Nhà giáo Việt Nam đầu tiên được trao tặng Huân chương hạng Nhất của Bulgaria, có con trai là MC VTV nổi tiếng
Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Vũ Hướng dành hơn 3 thập kỷ cho sự nghiệp đào tạo âm nhạc và có nhiều đóng góp cho quan hệ văn hóa Việt Nam - Bulgaria.
MC Anh Tuấn là gương mặt quen thuộc với khán giả truyền hình qua hàng loạt chương trình như Trò chơi âm nhạc, Bài hát Việt, Quán thanh xuân, Giai điệu kết nối... Với lối dẫn tự nhiên, điềm đạm và am hiểu âm nhạc, anh được nhiều khán giả yêu mến và gọi bằng biệt danh "MC quốc dân".
Ít ai biết, trước khi đến với truyền hình, Anh Tuấn có thời gian dài theo đuổi âm nhạc. Anh sinh ra trong gia đình có truyền thống âm nhạc lâu đời. Cha anh là Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Vũ Hướng. Ông là một trong những nghệ sĩ cello và nhà giáo có nhiều đóng góp cho công tác đào tạo âm nhạc tại Việt Nam. Chính vì thế, nhiều đồng nghiệp, bạn bè, học trò gọi ông là “Giáo sư Âm nhạc”.
Nhà giáo Vũ Hướng sinh năm 1933 tại Hà Nội. Từ khi còn nhỏ, ông đã sớm bộc lộ năng khiếu nghệ thuật và tham gia các hoạt động văn nghệ thiếu nhi. Ông từng là thành viên Đội Thiếu nhi Thủ đô Tuyên truyền xung phong. Sau đó, ông trở thành thiếu sinh quân thuộc Đại đoàn 308. Những năm tháng tuổi trẻ gắn với hoạt động văn nghệ đã đặt nền móng cho con đường nghệ thuật mà ông theo đuổi suốt cuộc đời.
Năm 1954, ông trở thành diễn viên của Đoàn Ca múa thuộc Tổng cục Chính trị. 2 năm sau, ông theo học khóa đầu tiên chuyên ngành violoncelle (cello) tại Trường Âm nhạc Việt Nam, tiền thân của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam ngày nay.
Năm 1956, khi đang theo học cello, ông được cử sang Bulgaria học tập. Tại Nhạc viện Quốc gia Bulgaria, ông tiếp tục được đào tạo chuyên sâu về âm nhạc và cello.
Những ngày đầu ở nước ngoài, để bắt kịp trình độ của các bạn cùng lớp, ông dành tới 12 giờ mỗi ngày cho việc luyện tập. Với nỗ lực không ngừng, ông từng bước khẳng định năng lực của một nghệ sĩ cello Việt Nam được đào tạo bài bản ở nước ngoài.
Sau quá trình học tập, năm 1965, ông trở về Việt Nam và bắt đầu công tác giảng dạy. Tại Trường Âm nhạc Việt Nam, ông đảm nhiệm vai trò Chủ nhiệm Khoa Đàn dây và tiếp tục biểu diễn, nghiên cứu chuyên môn.
Không dừng lại ở những thành quả đã đạt được, năm 1978, ông trở lại Bulgaria để làm nghiên cứu sinh. Đến năm 1982, ông hoàn thành chương trình và trở về nước, tiếp tục công tác giảng dạy đại học.
Năm 1984, ông được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Nhạc viện Hà Nội, phụ trách đào tạo. Trên cương vị quản lý, ông dành nhiều tâm huyết cho việc xây dựng đội ngũ giảng viên, đào tạo nghệ sĩ và phát triển công tác giáo dục âm nhạc.
Phần lớn sự nghiệp của ông gắn với giáo dục âm nhạc. Trong hơn 3 thập kỷ đứng lớp, nhà giáo Vũ Hướng góp phần đào tạo nhiều thế hệ nghệ sĩ cello cho Việt Nam.
Bên cạnh công tác giảng dạy, ông vẫn duy trì hoạt động biểu diễn. Ông thường xuyên tham gia các chương trình độc tấu, hòa tấu cùng nhiều dàn nhạc trong nước và quốc tế. Những bản thu âm biểu diễn của ông từng được phát trên Đài Tiếng nói Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam.
Những đóng góp của ông cho lĩnh vực đào tạo âm nhạc cũng như việc thúc đẩy quan hệ văn hóa giữa Việt Nam và Bulgaria được ghi nhận ở cả trong và ngoài nước. Năm 2011, Chính phủ Bulgaria trao tặng ông Huân chương Kiril Metodi hạng Nhất, một trong những phần thưởng cao quý của nước này dành cho những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục. Ông cũng được ghi nhận là công dân Việt Nam đầu tiên nhận huân chương này.
Về đời tư, đến năm 40 tuổi, ông mới kết hôn với người vợ từng theo học ngành y. Hai ông bà sau đó có một người con duy nhất là Vũ Anh Tuấn.
Niềm đam mê âm nhạc của ông cũng được truyền sang con trai - MC Anh Tuấn. Từ nhỏ, Anh Tuấn đã được cha hướng dẫn chơi cello và piano. Lên 4 tuổi, anh bắt đầu học đàn với định hướng theo đuổi con đường âm nhạc. Sau 17 năm học chính quy tại Nhạc viện Hà Nội, Anh Tuấn từng đạt điểm tuyệt đối trong kỳ thi đại học và được đặc cách vào hệ cao học.
Được đào tạo âm nhạc bài bản nhưng Anh Tuấn sau đó rẽ hướng sang truyền hình, trở thành một trong những MC, BTV quen thuộc của VTV.
Dù con trai không tiếp tục sự nghiệp biểu diễn chuyên nghiệp như kỳ vọng ban đầu nhưng “Giáo sư Âm nhạc” Vũ Hướng vẫn luôn ủng hộ lựa chọn của Anh Tuấn. Ông dõi theo hành trình nghề nghiệp của con và tự hào trước những thành quả mà Anh Tuấn đạt được trên truyền hình.
Ngày 26/10/2021, nhà giáo Vũ Hướng qua đời tại Hà Nội. Sự ra đi của ông để lại khoảng trống lớn đối với gia đình, đồng nghiệp, học trò và những người gắn bó với nền âm nhạc Việt Nam.
Tình yêu dành cho người cha và cây đàn cello vẫn được Anh Tuấn giữ lại trong những khoảnh khắc đặc biệt của sự nghiệp.
Cuối năm 2024, khi tham gia biểu diễn trong một đêm nhạc của chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai, Anh Tuấn một lần nữa cầm cây cello trước hàng nghìn khán giả.
Khoảnh khắc ấy khiến nam MC nhớ đến người cha đã dành cả cuộc đời cho âm nhạc. Sau màn trình diễn, Anh Tuấn xúc động chia sẻ trên Facebook: "Chắc ở đâu đó, bố Hướng đang mỉm cười tự hào khi con trai được biểu diễn đàn cello trước biển người".