Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 283 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nghị định có hiệu lực từ ngày 10/9/2026, trong đó bổ sung nhiều quy định xử phạt đối với hành vi vi phạm liên quan đến lao động là người giúp việc gia đình.

Theo Điều 28 của Nghị định, người sử dụng lao động có thể bị phạt từ 1-3 triệu đồng nếu thuê người giúp việc gia đình nhưng không thông báo với UBND xã, phường hoặc đặc khu về việc sử dụng hoặc chấm dứt việc sử dụng lao động theo quy định.

Ngoài ra, mức phạt từ 1-3 triệu đồng cũng được áp dụng đối với trường hợp người sử dụng lao động đã bị xử phạt cảnh cáo nhưng tiếp tục vi phạm các quy định về giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản hoặc không thanh toán tiền tàu xe đi đường cho người giúp việc khi họ thôi việc về nơi cư trú, trừ trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trước thời hạn.

Trước đó, đối với các hành vi không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người giúp việc gia đình hoặc không trả tiền tàu xe đi đường khi người lao động thôi việc về nơi cư trú (trừ trường hợp chấm dứt hợp đồng trước thời hạn), người sử dụng lao động sẽ bị áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo.

Nghị định cũng quy định mức xử phạt từ 10-15 triệu đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi giữ giấy tờ của người giúp việc gia đình hoặc không trả cho người lao động khoản tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định để người lao động chủ động tham gia các loại bảo hiểm.

Đáng chú ý, người sử dụng lao động có hành vi ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động hoặc sử dụng vũ lực đối với người giúp việc gia đình nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị phạt từ 50-75 triệu đồng.

Bên cạnh hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định. Cụ thể, người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người giúp việc gia đình, thanh toán đầy đủ tiền tàu xe đi đường cho người lao động, trả lại giấy tờ tùy thân đã giữ, truy đóng đầy đủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

Về nghĩa vụ của người sử dụng lao động, Điều 163 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định người sử dụng lao động khi thuê người giúp việc gia đình phải thực hiện đầy đủ các thỏa thuận đã giao kết trong hợp đồng lao động.

Đồng thời, người sử dụng lao động có trách nhiệm trả cho người giúp việc gia đình khoản tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định để người lao động chủ động tham gia bảo hiểm; tôn trọng danh dự, nhân phẩm của người giúp việc; bố trí chỗ ăn, ở hợp vệ sinh nếu có thỏa thuận; tạo điều kiện để người giúp việc được tham gia học văn hóa, giáo dục nghề nghiệp.

Ngoài ra, khi người giúp việc gia đình thôi việc và trở về nơi cư trú, người sử dụng lao động phải thanh toán tiền tàu xe đi đường, trừ trường hợp người lao động chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn theo quy định.