Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Mạnh Cường, Trưởng Phòng Xúc tiến đầu tư và Phát triển doanh nghiệp (Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Phát triển doanh nghiệp tỉnh Bắc Ninh) cho rằng, nông nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo ông, ngành nông nghiệp cần chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang kinh tế nông nghiệp, phát triển chuỗi giá trị, tăng cường kết nối thị trường, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và sản xuất xanh.

Trong bối cảnh đó, liên kết vùng không còn là lựa chọn mà trở thành yếu tố quyết định để khai thác hiệu quả nguồn lực về đất đai, hạ tầng, công nghệ và thị trường, tạo không gian phát triển rộng lớn hơn cho các địa phương.

Phát huy lợi thế riêng để tạo chuỗi giá trị thống nhất

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên sở hữu nhiều lợi thế bổ trợ lẫn nhau.

Hà Nội là trung tâm khoa học - công nghệ, giáo dục, tài chính, thương mại và có thị trường tiêu thụ nông sản lớn, đóng vai trò định hướng tiêu chuẩn chất lượng cũng như xu hướng tiêu dùng.

Trong khi đó, Hưng Yên có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp hàng hóa với nhiều vùng cây ăn quả, rau màu, chăn nuôi và công nghiệp chế biến thực phẩm; đồng thời sở hữu vị trí thuận lợi trên các hành lang kinh tế quan trọng.

Đối với Bắc Ninh, cùng với sự phát triển mạnh của công nghiệp công nghệ cao, địa phương vẫn duy trì các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung quy mô lớn. Năm 2025, giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản của tỉnh đạt khoảng 16.826 tỷ đồng; diện tích rau hơn 35.200ha, diện tích vải gần 29.700ha. Trong đó, hơn 17.300ha vải được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và hơn 1.300ha đủ điều kiện phục vụ xuất khẩu. Tỷ lệ sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đã vượt 35%.

Theo ông Cường, việc kết hợp các lợi thế này sẽ giúp hình thành chuỗi giá trị thống nhất, trong đó Hà Nội giữ vai trò nghiên cứu, thị trường và phân phối; Bắc Ninh phát triển công nghệ, chế biến và logistics; Hưng Yên tập trung sản xuất nông nghiệp hàng hóa.

Đẩy mạnh dữ liệu số, logistics và nhận diện nông sản xanh

Để thúc đẩy liên kết hiệu quả, Bắc Ninh đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ số vùng nguyên liệu dùng chung, bao gồm thông tin về vùng trồng, mã số vùng trồng, sản lượng, tiêu chuẩn chất lượng, cơ sở sơ chế, chế biến, kho lạnh và hệ thống phân phối.

Bên cạnh đó, địa phương kiến nghị hình thành mạng lưới nghiên cứu, chuyển giao và trình diễn công nghệ nông nghiệp thông minh, tận dụng thế mạnh của Hà Nội về nghiên cứu khoa học kết hợp với năng lực sản xuất, chế biến của Bắc Ninh và Hưng Yên.

Một giải pháp quan trọng khác là phát triển đồng bộ hệ thống sơ chế, chế biến sâu, logistics lạnh và phân phối xanh nhằm giảm thất thoát sau thu hoạch, gia tăng giá trị nông sản và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ngoài ra, ông Cường cho rằng cần xây dựng bộ tiêu chí chung về nông sản xanh của vùng Thủ đô trên cơ sở kế thừa các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, sản xuất hữu cơ, đồng thời bổ sung các tiêu chí về tiết kiệm nước, giảm phát thải, quản lý chất thải, sử dụng bao bì thân thiện môi trường và minh bạch truy xuất nguồn gốc.

Theo ông, ba địa phương cũng cần ưu tiên thu hút đầu tư vào các trung tâm nghiên cứu giống, khu nông nghiệp công nghệ cao, cơ sở chế biến sâu, kho lạnh, logistics và nền tảng thương mại điện tử.

"Không nhất thiết mỗi địa phương đều sản xuất giống nhau mà cần phân công theo lợi thế so sánh. Khi các địa phương kết nối thành một chuỗi giá trị thống nhất sẽ tạo nền tảng hình thành không gian nông nghiệp thông minh, kinh tế xanh và chuỗi cung ứng hiện đại, góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân cũng như sức cạnh tranh của nông sản vùng Thủ đô", ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh.