạt rất nhỏ và đặc biệt dễ gọt vỏ. Khi thưởng thức, tép bưởi mọng nước và không có hậu đắng, vì vậy người tiêu dùng tại Australia rất ưa chuộng. Ông cũng chia sẻ thêm rằng, dù hiện tại chi phí vận chuyển đường hàng không khiến giá thành còn cao, nhưng ông vẫn tin tưởng vào tương lai của sản phẩm này. Đồng thời, ông nhận định rằng khi các lô hàng được chuyển sang đường biển với khối lượng lớn hơn, giá cả sẽ trở nên cạnh tranh hơn và chắc chắn sẽ đạt được thành công đáng kể tại thị trường Australia.

Cùng quan điểm về giá trị sản phẩm, bà Theresa Nguyễn, chủ tiệm Oriental Produce tại chợ đầu mối rau củ Flemington, thành phố Sydney, bày tỏ sự hào hứng với sự hiện diện của bưởi Việt. Bà cho biết đã mong muốn đưa bưởi Việt Nam sang bán từ 8 năm trước, nhưng đến nay mong ước đó mới trở thành hiện thực. Khi trực tiếp cầm trên tay những quả bưởi vừa nhập khẩu, bà đánh giá chất lượng và mẫu mã bưởi Việt Nam đẹp hơn bưởi nhập khẩu từ Israel đến 80%. Đây được xem là lợi thế lớn để nông sản Việt Nam cạnh tranh trực tiếp với các nguồn cung khác trên thị trường.

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của trái bưởi cũng thu hút sự quan tâm từ các hệ thống bán lẻ lớn do người bản địa làm chủ. Ông Nick Basile, chủ chuỗi 7 cửa hàng rau quả tại thành phố Sydney, cho biết ông rất bất ngờ với chất lượng sản phẩm ngay từ lần đầu nếm thử. Ông nhận định đây là sản phẩm chất lượng cao, hoàn toàn phù hợp để giới thiệu tới nhóm khách hàng khó tính. Với hệ thống cửa hàng có đông khách hàng châu Á, ông Nick Basile dự báo bưởi Việt Nam sẽ bán rất tốt và đã lên kế hoạch nhập hàng cho chuỗi cửa hàng của mình trong thời gian tới.

Hiện tại, ngành nông nghiệp đang tiếp tục triển khai lô hàng thương mại tiếp theo với khối lượng dự kiến 5 tấn, sử dụng nguồn nguyên liệu từ tỉnh Đồng Tháp. Việc mở cửa thành công cho trái bưởi được xem là động lực quan trọng để các loại trái cây tươi khác tiếp cận những thị trường cao cấp. Đồng thời, sự phối hợp hiệu quả giữa nhà nước và doanh nghiệp trong việc đáp ứng các tiêu chí về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và truy xuất nguồn gốc đang mở ra một chương mới cho xuất khẩu. Trái bưởi cũng đã chính thức trở thành loại quả tươi thứ 6 của Việt Nam hiện diện tại Australia, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của nông sản Việt trên thị trường quốc tế.