Kiểm soát chặt chẽ từ khâu nhập khẩu đến mua sắm, sử dụng

Trả lời câu hỏi liên quan đến tình trạng nâng giá thiết bị y tế và thuốc trước khi nhập khẩu về Việt Nam qua vụ án tại Công ty Việt Mỹ, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho biết Bộ Y tế đã nắm được thông tin này. Hiện nay, việc quản lý giá thiết bị y tế và thuốc nhập khẩu được phân định trách nhiệm theo từng khâu: từ giá nhập khẩu, giá kê khai, đấu thầu, mua sắm đến sử dụng và thanh toán tại các bệnh viện, cơ sở y tế.

Đối với thiết bị y tế, Nhà nước không định giá toàn bộ mà quản lý thông qua các quy định về giá, đấu thầu, hải quan, thuế. Tại khâu nhập khẩu, tổ chức và cá nhân có trách nhiệm khai báo trung thực, hải quan sẽ kiểm tra và xác định trị giá. Nhấn mạnh về vấn đề xử lý vi phạm, Thứ trưởng phát biểu: “Đối với trường hợp có hành vi tạo lập giao dịch trung gian ở nước ngoài, nâng giá trước khi hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam thì việc phát hiện, xác minh, xử lý cần được xem xét theo pháp luật về hải quan, thuế, kế toán và các quy định có liên quan”.

Ông cũng khẳng định thêm về tầm quan trọng của việc kiểm soát đồng bộ: “Việc này đòi hỏi có sự phối hợp liên ngành giữa Bộ Y tế, Bộ Tài chính, cơ quan thuế, hải quan và các bộ, ngành có liên quan”.

Quản lý thiết bị y tế theo toàn bộ vòng đời sản phẩm

Nhằm khắc phục các kẽ hở và minh bạch hóa thị trường, Bộ Y tế dự kiến tham mưu Chính phủ sửa đổi các quy định pháp luật liên quan. Một trong những định hướng quan trọng nhất là chuyển mạnh sang quản lý thiết bị y tế theo toàn bộ vòng đời, xuyên suốt từ khâu phân loại, nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, lưu hành, kinh doanh, phân phối, quảng cáo đến sử dụng, thu hồi và tiêu hủy.

Bộ Y tế sẽ hoàn thiện cơ sở dữ liệu về quản lý thiết bị y tế, chuẩn hóa thông tin từ số lưu hành, hệ thống phân phối đến giá bán, giá trúng thầu mua sắm. Danh sách các cơ sở phân phối kinh doanh cũng sẽ được công khai trên một cổng thông tin chung, giúp các cơ sở y tế có thêm căn cứ đối chiếu minh bạch.

Đáng chú ý, cơ chế mua sắm tập trung và đàm phán giá sẽ được nghiên cứu áp dụng rộng rãi hơn. Trọng tâm sẽ hướng tới các thiết bị y tế đắt tiền, những thiết bị có tính độc quyền hoặc sản phẩm chỉ có một hãng cung cấp tại Việt Nam, nhằm hạn chế rủi ro phát sinh chi phí cao do thiếu cơ sở so sánh giá.

Mở rộng đàm phán giá và chủ động nguồn cung thuốc

Đối với thuốc và dược phẩm, giá bán đã và đang được quản lý, giám sát theo toàn bộ vòng đời. Cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá dự kiến đã công bố từ đầu vào. Thời gian qua, riêng cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia đã giúp tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước khoảng 6.000 tỷ đồng. Phát huy hiệu quả này, Bộ Y tế sẽ tiếp tục ưu tiên đưa các nhóm thuốc có tần suất sử dụng lớn, tiêu biểu như thuốc kháng sinh, vào cơ chế mua sắm tập trung.

Song song với việc siết chặt kiểm soát giá, Bộ Y tế xác định chủ động nguồn cung là yêu cầu then chốt. Ngành y tế sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động sản xuất thuốc trong nước, đặc biệt là thuốc biệt dược gốc và thuốc sinh học thông qua các chương trình chuyển giao công nghệ, từng bước giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Đúc kết lại định hướng điều hành của ngành y tế trong thời gian tới, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà bày tỏ: "Mục tiêu cuối cùng nhằm đưa thuốc chất lượng với giá hợp lý đến người dân và đảm bảo không đứt gãy chuỗi cung ứng thuốc thiết yếu".